Zelden had de Kamer tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen zoveel invloed, maar zelden waren partijen sinds de dubbele kabinetsbreuk ook zo verdeeld. Aan demissionair premier Dick Schoof de taak om nog iets van eenheid uit te stralen tijdens dit belangrijkste debat van het jaar de komende twee dagen.
Schoof wil niet nu al reflecteren op zijn premierschap, dat nog geen anderhalf jaar duurde. "Maar de vraag: 'neem je jezelf iets kwalijk?' Dat trek mezelf natuurlijk aan. Vanzelfsprekend", zei hij dinsdagmiddag tijdens een gesprek met enkele journalisten. "Ik ben wel de leider van dit kabinet."
Het vertrouwen in de politiek is laag en de polarisatie brengt partijen niet dichterbij. "Helaas lijken in Nederland mensen steeds vaker tegenover elkaar te staan, op straat, online, op universiteiten en niet in de laatste plaats ook in Den Haag", zei de koning in zijn troonrede.
Dat was een zeer bewuste paragraaf, zei Schoof, die liet doorschemeren dat dit mede van zijn hand kwam. "We weten allemaal dat de koning de troonrede niet zelf schrijft. Althans, niet grotendeels."
De Kamer is dus aan zet de komende dagen. Meer dan ooit, kun je wel stellen. Want een kabinet dat steunt op een coalitie van enkel 32 zetels (alleen VVD en BBB), past in de woorden van Schoof zelf bescheidenheid.
Hij verwees daarom nooit eerder zo vaak naar de Kamer als oplossing voor lastige dossiers. Zoals met de asielwetten: "Daar hebben we vol de medewerking van de Kamer voor nodig." Of bij de stikstofplannen: "Het is aan de Kamer, niet aan mij."
Het is alleen de vraag of 'de Kamer' de komende dagen een beetje constructief kan opereren. De verhoudingen tussen partijleiders is soms al wat guur, en daarnaast is het natuurlijk ook campagnetijd. Hét moment om je als partij te onderscheiden.
Dus als GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans een begrotingsakkoord met de Kamer wil sluiten, hoeft hij dinsdag niet te rekenen op veel bijval in de rest van de Kamer. VVD-leider Dilan Yesilgöz heeft sowieso geen trek in enige samenwerking met de linkse partij. Zij hoopt na de verkiezingen op de snelle vorming een "centrum-rechts kabinet."
En zo had iedere partij zijn eigen wensenlijstje. SP'er Jimmy Dijk wil af van de bezuinigingen op zorg en onderwijs. "Er wordt in de plannen gerekend op forse huurverhogingen en er wordt niet geïnvesteerd in nieuwe woningen, ondanks de woningnood", zei Dijk.
D66-leider Rob Jetten ziet de mogelijkheid om een aantal bezuinigingen ongedaan te maken, zei hij dinsdag. "Laten we kijken wat we met elkaar kunnen regelen en niet wachten op de formatie".
PVV-leider Geert Wilders is alweer vertrouwd oppositiepoliticus sinds zijn partij voor de zomer het kabinet verliet. Veel partijen sluiten de PVV uit, waardoor het voor Wilders niet meer loont ee poging te doemn tot samenwerken. Hij oppert daarom voor een minderheidskabinet, mocht de PVV de grootste worden. "Het politieke midden van compromissen zorgt dat er niks verandert in Nederland", was zijn reactie op de troonrede dinsdagmiddag.
Het debat van woensdag en donderdag zal ook zeker een doorkijk geven naar hoe een nieuw kabinet er volgens de partijen uit moet komen te zien. Met de verkiezingen in het vooruitzicht zullen de partijen ook volop campagne voeren.
De koning gaf de Kamer dinsdag alvast een boodschap mee: "Alsof het gelijk van de één automatisch het ongelijk inhoudt van de ander, terwijl de maatschappelijke werkelijkheid bijna altijd oneindig veel complexer is dan dat." Het zal de komende twee dagen blijken of de partijleiders zich hier iets van aan trekken.
Source: Nu.nl algemeen