Dingen die terugkomen zijn meestal slecht nieuws: ziektes, fascisme, musicals. Maar de laatste tijd komen er ook steeds vaker mooie dingen terug. Dat wil zeggen, dingen die ooit mooi waren, vooral voor meisjes en vrouwen. Sex And The City kwam terug in de vorm van de serie And Just Like That, Gooische Vrouwen kwam na vijftien jaar terug met twee nieuwe seizoenen en K3 komt binnenkort terug met veertig uitverkochte reünieconcerten.
En ook terug, zag ik deze week: de Hoe Overleef Ik-reeks van Francine Oomen. Het nieuwe deel, waarin het hoofdpersonage Rosa volwassen is en nog steeds moet overleven, staat op de eerste plek in de Bestseller 60. In feite is Oomen voor de tweede keer terug, want het vorige en eerste boek over Rosa’s volwassen leven kwam uit in 2023 en stond vijf weken op die eerste plek.
Series, boeken, kinderpopgroepen: het kan allemaal zo de magnetron in, en in veel gevallen verkoopt het nog beter dan decennia geleden.
Nostalgie, roepen de (script)schrijvers en Gert Verhulst dan. Voor hen is de motivatie duidelijk: commercieel succes, aangereikt door een publiek dat verlangt naar verloren tijden en personages. Je hoort weleens dat nostalgie opspeelt in onzekere tijden, dat mensen teruggrijpen op het bekende als de wereld verder onzeker is. Als je bijvoorbeeld geen huis kunt krijgen, of als je niet weet wanneer Poetin een bom op je kop gaat droppen. Weet je wat ik doe, denken de mensen, ik ga op m’n dertigste nog eens over Rosa en Neuz lezen, of Oya lélé meezingen, dan weet ik tenminste een beetje hoe of wat.
Misschien hebben we hier inderdaad te maken met hele volksstammen die de alledaagse werkelijkheid proberen te ontvluchten door op oude helden terug te vallen. Of, ook mogelijk, zijn die nieuwe, oude successen het gevolg van een collectieve verlamming. Er valt zoveel troep te zien dat het haast onmogelijk wordt gemaakt er nog iets acceptabels tussen te vinden. Echte Jongens op Safari? Too Hot To Handle: Germany? Nee, slinger dan Cheryl Morero nog maar een keer aan.
En toch blijft het verbazingwekkend om te zien hoeveel animo er is voor zulk ‘herverwarmd’ cultureel erfgoed. De charme van dit soort oude liefdes is toch ook dat ze achter je liggen, dat je er heel sporadisch met tevredenheid aan terugdenkt maar er niet meer actief mee bezig bent, omdat je ze bent ontgroeid en ze in een andere tijd horen.
In elk geval wil je, lijkt me, zeker niet het risico lopen dat je helden nu alsnog van hun voetstuk vallen. „Bomvol nostalgie, totaal hysterisch & ontzettend matig”, schrijft een lezer op Goodreads over Hoe overleef ik alles wat ik niemand vertel, het deel uit 2023. En een andere: „Zelfs de nostalgie kon dit boek niet redden”. Was nou maar nooit die AKO binnengelopen! Als je per se nostalgie wil, kun je bovendien beter de originele reeks teruglezen, al is misschien zelfs dat niet altijd zonder risico.
Voor zover ik weet, maar misschien is het een blinde vlek, worden oude series/boeken/games die over het algemeen meer door jongens werden gewaardeerd niet zo vaak gerecycled. Nostalgie voor mannen, dat is niet veel meer dan de eindeloze herhalingen van de James Bond-films op Veronica. Voor de rest blijkt het een vrouwenhobby. Twee jaar geleden, Barbie was net uit en Taylor Swift zong al haar oude hits tijdens de Eras Tour, verklaarde de Amerikaanse hoogleraar Elizabeth Scala dat ‘Girl Culture’ („the art and media that values and communicates girls’ perspectives”) aan een opmars bezig was. Zoiets lijkt in Nederland ook aan de hand. Geef het nog een jaar, dan zien we vrouwen met roze klaptelefoons met daarop de nummers (mp3-bestanden) van Djumbo: de meidengroep uit 2004 die, ik heb dit net even opgezocht, afgelopen jaar bekendmaakte aan een comeback te werken
Source: NRC