Lange tijd plaatste de gemeente Amsterdam meer prullenbakken om zwerfafval tegen te gaan. Dat werkte niet. Nu gaat de gemeente ze juist weghalen in de hoop dat de stad er schoner van wordt.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Amsterdam en omstreken.
De huidige situatie, met volgepropte bakken en opengescheurde zakken, trekt alleen meer viezigheid aan, is de gedachte. ‘We hopen dat als er minder afval op straat ligt, mensen eerder geneigd zijn hun afval netjes weg te gooien’, zegt de Amsterdamse wethouder Hester van Buren, die woensdag een ‘prullenbakoffensief’ aankondigde. Door minder prullenbakken te plaatsen, wil ze verloedering tegen gaan.
Amsterdam kampt, net als andere grote steden, met steeds meer zwerfafval. Sinds de invoering van statiegeld op blikjes, in april 2023, worden prullenbakken opengebroken en zakken opengescheurd door statiegeldverzamelaars. Inmiddels vindt een kwart van de Amsterdammers zijn buurt ‘vies of zeer vies’. Vooral over het centrum zijn veel klachten.
‘We hebben al van alles geprobeerd’, zegt Van Buren. Zo plaatste de gemeente magneetsluitingen op de prullenbakdeuren om het openbreken van de bakken tegen te gaan. Ook werden de vuilniszakken vervangen door transparante exemplaren, zodat duidelijk te zien is of er statiegeldblikjes in zitten. ‘Maar de magneetsluitingen worden van de bakken gestolen en de doorzichtige zakken worden alsnog opengescheurd.’
Ook de veelgehoorde suggestie dat de gemeente beter moet schoonmaken, is volgens de wethouder geen oplossing. ‘Sommige prullenbakken worden al drie keer per dag geleegd, maar nog steeds zitten ze in een mum van tijd vol. En zelfs dan blijven mensen hun troep erin proppen, of ze zetten hun afval ernaast.’ Wat haar betreft moeten mensen gestimuleerd worden hun gedrag aan te passen.
Afgelopen maanden probeerde de gemeente de aanpak met minder prullenbakken op vier plekken uit. De eerste resultaten lijken positief: er ligt minder vuil op straat en bewoners hebben het gevoel in een schonere buurt te wonen, aldus Van Buren. Ze krijgt inmiddels steeds vaker verzoeken om prullenbakken van de straat te verwijderen.
De gemeente bekijkt komende tijd eerst op de meeste problematische plekken in het centrum wat de beste oplossing is. Dat kan betekenen dat de prullenbak wordt weggehaald, of vervangen wordt door een groter of alternatief exemplaar, aldus de wethouder.
Van Buren: ‘Bij mij in de buurt bijvoorbeeld, daar is een klein parkje. Naast het bankje staat een prullenbak waarin zelfs volle babyluiers worden gegooid. Geregeld ligt er troep naast. Terwijl er nog geen vijftig meter verderop een ondergrondse vuilniscontainer is. Die prullenbak kan dus best weg.’
Het is niet de enige maatregel die ze neemt. Zo moeten ondernemers hun afval in kliko’s op straat zetten, niet meer in losse zakken. Ook wil de wethouder met Verpact, een organisatie van de verpakkingsindustrie, om tafel voor een financiële bijdrage. ‘Ze hebben niet goed genoeg nagedacht over de invoering van statiegeld op blikjes. Wij zitten met de ellende.’
Uit een inventarisatie van adviesbureau IPR Normag bleek eerder dit jaar dat de vier grote steden jaarlijks 9,4 miljoen euro meer kwijt zijn aan schoonmaakkosten sinds de invoering van statiegeld op blikjes. ‘De schatting in dat rapport was dat Amsterdam jaarlijks 4 miljoen euro aan extra kosten heeft. Die schatting is aan de lage kant. De werkelijke schade van het zwerfafval is veel groter.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant