Asielbeleid Vluchtelingenwerk moet vanaf volgend jaar stoppen met gezinsherenigingen begeleiden. De IND neemt die taken over, maar de dienst heeft volgens bronnen van NRC nauwelijks iets geregeld om wegvallende hulp op te vangen. „Dit wordt een totale ramp, dat kan niet anders.”
Een vluchteling uit Syrië wordt herenigd met diens vrouw en dochter op Schiphol.
Voor erkende vluchtelingen wordt het lastiger hun gezin naar Nederland te halen. Vluchtelingenwerk moet volgend jaar ophouden met het begeleiden van gezinshereniging, heeft demissionair minister David van Weel (Asiel en Migratie, VVD) onlangs in een brief laten weten aan de stichting. Het gevolg: vluchtelingen dreigen vast te lopen in een doolhof van formulieren, waardoor ze gescheiden blijven van hun gezinnen.
Op dit moment wachten 59.000 vluchtelingen met verblijfspapieren op hereniging met hun kinderen of partner, blijkt uit IND-cijfers. Gezinshereniging aanvragen vergt een niet geringe bureaucratische inspanning, waarbij stapels formulieren en bewijzen moeten worden ingeleverd binnen strakke termijnen.
Vluchtelingen worden hier nu nog mee geholpen door zo’n duizend medewerkers en vrijwilligers van Stichting Vluchtelingenwerk – gesubsidieerd door het ministerie van Asiel en Migratie. Ze vullen met de vluchteling het aanvraagformulier in en vertellen welke documenten moeten worden aangeleverd, zoals geboortecertificaten en trouwaktes. Ook zorgen ze dat familieleden de Nederlandse ambassade in een naburig land kunnen bezoeken voor extra onderzoek, zoals het afgeven van dna om de familieband vast te stellen.
Die hulp komt te vervallen: minister Van Weel heeft in een interne brief aan Vluchtelingenwerk laten weten dat de stichting geen geld meer krijgt om ‘ gezinsherenigers’ te begeleiden. De subsidie wordt gekort van 23 miljoen naar 13 miljoen euro. En de IND zou de taken overnemen van de stichting. De woordvoerder van Van Weel bevestigt dat „de IND vanaf volgend jaar inderdaad de nareistaken zal overnemen” van Vluchtelingenwerk.
De Tweede Kamer moet hier nog over worden geïnformeerd.
Volgens bronnen van NRC heeft de immigratiedienst nauwelijks iets geregeld om de hulp die wegvalt op te vangen. De dienst zou van plan zijn het aanvraagproces voortaan aan de vluchtelingen zelf over te laten. Er zou enkel informatie online worden verstrekt en een callcenter komen voor de meest complexe gevallen.
De IND zegt dat er nog gesprekken plaatsvinden met het ministerie over een „eventuele overheveling van taken” en wil niet ingaan op nadere vragen.
„Dit wordt een totale ramp, dat kan niet anders”, zegt advocaat Corrien Ullersma, gespecialiseerd in nareizigers. „Een aanvraag indienen voor gezinshereniging is vrijwel onmogelijk voor iemand die dat niet dagelijks doet.” Ze legt uit dat de gezinsband moet worden aangetoond met stapels documenten. „Alleen al het aanvraagformulier, voorzien van allerlei juridische termen, is onbegrijpelijk voor een leek.”
Het wegsnijden van de begeleiding zal leiden tot massa’s te late en incomplete aanvragen die worden afgewezen, zegt Ullersma. „Straks verliezen mensen hun recht op gezinshereniging, niet omdat ze er geen recht op hebben, maar omdat ze de formulieren niet begrijpen.”
Ook het Centraal Opvang orgaan Asielzoekers (COA) heeft zorgen over de gevolgen van het wegsnijden van de begeleiding. „Het terugtrekken van Vluchtelingenwerk kan leiden tot onrust onder bewoners en medewerkers in de uitvoering”, laat een woordvoerder van het COA per mail weten. „We voorzien onder andere dat medewerkers van het COA veel vragen zullen gaan krijgen van bewoners, terwijl zij deze vorm van ondersteuning […] niet kunnen bieden.”
Met het besluit legt Van Weel een extra taak neer bij een dienst die al kampt met forse achterstanden. De IND wordt voortdurend veroordeeld tot hoge dwangsommen, omdat de dienst beslistermijnen niet haalt. De huidige wachttijd totdat de IND een gezinshereniging in behandeling neemt, kan oplopen tot 23 maanden.
De IND nog meer taken geven, is „zeer onverstandig”, zegt universitair docent vreemdelingenrecht Mark Klaassen van de Universiteit Leiden. „Terwijl de IND zelf structureel veel te veel tijd neemt voor het behandelen van nareisaanvragen, ga je de begeleiding die mensen krijgen afbouwen. Die begeleiding is juist cruciaal om deze ingewikkelde aanvragen op tijd in te dienen. Op deze manier ondermijnt de overheid het recht op gezinshereniging van vluchtelingen.”
Al eerder werd bekend dat de subsidie voor Vluchtelingenwerk gekort zou worden tot 13 miljoen euro per jaar. In februari werd dat voornemen van toenmalig asielminister Marjolein Faber (PVV) teruggedraaid door de rechter, die oordeelde dat de stichting geen redelijke termijn werd geboden om het verlies aan inkomsten op te vangen. Haar opvolger Van Weel besloot de korting met ingang van volgend jaar alsnog door te voeren.
Source: NRC