De grootste Turkse oppositiepartij CHP dreigt maandag een nieuwe klap te krijgen. Dan beslist een Turkse rechter over wie de leiding van de partij moet krijgen. Critici zeggen dat regering de CHP monddood wil maken.
De zaak over het partijcongres van de CHP is zoveelste salvo in slepend offensief tegen de partij, die sinds de lokale verkiezingen van maart 2024 de grootste van Turkije is.
Het offensief bereikte in maart zijn voorlopige 'hoogtepunt' met de aanhouding van burgemeester van Istanboel Ekrem Imamoglu. Hij wordt verdacht van corruptie en samenwerking met een terroristische organisatie. Waarom experts denken dat zijn arrestatie politiek is gemotiveerd, lees je hier.
Imamoglu stond op het punt om genomineerd te worden als presidentskandidaat namens de CHP voor de landelijke verkiezingen, die voor 2028 staan gepland. Ondanks dat er nog geen aanklachten op papier staan, zit Imamoglu nog altijd in de gevangenis. Net als ruim 250 andere lokale bestuurders van de CHP.
Volgens critici duldt president Recep Tayyip Erdogan steeds minder tegenstand, waardoor nu zelfs de grootste oppositiepartij op landelijk niveau gemuilkorfd moet worden. En wel door middel van een curator.
De oppositiepartij had sinds het partijcongres van 2023 juist de wind in de zeilen. Tijdens die bijeenkomst werd een nieuwe partijleider gekozen in de persoon van Özgür Özel. Onder zijn leiding werden vervolgens in 2024 de lokale verkiezingen gewonnen. Toeval op niet, nog datzelfde jaar begonnen de eerste rechtszaken tegen bestuurders van de CHP.
Maar de leiderschapverkiezing tijdens het congres zou niet eerlijk zijn verlopen. Zo zouden er stemmen zijn geronseld voor de 50-jarige Özel. Vandaar dat de zaak voor de rechter komt.
Özel is de opvolger van Kemal Kiliçdaroglu. Aan hem kleefde juist het imago van 'eeuwige verliezer' Dat imago werd onderstreept toen Kiliçdaroglu in 2023 toen de strijd om het presidentschap verloor van Recep Tayyip Erdogan, ondanks dat de oppositieleider op papier goede kansen had om te winnen.
Het zou medestanders van Kiliçdaroglu nog steeds dwarszitten dat hij de leidersschapverkiezing verloor, ondanks dat hij in zijn ruim dertien jaar als partijleider geen enkele verkiezing wist te winnen met de CHP.
Als maandag het partijcongres ongeldig wordt verklaard, dan krijgt de 76-jarige Kiliçdaroglu zijn rol als partijleider waarschijnlijk terug. Die rol zou hij willen aanvaarden, om zo te voorkomen dat een door de regering aangestelde curator aan het hoofd van de CHP wordt geplaatst. De bestaande partijtop onder leiding van Özel ziet het linksom of rechts om als een illegale overname door de regering. Maar ook als een aanval van Erdogan op het meerpartijenstelsel in Turkije.
De zaak over de geldigheid van CHP-partijcongres is controversieel. Het is namelijk onduidelijk of de rechter zich er wel over mag uitspreken.
Het reilen en zeilen rond partijcongressen wordt in Turkije namelijk getoetst door de Hoge Kiesraad (YSK). De raad heeft destijds geen misstanden geconstateerd. En het oordeel van de YSK is definitief. Dat wil zeggen dat het niet kan worden aangevochten. De CHP is dan ook niet van plan om zich maandag bij de beslissing van de rechter neer te leggen. De partij acht de rechter niet bevoegd in deze kwestie.
Om diezelfde reden weigerde de CHP vorige week mee te gaan het besluit van een rechter in Istanboel om het congres voor de Istanboel-afdeling van de partij ongeldig te verklaren.
De verwarring was compleet toen rechtbank in Ankara tegen de uitspraak van de rechter in Istanboel in ging. In de tussentijd was een curator, een uit de gratie geraakt partijlid van de CHP, met behulp van de oproerpolitie al geïnstalleerd in het partijkantoor in Istanboel.
Die 'overname' van de lokale afdeling wordt gezien als generale repetitie voor maandag. De partijtop van de CHP houdt er namelijk ernstig rekening mee dat dan ook het landelijke partijcongres ongeldig wordt verklaard.
Kiliçdaroglu zal de CHP vervolgens gedurende anderhalf jaar opnieuw opbouwen, klinkt het in de wandelgangen. Critici zeggen dat de partij hiermee tandeloos wordt gemaakt in de aanloop naar landelijke verkiezingen. In zo'n geval zou de CHP alleen nog op papier een oppositiepartij zijn.
Om dit scenario te omzeilen is door partijleden reeds besloten om op 21 september een buitengewoon partijcongres te organiseren. Op die manier moet Kiliçdaroglu al snel weer buitenspel gezet worden.
Dit kat-en-muisspel tussen oppositie en de autoriteiten heeft verstrekkende gevolgen. Het afgelopen jaar is de Turkse lira ruim 22 procent in waarde gedaald. En de aanhouding van Imamoglu bracht een uittocht van buitenlandse investeerders op gang.
Daarnaast trekt de hele gang van zaken een wissel op het Turkse ministerie van Justitie en de rechtspraak in Turkije. Nog maar weinig Turken, zeker in oppositiekringen, hebben vertrouwen in de rechtsgang in het land. Of de onafhankelijkheid van rechters. Daarover lees je meer in het onderstaande artikel.
De vraag wordt dat hoe ver de autoriteiten willen of durven te gaan in hun campagne tegen de CHP. Want ondanks dat interne verdeeldheid op de loer ligt, blijft de partij strijdbaar. En bovendien de grootste in de peilingen.
Source: Nu.nl algemeen