is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
In het bijna prehistorische milieuplan Honderd over groen uit 1989 stelde de PvdA een accijns op de vliegtuigbrandstof kerosine voor. Toenmalig minister van Verkeer Hanja Maij-Weggen werd zelfs voor het blok gezet door de coalitiepartner in het kabinet-Lubbers III. Het kon toch niet dat automobilisten zich blauw betaalden aan accijns – het kwartje van Kok zou vlak daarop worden ingevoerd – en vliegtuigpassagiers ten koste van het milieu voor een appel en een ei naar een zonbestemming konden?
Maar in de toenmalige EEG kreeg het kabinet de handen er niet voor op elkaar. En ruzie wilde Nederland niet maken in de opmaat naar het Verdrag van Maastricht, dat de eenheidsmunt mogelijk moest maken. In Paars I zei minister Margreeth de Boer in 1995 dat nu echt niet langer kon worden gewacht. ‘Op vliegtickets voor bestemmingen binnen Europa moet een milieuheffing komen om reizigers te stimuleren afstanden van minder dan 1.000 kilometer per trein af te leggen. Het huidige, overmatige gebruik van het vliegtuig binnen Europa is onverantwoord. Daarom moet er een accijns op vliegtuigbrandstof komen.’
Nadat zelfs KLM-president Pieter Bouw na zijn overstap naar de Universiteit Twente had gesproken van een ‘achterhaald privilege’, gooide staatssecretaris Willem Vermeend van Financiën een balletje op. Maar inmiddels is Nederland al 25 jaar in de nieuwe eeuw en is vliegtuigbrandstof nog steeds niet belast.
Excuus is dat Nederland het niet in zijn eentje kan doen. De belasting zou wereldwijd moeten worden ingevoerd, want anders kan de KLM niet meer concurreren. Het zou zelfs de positie van Schiphol bedreigen.
Nederland kan buiten de EU Israël wel veroordelen of buiten Eurovisie het Songfestival boycotten. Maar als het geld kost, kan niets zonder Europa.
En zo sleept het debat zich voort. Inmiddels smelten de gletsjers weg en is extreem weer schering en inslag. En het debat wordt nog steeds herhaald. Afgelopen maandag mocht in het radioprogramma Dit is de dag Frank Radstake van de ANVR vrij schieten op de Miljoenennotaplannen voor een belasting van 40 euro extra op lange afstandsvluchten. Daarvan zou het tarief van 30 naar 70 euro gaan.
‘Dat leidt alleen maar tot omvliegen. Dan gaan mensen eerst naar Parijs om van daar naar Latijns-Amerika te vliegen’, zei hij. Of reizigers echt voor 40 euro uren gaan omvliegen is te betwijfelen. Maar zo kan weer niets worden gedaan, hoewel een vlucht naar Bali 27 keer zo belastend is voor het milieu als een retourvlucht Mallorca.
Als accijns op kerosine wordt ingevoerd, kan dat alleen in Europees verband. Maar in Europees verband kan het alleen als de rest van de wereld meedoet, inclusief Air Astana, Latam Airlines en Air Tuvalu. En zo gebeurt er nooit wat. Daarom lijkt een EU-plan voor een accijns van 45 cent per liter in het kader van de Green Deal te worden uitgesteld van 2028 tot 2048.
Misschien wordt het tijd dat Nederland het initiatief pakt. Anders zal Honderd over groen pas in een gletsjerloze wereld worden uitgevoerd.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns