Met een vrienden- en kennissenkring vol volle agenda’s moet je zeker niet te laat zijn om je verjaardag te prikken, maar wat is de meest geschikte timing?
schrijft voor de Volkskrant vooral over praktische vragen op het terrein van wetenschap en gezondheid
Leuk, zo’n verjaardag, maar ook een mogelijke bron van stress. Dat begint al vroeg in de voorbereiding. Nadat de gastenlijst bepaald is, moet je een juist moment kiezen om de uitnodiging te versturen, zodanig dat het aantal afhakers tot een minimum beperkt blijft. Vroeg lijkt in de basis gunstiger om andere afspraken voor te zijn, maar het moet ook niet opdringerig overkomen. Hoe zorg je dat jouw partijtje niet ondersneeuwt, zonder jezelf al te veel op de voorgrond te plaatsen?
Het lijkt aanlokkelijk terug te vallen op de etiquette die rond dit onderwerp geldt. Maar voor het ideale uitnodigingsmoment bestaan nauwelijks ongeschreven regels, vertelt Reinildis van Ditzhuyzen, bekend van het etiquetteboek De Dikke Ditz. ‘Mensen denken dat overal regels voor zijn, maar we moeten het niet zo moeilijk maken. De een doet het zus, de ander doet het zo.’ Voor formele uitnodigingen geldt wel een termijn van zes tot acht weken, maar die vlieger gaat voor een partijtje niet op, tenzij je een gemaskerd bal houdt voor je verjaardag.
Van Ditzhuyzen tipt voor verjaardagen het gezond verstand te volgen. ‘De belangrijkste stelregel is natuurlijk: doe het op tijd. Je moet praktisch denken – wie zijn die mensen die komen, hebben ze bijvoorbeeld drukke banen en moeten ze van ver komen? Als ze moeilijk te krijgen zijn, dan moet je er meer tijd voor nemen.’ Dat maakt in veelvoorkomende gevallen een termijn van enkele weken een logisch uitgangspunt.
Niettemin zijn er wel degelijk sociale codes waar je rekening mee moet houden. In theorie zou je al maanden van tevoren een uitnodiging kunnen versturen of zelfs de data voor de komende jaren vast kunnen inroosteren. Maar dat is een no-go, stelt Van Ditzhuyzen. ‘Nee, dat kan echt niet.’ Meer dan anderhalve maand vooruit de uitnodigingen versturen is dus toch niet raadzaam.
Dat kan wel een uitdaging opleveren. In veel gevallen is enkele weken vast voldoende, maar in drukke periodes kan dat behoorlijk knellen. Stel bijvoorbeeld dat je begin december jarig bent, met Sinterklaas in het land en een hele trits vrienden die in dezelfde periode verjaren. Dan kunnen je verjaardagsplannen zomaar gevaar lopen, als je vrienden je voor zijn en alle enigszins geschikte dagen voor je neus wegkapen.
Feitelijk raak je rond de feestdagen in een soort wedloop verwikkeld, vertelt hoogleraar theoretische sociologie Vincent Buskens van de Universiteit Utrecht. ‘Dagen als pakjesavond staan natuurlijk gewoon vast, de competitie vindt vooral plaats tussen jou en vrienden die op bijna hetzelfde moment jarig zijn. Je wil eigenlijk precies een dag voordat je vrienden het zouden doen je uitnodiging versturen.’ Dan ben je niet nodeloos vroeg en heeft iedereen nog plek in de agenda. ‘Jouw ideale gedrag hangt dus af van het gedrag van je vrienden.’ Om ze net te vlug af te zijn, moet je ze dus een denkstap voor zijn.
Lastig is alleen dat deze strijd sowieso verliezers kent, constateert Buskens. ‘Als je je vrienden net voor bent, is dat voor jou het ideale moment, maar zijn zij net te laat geweest.’ Dat kan de situatie een jaar later alleen maar hectischer maken. ‘Met de tijd kan iedereen z’n verjaardag steeds vroeger gaan aankondigen, omdat uit ervaring is gebleken: we moesten er eerder bij zijn. Op een gegeven moment verstuurt iedereen dan extreem vroeg z’n uitnodigingen. Dat is voor iedereen suboptimaal.’ Om dat patroon te doorbreken, zou je onderling kunnen afstemmen wie in welk jaar als eerste aan de beurt is.
Wil je er toch vroeg bij zijn, zonder sociale conventies te breken, dan ziet Van Ditzhuyzen ook nog een mogelijke tussenoplossing. ‘Je kunt eerder alvast laten weten dat je je verjaardag gaat vieren. Noem het geen uitnodiging, maar een vooraankondiging. Zo kun je je vast op de eerste plek positioneren. En dan volgt de echte uitnodiging een maand van tevoren.’
Los van de termijn die je in acht neemt, kun je mogelijk ook het moment van versturen optimaliseren. Daarvoor geeft een Duitse studie uit 2021 tenminste aanwijzingen. De onderzoekers bekeken op welke dag een uitnodiging de meeste respons opriep. Het ging daarbij om deelname aan een online survey, maar ook het afhandelen van een verjaardagsuitnodiging vraagt enige inspanning. Als die parallel opgaat, dan ben je het beste af door je uitnodiging op een maandag of dinsdag uit te doen.
Mocht dat allemaal te complex worden, dan is er altijd nog een andere mogelijkheid, waar Van Ditzhuyzen op vertrouwt. ‘Ik doe helemaal niets met mijn verjaardag, dat heb ik ook nooit gedaan. Ik ben een saaie tut, ik zeg het eerlijk, maar ik houd er gewoon niet van.’
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoordt de Volkskrant, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant