DEN HAAG - Het Openbaar Ministerie (OM) eist werkstraffen van 20 tot 120 uur tegen zes activisten van Extinction Rebellion (XR), vanwege verschillende vormen van vernieling en belemmering van politiewerk bij acties op onder andere de A12 in Den Haag. Het proces is door het Openbaar Ministerie aangespannen om een principe-uitspraak te krijgen van de rechtbank over wat XR wel en niet mag doen.
De advocaten van de verdachten hebben eerder dit jaar geprobeerd te verhinderen dat dit proces zou plaatsvinden, maar de rechtbank besloot toen dat het door mocht gaan.
Het OM bestrijdt niet dat XR mag demonstreren, maar wil van de rechtbank wel een uitspraak over activisten die herhaaldelijk dezelfde strafbare feiten begaan, zoals bekladdingen.
Onder de verdachten is voormalig Haags gemeenteambtenaar Sam Schwenke*. Zij staat terecht voor het bekladden van het ministerie van Economische Zaken met roze verf, het kalken van de tekst 'stop fossiele subsidies' op de muur van de tunnelbak van de A12 en het verstoren van een gemeenteraadsvergadering van de gemeente Westland.
Ze motiveerde haar acties voor het klimaat door te vertellen dat brieven schrijven naar Tweede Kamerleden geen zin heeft. 'Ik heb meer dan vijftig brieven en honderden e-mails geschreven en precies drie keer antwoord gehad. Dat is de impact van meedoen in het systeem en de wegen van de democratie bewandelen: nul.'
'Destijds was ik 22 en hoopvol, nu ben ik 27 en verbitterd. Het gaat om mijn toekomst. Dus ja, ik heb het allemaal gedaan. Het doel heiligt de middelen en eindelijk werd ik gehoord. De schade van de gemeente vind ik niets waard en ik sta achter mijn daden.'
Ook de verstoring van de raadsvergadering in Naaldwijk met een aantal leden van Kick Out Zwarte Piet gaf ze volmondig toe, want, zo zei ze, gewoon inspreken in een gemeenteraad levert geen media-aandacht op. Schwenke is zelf raadslid geweest in een andere gemeente.
De rechtbankvoorzitter vroeg of ze zich voor kon stellen dat het intimiderend kan overkomen als er actievoerders van de publieke tribune komen. Ze vertelde dat sommige raadsleden na de schorsing van de vergadering terug de zaal in waren gekomen om pepernoten naar de actievoerders te gooien. 'Die waren niet bang of geschokt.'
Eén van de andere verdachten is de 67-jarige Trees Lammers* uit Hilversum. Zij moest vorige week al terecht staan voor het besmeuren van kleding in een winkel aan de Grote Marktstraat, als protest tegen de mode-industrie. Die zaak werd door de politierechter doorverwezen naar de meervoudige kamer en wordt later alsnog behandeld.
Daarnaast wordt Lammers verdacht van het bekladden van het kantoor van het CIDI in Den Haag, maar ook dat komt later voor. Deze woensdag stond ze terecht voor het bekladden van de tunnelbak van de A12 op 14 februari 2023 en het beletten van politiewerk door zich vast te ketenen aan een dranghek.
De bekladding gaf ze volmondig toe. 'Ik kwam niet verder dan S.T.O.P.. Ik had de zin graag afgemaakt.' Ze werd aangehouden voor ze dat kon doen, volgens eigen zeggen op een hardhandige manier. Tegen Lammers en Schwenke eiste het OM taakstraffen van twintig uur.
Ook drie andere verdachten bekenden de bekladding van de muur van de tunnelbak van de A12, bij verschillende XR-demonstraties in 2023 en 2024. Ze benadrukten wel dat ze daarbij altijd kalkverf gebruiken, die in de loop van de tijd vanzelf zou moeten wegregenen.
De gemeente Den Haag heeft de tunnelwand steeds proberen schoon te maken, maar omdat het beton poreus is lukte dat niet met een hogedrukreiniger met water. Daarop is de muur een aantal keren geverfd.
De gemeente wil de kosten daarvan, ruim 20.000 euro voor drie demonstraties, verhalen op de actievoerders. De rechtbank besloot dat de gemeente dat in een civiele procedure moet proberen, buiten de strafzaak van woensdag om.
Lammers legde uit dat ze toch echt waterafwasbare verf gebruiken: 'Ik heb de verf thuis in de gang uitgeprobeerd, ook op een poreuze muur. Daar was mijn man niet blij mee, maar het was met water makkelijk te verwijderen.'
UvA-docent Martijn Dekker* en verdachte Niels Moek* worden verdacht van het bekladden van de tunnelbak en van belemmering van politiewerk op 14 sept 2024 door zichzelf eveneens aan een dranghek vast te ketenen. Dekker vertelde waarom dat bijna altijd gebeurt op dezelfde plek op de A12.
'We zijn daar zichtbaar vanuit de Tweede kamer, het ministerie van Economische Zaken en het gebouw van VNO/NCW.' Dekker en Moek zouden allebei dertig uur moeten werken, als het aan het OM ligt.
De zesde verdachte, een man van 28 uit Friesland, wordt verdacht van mishandeling van een beveiliger bij een congres over energie. Hij ontkent dat ten stelligste. Tegen hem eiste het OM een boete van 750 euro.
De advocaat van verdachte Thomas van der Wansem* verzette zich aan het begin van de zitting tegen de toevoeging van twee extra verdenkingen tegen haar cliënt. Die aanklachten gaan over het blokkeren van de A12 bij Voorburg op 11 januari en 5 april van dit jaar, waarbij in januari twee ambulances met zwaailichten werden gehinderd.
Die aanklachten werden toch behandeld. Van der Wansem vertelde daarop dat hij ruime ervaring heeft met het blokkeren van snelwegen en dat hij de busjes waarmee de weg was geblokkeerd meteen aan de kant heeft laten gaan toen de ambulances aankwamen.
'Wij hebben hem doorgelaten en toen had hij een lege weg, dus toen kon hij de verloren secondes weer inhalen', zei de verdachte. Hij vindt dat er geen gevaar is geweest. Tegen deze activist werd de hoogste straf geëist: een taakstraf van 120 uur.
Voor de zaak was één dag uitgetrokken, maar de behandeling duurde langer dan gepland. Daarom komen de advocaten op een later tijdstip aan het woord. Een datum daarvoor moet nog geprikt worden.
*De achternamen van de verdachten zijn met hun toestemming gebruikt.
Source: Omroep West Den Haag