Isolement van Israël De Israëlische premier Netanyahu lijkt zich te realiseren dat zijn land op het internationale toneel steeds geïsoleerder komt te staan. In plaats van aanpassing van het beleid, wil hij van Israël een ‘Sparta’ maken – een sterk gemilitariseerde en zelfvoorzienende staat.
Demonstratie van familieleden van Israëlische gijzelaars, op 31 augustus in Tel Aviv.
Waar critici de afgelopen maanden er al op wezen dat Israël internationaal gezien steeds meer een paria wordt, heeft de hoofdrolspeler dat zelf inmiddels ook door. Israël zit in een „soort van isolement”, zei premier Benjamin Netanyahu maandag tijdens een economische conferentie. Daarom moet het land zich volgens hem „gedragen als Sparta”, verwijzend naar de sterk gemilitariseerde stadstaat in het oude Griekenland.
Bovenal moet Israël zelfvoorzienend worden, aldus Netanyahu. Het anti-Israël-sentiment groeit immers in andere landen, vanwege „ongebreidelde immigratie van islamitische minderheden”.
De observatie van Netanyahu is verklaarbaar. De voorbeelden van het toenemende isolement stapelen zich de afgelopen weken op. Zo schrappen universiteiten wereldwijd hun samenwerkingen met Israëlische organisaties. Maandag besloot bijvoorbeeld het Londense Royal College of Defence Studies – waar Britse militairen en die van bondgenoten worden opgeleid – geen Israëlische studenten meer tot zijn programma’s toe te laten.
Steeds meer Europese landen – waaronder Nederland – zijn van plan om een verbod in te stellen op de invoer van producten uit illegale Israëlische nederzettingen op Palestijns grondgebied. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, stelt daarnaast inmiddels voor om de handelsafspraken met Israël op te schorten.
Ook groeit de roep om Israël te weren van culturele evenementen, waaronder het Eurovisie Songfestival. Demonstranten namen zondag tijdens de slotetappe van wielerkoers de Ronde van Spanje al het heft in eigen hand, door met zijn honderden door de hekken te breken en het parcours op te rennen in protest tegen de deelname van een Israëlische wielerploeg. De race moest voortijdig worden afgebroken.
Een dag later riep de Spaanse premier Pedro Sánchez op om Israël uit te sluiten van internationale sportcompetities zolang het land doorgaat met zijn „barbaarse praktijken” in Gaza. De verklaring van Sánchez was de jongste escalatie in de diplomatieke rel tussen Spanje en Israël, nadat de premier vorige week ook een algeheel embargo op de wapenhandel met Israël had aangekondigd. Netanyahu’s team vroeg toen op berichtenplatform X of de Joden niet al genoeg hadden geleden onder de Spaanse Inquisitie, tussen de vijftiende en de zeventiende eeuw.
Terwijl de Israëlische bommen dinsdagochtend op Gaza-Stad neerdaalden en de tanks er naar binnen reden, concludeerde een onafhankelijke onderzoekscommissie van de Verenigde Naties dat het land zich schuldig maakt aan genocide. Volgens hoofdonderzoeker Navi Pillay, voormalig hoofd van het Rwanda-tribunaal, tonen de uitlatingen en daden van Israëlische leiders aan dat er sprake is van de moedwillige vernietiging van het Palestijnse volk. De VN-commissie volgt hiermee de conclusie die eerder al werd getrokken door tal van mensenrechtenorganisaties en genocideonderzoekers.
Net als na eerdere beschuldigingen van genocide haalde de regering-Netanyahu dinsdag fel uit naar het rapport van de VN-commissie, dat volledig gebaseerd zou zijn op „de leugens van Hamas”. Israëlische onderzoekers kwamen onlangs met een eigen rapport, waarin ze de beschuldigingen van genocide ontkrachten.
Israël zit in een „soort van isolement”, zei premier Benjamin Netanyahu maandag tijdens een economische conferentie Foto Nathan Howard/AFP
Hoogleraar Holocaust- en genocidestudies Ugur Ümit Üngör van de Universiteit van Amsterdam en het NIOD vindt dat het rapport van de VN-commissie en dat van de Israëlische onderzoekers totaal onvergelijkbaar zijn. „De VN is de hoogste instantie die er bestaat, met een hoofdonderzoeker met een lange staat van dienst. Het Israëlische rapport is inhoudelijk niet serieus te nemen.”
Volgens Üngör heeft Israël zichzelf in een hoek gemanoeuvreerd door „grootschalig geweld” te gebruiken tegen mensen van wie er geen bewijs is dat ze iets met de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 te maken hebben. „Zo schaart Israël zich in een rijtje met Rusland en Myanmar.”
Maandag vroeg de BBC zich af of Israël voor een ‘Zuid-Afrika-moment’ staat. De Britse omroep wijst op de „combinatie van politieke druk en economische, sportieve en culturele boycots” die Pretoria uiteindelijk dwong om in 1990 de apartheid af te schaffen.
De vergelijking tussen Israël en het apartheidsregime in Zuid-Afrika wordt al jaren gemaakt, en wint aan kracht. Voor ‘7 oktober’ ging de vergelijking vooral over de behandeling van Palestijnen als minderwaardige bevolkingsgroep en over de overeenkomsten tussen de autonome Palestijnse gebieden op de Westelijke Jordaanoever en de thuislanden van andersgekleurde inwoners van wit Zuid-Afrika.
In 2021 en 2022 kwamen prominente mensenrechtenorganisaties als het Israëlische B’Tselem en de internationale organisaties Human Rights Watch en Amnesty International tot de conclusie dat Israël zich aan apartheid bezondigt. Toen moest de vernietigingscampagne in Gaza nog komen.
Inmiddels gaat de vergelijking verder dan alleen de daden; ook de gevolgen komen in beeld. Net als Zuid-Afrika tijdens de apartheid wordt Israël meer en meer als paria gezien, een land waarmee het omstreden wordt om handel te drijven, om er op te treden, om het aan sportwedstrijden te laten deelnemen.
Dat is het gesternte waaronder de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties plaatsvindt. Alleen de VS lijken nog als vanouds achter Israël te staan. Een wapenfeit dat Netanyahu fijntjes benadrukte tijdens het bezoek van de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio deze week aan Israël. De band tussen de twee landen was volgens Netanyahu zo „sterk als de stenen in de klaagmuur” die hij net met Rubio had bezocht.
Netanyahu is strijdbaar in de internationale diplomatieke arena. Als een vechtersbaas op een schoolplein maakte hij de afgelopen maanden ruzie met de ene na de andere westerse leider die kritiek had op Israël’s genocidale oorlog in Gaza. Door de Palestijnse staat te willen erkennen, zouden de leiders van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Canada zich volgens de Israëlische premier „scharen aan de kant van moordenaars, verkrachters, baby-doders en ontvoerders”.
De Israëlische oppositie is niet gecharmeerd van Netanyahu’s zelfverkozen pariastatus. Dat isolement, zegt bijvoorbeeld oppositieleider Yair Lapid, is „geen lot”, maar het resultaat van het beleid van Netanyahu en zijn ministers. „Ze maken van Israël een derdewereldland en doen niet eens een poging om de situatie te veranderen.” Oud-premier Ehud Barak wijst erop dat ook Zuid-Afrika ooit een soort Sparta was. En dat regime, voegde hij toe, is „volledig uitgewist”.
Source: NRC