Met haar debuutsingle Als het donker wordt groeide Pip Lieke Lucas onverwacht uit tot muzikale stem van de strijd tegen straatintimidatie.
schrijft voor de Volkskrant over theater en populaire cultuur
Pip Lieke Lucas (28) staat in het midden van het podium, haar hand op haar borst, de ogen gesloten. Uit de verte een diepe bas, dan een onheilspellend piano-akkoord. Ze zingt:
Schreeuw het uit, alle teksten die je hebt geschreven,
neem het in, alle ruimte die je hebt gegeven
spuug je gif, nee je hoeft, je hoeft niet meer te vrezen
Je bent god, Je hebt het goed gedaan, je hebt genoeg gegeven
Tijdens de repetitie is de grote zaal van TivoliVredenburg nog leeg. Maar over twee uur zitten er bijna 1.250 bezoekers als Lucas haar debuutsingle Als het donker wordt zal spelen tijdens een avond georganiseerd door Boos, het programma van Tim Hofman, over de aanstaande verkiezingen. Het wordt pas Lucas’ tweede optreden met het nummer.
Haar eerste was twee weken geleden op het Malieveld in Den Haag tijdens de grote demonstraties tegen de aanhoudende onveiligheid voor vrouwen op straat, met de gewelddadige dood van de 17-jarige Lisa als treurig dieptepunt.
Dat ze met haar debuutsingle tijdens deze toch enigszins atypische gelegenheden optreedt voelt voor Lucas ‘heel bizar’, zegt ze even later in de kleedkamer. Lucas schreef het nummer twee jaar geleden al, en was voornemens het begin september uit te brengen. Toen ze hoorde over de ‘We eisen de nacht op’-campagne besloot ze oprichter Danique de Jong te mailen, die het lied meteen omarmde als officieel strijdlied. Niet verwonderlijk:
Neem ze terug, alle sorry’s die je hebt gezegd
recht je rug, we deinzen niet meer terug voor het gevecht
zoek ze op, alle straten die je hebt vermeden
het is genoeg geweest en we gaan nu anders leven
Na haar afstuderen aan de Academie voor Theater en Dans in Amsterdam, richtte Lucas met twee klasgenoten het feministische muziektheatercollectief Collectiet op, speelde ze in (muziek)theatervoorstellingen, en verwierf ze bekendheid met haar rol van Britt in de dramaserie Woeste Grond.
Twee jaar geleden, in een hotel in Maastricht, schreef ze Als het donker wordt. ‘Ik voelde me vaak onveilig op straat, maar voor mij is het groter dan dat. Ik stelde mezelf de vraag: waarom zeg ik altijd sorry? Waarom neem ik niet de ruimte in die ik mag innemen?’
Deze vragen, en de wens die ruimte wél in te nemen, vertaalde zich in een beeld dat het startpunt voor de tekst vormde: ‘Ik zag een grote groep mensen voor me die ’s nachts door de straten loopt. Niet eens per se vrouwen, maar iedereen die zich in de nacht klein maakt, uit angst voor onveiligheid.’
Mede doordat het lied in heel het land te horen is bij protesten tegen straatintimidatie, telt het nummer inmiddels meer dan 150 duizend streams op Spotify. Dat levert betekenisvolle reacties op, zegt Lucas: ‘Een docent Nederlands die me vraagt of ze de songtekst mag hebben om de tekst met haar leerlingen te bespreken. Of iemand die zegt: mijn dochter zingt het woord voor woord mee. Daar ben ik erg trots op, dat die taal, de woorden die ik heb geschreven, bij zoveel mensen resoneren.’
Na de bridge krijgen haar woorden een duwtje in de rug door een dreunende elektronische bas, toegevoegd door producer Stijn van Dalen.
En als het donker wordt, gaan we de straten op
geen angst, niet bang, we gooien haren los
we dansen door de stad, tot onze tenen bloeden
tot onze lijven zweten, tot ze om genade smeken
Dat het een activistisch lied is geworden, was tijdens het schrijven niet per se haar doel: ‘Ik wilde het persoonlijk maken. Nu blijkt dat iets persoonlijks, als je kwetsbaar durft te zijn, weer universeel kan worden omdat mensen zich erin herkennen. Ik vind het tof dat ik op zo’n manier iets bij te dragen aan een maatschappelijk debat.’
Hoewel de tekst vurig en strijdbaar is, hoopt Lucas dat haar lied toch vooral mensen samenbrengt. ‘Het was zo vet om op het Malieveld de energie van al die mensen te voelen, die daar staan voor verandering. Daar gaat het over: samenkomen en zichtbaar zijn. Samen niet meer bang zijn.’
Even later is het zover. Terwijl Tim Hofman haar in de zaal in Utrecht aankondigt, slaat Lucas drie keer ferm op haar bovenbenen voordat ze het podium oploopt, pianist René Geelhoed aan haar zijde. ‘Jullie mogen dansen, dat zou mij heel erg helpen.’ spreekt ze het publiek toe. Bij het tweede couplet gaan inderdaad de meeste heupjes en kinnen op en neer.
‘Nu jullie’, roept Lucas door de microfoon, als ze de bridge inzet en haar heldere stem de hoogte in gaat.
hand in hand, hand in hand
we geven licht in de nacht
Hand in hand, hand in hand,
licht in de nacht
Lucas is achteraf tevreden met het optreden. ‘Het was zo leuk! Maar ook veel te kort, die EP moet er echt komen. Mensen zeggen wel: nu moet je doorpakken, maar ik wil het zorgvuldig doen. In het voorjaar wil ik een kleine tour doen, dus daarvóór moet-’ie af zijn.’ Met een knipoog: ‘Laten we zeggen ergens dit najaar.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant