is journalist en documentairemaker.
Afgelopen dinsdag werd secretaris-generaal van de Navo Mark Rutte geïnterviewd door de BBC. Hij zat in een studio in Londen, waar hij was voor een bezoek aan de Britse premier om te praten over de levering van wapens aan Oekraïne. Het interview ging echter over het nieuws van de dag, de Israëlische aanval op – naar eigen zeggen – de onderhandelaars van Hamas in Doha, de hoofdstad van Qatar.
BBC: ‘We spraken eerder over de noodzaak voor de-escalatie in het Midden-Oosten. Hoe past deze aanval van Israël daarin?’
Rutte: ‘Ik begrijp uw vraag. Maar als secretaris-generaal van de Navo ben ik, euh, altijd een beetje voorzichtig met commentaar op wat in het Midden-Oosten gebeurt. Het is zo ver buiten het territorium van de Navo. (...)’
BBC: ‘Maar kunt u iets zeggen over wat er is gebeurd?’
Rutte schudt zijn hoofd.
BBC: ‘We hebben van Qatar gehoord dat dit een openlijke schending van het internationaal recht is. Denkt u dat dit inderdaad het geval is?’
Rutte: ‘Weet u, ik ben naar de studio gelopen om te praten over de geweldige nieuwe defensiestrategie van het Verenigd Koninkrijk. En het geweldige succes van de deal met Noorwegen, ter waarde van 10 miljard euro. Ik kan me voorstellen dat u over andere dingen wil praten, maar dat was de reden dat ik naar de studio kwam.’
BBC: ‘Zeker. Maar dit is een heel grote, mondiale gebeurtenis. En u bent de secretaris-generaal van de Navo. Dus is het misschien begrijpelijk dat we willen weten wat u er van vindt?’
Rutte: ‘Totaal. Ik begrijp het helemaal. De Navo bestaat uit 32 landen, die het Noord-Atlantische territorium moeten verdedigen. Onze voornaamste vijand is Rusland. Het groeiend gevaar komt van China. Daar werken we hard aan en we willen de 1 miljard mensen in 32 landen zo veilig mogelijk houden. Het Midden-Oosten ligt daar erg ver vandaan.’
BBC: ‘Laat ik het zo vragen. Als Rusland de vredesonderhandelaars van Oekraïne zou bombarderen in een neutraal land. Wat zou uw reactie dan zijn?’
Rutte: ‘Dat is een wat-als-vraag. U probeert me opnieuw in de gebeurtenis van vandaag te trekken. Die natuurlijk heel groot is, maar ik kan daar beter niets over zeggen.’
BBC: ‘Mark Rutte, zeer bedankt.’
Dit interview was over de hele wereld te zien. Op dezelfde zender die in eerdere jaren berichtte over de Navo-campagnes in Afghanistan (2001-2021), Libië (2011), de antipiraterij-operaties van de Rode Zee, de Golf van Aden tot de Indische Oceaan, en de felicitaties van Rutte aan president Donald Trump nadat hij Iran had gebombardeerd, hemelsbreed even ver van Brussel als Qatar.
Het interview was ook te zien in de meer dan vijftig landen waarvandaan de soldaten komen die inmiddels meevechten aan weerszijden van het front in Oekraïne: Colombianen, Nepalezen, Congolezen.
Stel je een twintiger voor in een van die landen, die op het punt staat te kiezen. Voor Rusland of het Westen. Jongens zoals de jonge advocaat die ik afgelopen juli sprak in de hoofdstad Yaoundé in Kameroen. Volgens schattingen vechten inmiddels duizend Kameroense mannen mee, aan Russische zijde. Velen zijn gesneuveld.
De advocaat legde haarfijn de overwegingen uit van zijn vrienden die al voor Rusland hadden gekozen. Ze droomden weliswaar nog altijd van Europa als bestemming. Frankrijk, Engeland of Duitsland, de drie landen die Kameroen koloniseerden en wiens talen ze spraken. Omdat het de laatste jaren onmogelijk was geworden een visum te krijgen bij de ambassades van deze landen, betekende Europa voor hen: een helletocht door de woestijn, langs detentiekampen in Libië, over de Middellandse Zee.
‘Maar Rusland is toegankelijk. Het is veel makkelijker om daar een visum voor te krijgen’, legde hij uit. En de oorlog in Oekraïne dan? Gedroeg Rusland zich niet als een kolonisator in het oosten van Oekraïne? ‘Nee, Poetin heeft gelijk. Hij wil zijn territorium veilig stellen’, zei de advocaat. ‘Poetin is de enige die de westerse dominantie kan tegenhouden. Poetin is een man van de vrijheid. Rusland is de toekomst’, zei een dertiger die zelf had vastgezeten in een detentiekamp in Libië en nu de Ruslandroute overwoog.
Dit hoor je tegenwoordig niet alleen in Kameroen. Ook in Mali. Ook in Niger. Ook in Burkina Faso. Ook in de Centraal Afrikaanse Republiek. Landen voor wie Moskou tijdens de Koude Oorlog de financier was van de onafhankelijkheidsbewegingen die vochten tegen koloniale regimes. De president van oud-kolonisator Frankrijk, Emmanuel Macron, maakte onlangs nog zijn excuses voor de tienduizenden doden die vielen tijdens het Kameroens verzet tegen de Fransen voor én na de onafhankelijkheid van hun land.
Maar stel dat ze ondanks die wetenschap toch nog twijfelden. Tussen autocratie of democratie. Tussen het recht van de sterkste of internationaal recht. Tussen Poetin of Rutte. En precies op dat moment de BBC zouden aanzetten.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns