Na bijna twee jaar vechten trekt het Israëlische leger Gaza-Stad binnen. De bezetting moet leiden tot de vernietiging van Hamas. Keer op keer laat Hamas echter zien dat het allesbehalve verslagen is.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Het Israëlische leger heeft in bijna twee jaar oorlog, op diverse fronten tegelijk, aangetoond dat het een regionale militaire supermacht is geworden. F-35-stealthjagers presenteren zich in het luchtruim van Jemen tot Syrië en van Libanon tot Iran als ‘lange arm’ van het Israëlische leger, duizenden kilometers verwijderd van hun bases.
Maar in Gaza is diezelfde hightechkrijgsmacht niet in staat gebleken om de licht bewapende strijders van Hamas en Islamitische Jihad de genadeklap te geven, ondanks een uiterst gewelddadige oorlog met ruim 64 duizend doden.
‘Wij hebben het grootste deel van hun militaire macht verslagen’, beweerde Israëls hoogste militair Eyal Zamir dinsdag. Toch moet Zamir nu drie divisies een stad in sturen, hopend dat na afloop Hamas is vernietigd, alle Israëlische gijzelaars zijn vrijgelaten en eindelijk de overwinning kan worden uitgeroepen. Nu de Gaza-oorlog de zoveelste bloedige fase ingaat, blijft daarom de grote vraag wat er nog over is van Hamas.
Terwijl luchtmacht en marine zware bombardementen uitvoerden, met opnieuw veel burgerdoden, trokken elitetroepen van de 98ste Divisie dinsdag op richting het centrum van Gaza-Stad. Israël beschouwt de hoofdstad, waar zich veel strijders en gijzelaars zouden bevinden, als het laatste grote bolwerk van Hamas. ‘Een cruciaal gebied voor Hamas’, aldus Zamir.
Een andere divisie, de 162ste, opereert al met groot materieel aan de rand van de stad. De terugkeer van deze divisie op het strijdtoneel illustreert de ‘onmacht’ van het leger om Hamas te verslaan. Sinds het begin van de invasie hadden de infanteristen van de 162ste vijftien maanden onafgebroken gevochten. In februari werden zij teruggetrokken, maar een half jaar later voeren ze er weer strijd. Een derde divisie gaat ook meevechten.
Alles duidt erop dat het leger geleidelijk de stad wil binnentrekken, ondersteund door zware beschietingen om het aantal doden aan Israëlische kant te beperken. De luchtmacht viel de afgelopen week zo’n 850 doelwitten aan, van gebouwen tot observatieposten, om de weerstand van Hamas te breken. Verwacht wordt dat de Hamas-brigade die in de stad opereert met hinderlagen, snelle guerrilla-acties en boobytraps in gebouwen zal terugslaan.
De paar duizend strijders die zich nog in Gaza-Stad zouden bevinden, vormen de restanten van een legertje dat voor de oorlog volgens Israël bestond uit zo’n 30 duizend strijders. Het leger claimt tot nu toe zo’n 22 duizend strijders te hebben gedood, naast de ongeveer 1.600 bij de bloedige Hamas-aanval op Israël in 2023. Door de dood van veel commandanten en hoge leiders, aldus het beeld dat het leger steeds schetst van Hamas, zou de strijdgroep niet meer als een goed georganiseerde strijdmacht opereren.
De praktijk wijst er echter steeds op dat Israëls inschatting niet lijkt te kloppen. Beelden van begin dit jaar, toen goedbewapende Hamas-strijders opdoken om Israëlische gijzelaars vrij te laten tijdens het toen geldende staakt-het-vuren, schokten Israël. ‘Ze tonen Hamas niet als een ingestorte, verpletterde of ontmantelde organisatie’, aldus een stomverbaasde Zvika Haimovich, oud-commandant van het Luchtverdedigingscommando, in een opiniestuk. Andere oud-generaals benadrukten dat Hamas nog vrijwel intact was.
Parlementariër en voormalig chef-staf Gadi Eisenkot, die tot 2019 het leger leidde, vroeg in maart een spoeddebat aan met premier Benjamin Netanyahu omdat uit inlichtingen zou blijken dat Hamas zich militair weer had opgebouwd. ‘De afgelopen dagen hebben we vernomen dat de militaire kracht van Hamas en Islamitische Jihad is hersteld’, aldus Eisenkot, wiens zoon in het begin van de invasie sneuvelde. ‘Zodanig dat Hamas nu meer dan 25 duizend en Islamitische Jihad meer dan 5 duizend gewapende terroristen telt.
Twee maanden eerder concludeerden de Amerikaanse inlichtingendiensten dat Hamas tussen de 10 duizend en 15 duizend nieuwe strijders had gerekruteerd, net zoveel als het aantal strijders dat het volgens de VS had verloren. ‘Elke keer dat Israël zijn militaire operaties voltooit en zich terugtrekt, hergroeperen Hamas-militanten zich en duiken weer op’, aldus toenmalig Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken.
Zamir bezocht dinsdag de frontlinie bij Gaza-Stad, waar hij zijn commandanten opriep Hamas te vernietigen. Maar het liefst was Israëls hoogste militair, die de voorkeur geeft aan een akkoord met Hamas om de gijzelaars te redden, de operatie niet begonnen. In Gaza zijn sinds de Israëlische invasie al 465 militairen omgekomen. Zamir vreest voor nog tientallen doden bij dit offensief. Of dat genoeg is om Hamas te verslaan, valt te bezien.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant