Medicijntekorten zijn de afgelopen jaren tot recordhoogten gestegen, maar het ontbreekt de Europese Unie nog altijd aan "een goed geolied systeem om ernstige tekorten aan te pakken", stelt de Europese Rekenkamer woensdag in een kritisch verslag.
Sterker nog: doordat goede Europese samenwerking ontbreekt, werken lidstaten elkaar zelfs tegen.
Zo zijn veel landen begonnen met de aanleg van medicijnvoorraden om te voorkomen dat ze zonder kritieke medicijnen als antibiotica komen te zitten. Maar omdat lidstaten niet goed overleggen, dreigen in andere landen juist grotere tekorten.
Veel in Europa gebruikte medicijnen komen uit Aziatische landen, omdat de productie daar vaak goedkoper is. Maar daardoor zijn Europese landen hun grip op de leveringen voor een deel kwijtgeraakt.
Ook is de interne markt voor geneesmiddelen ongeorganiseerd. Daardoor wordt het vrije verkeer en de beschikbaarheid van medicijnen moeilijker. Medicijnen die voor de hele EU zijn goedgekeurd, worden niet in alle landen in de handel gebracht en de verpakkingen verschillen per land. Dat maakt een eventuele herverdeling over Europa moeilijker.
De EU heeft wel stappen gezet om de onderliggende oorzaken van de tekorten aan te pakken. Maar volgens de Rekenkamer zijn de initiatieven "in een prille fase zijn blijven steken". Zo is het opstellen van een EU-lijst van kritieke geneesmiddelen "een belangrijke stap", maar heeft dat er tot nu toe niet voor gezorgd dat die medicijnen nu sowieso zijn te krijgen.
Europeanen blijven daardoor "het risico lopen dat ze zonder medicijnen komen te zitten", waarschuwen de rekenmeesters van de EU. "Daarbij gaat het onder meer om veelgebruikte antibiotica en andere essentiële geneesmiddelen." Begin dit jaar meldde NU.nl dat in Nederland ruim 4,5 miljoen mensen door medicijntekorten worden geraakt.
In onderstaande grafiek kun je zien dat het Nederlandse tekort in 2024 een recordhoogte bereikte. Een medicijntekort duurt gemiddeld 104 dagen. Maar 31 geneesmiddelen zijn al een jaar of langer niet beschikbaar.
Het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) heeft de afgelopen jaren meer bevoegdheden gekregen en "een belangrijke coördinerende rol vervuld in het beperken van de gevolgen van tekorten", schrijft de Rekenkamer. Maar aan huidige tekorten kan die organisatie weinig doen.
De EMA mag EU-landen namelijk alleen helpen bij een officiële gezondheidscrisis, zoals tijdens de coronapandemie. De Rekenkamer concludeert ook dat de EMA "onvoldoende op de hoogte" is om iets tegen tekorten te doen. De farmaceutische sector moet een dreigend tekort melden, maar vaak gebeurt dit te laat of onvolledig.
De Rekenkamer is wel positief over een wetsvoorstel van de Europese Commissie dat het Europese systeem moet verbeteren. De instantie zegt er wel bij dat dit voorstel, waarin onder meer staat dat tekorten snel moeten worden gemeld, waarschijnlijk niet alle problemen zal oplossen.
Source: Nu.nl algemeen