Met peperdure luchtdoelraketten haalden Nederlandse F-35’s en Poolse F-16’s woensdag simpele Russische drones boven Polen neer. Oekraïne, al ruim drie jaar het toneel van de grootste drone-oorlog ooit, laat de Navo graag zien dat het ook goedkoper kan.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Oekraïne is er als de kippen bij om Polen en andere Navo-lidstaten deze dagen hulp aan te bieden bij de verdediging tegen Russische drones. Deze week bezoekt een Poolse militaire delegatie Kyiv, nadat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky het Poolse leger training en kennis had aangeboden voor de bestrijding van Russische drones.
Op zaterdag liet de Oekraïense luchtverdediging, die dagelijks Russische aanvallen met honderden drones tegelijk moet afslaan, opnieuw zien hoe effectief het is geworden na meer drie jaar onafgebroken vechten. Van de 164 drones werden er volgens Kyiv 137 neergehaald of elektronisch gestoord.
De hele nacht waren gevechtsvliegtuigen, de luchtafweer, drone-bataljons op de grond en speciale eenheden om de communicatie van drones te verstoren in de weer tegen de Russen. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha wees erop dat Oekraïne de afgelopen dagen in totaal door zo’n achthonderd drones bestookt is.
Ter vergelijking: bij de Russische schending van het Poolse luchtruim woensdag waren ‘slechts’ 19 drones betrokken. ‘Kijk naar onze effectiviteit’, aldus Sybiha. ‘Helaas dwingt oorlog ons om dagelijks gevechtservaring op te doen, maar dit is ook onze bijdrage aan de collectieve veiligheid van Europa. Wij zijn bereid onze ervaring te delen om de bedreigingen te minimaliseren en te neutraliseren.’
De Russische vluchten boven Polen hebben de Navo wakker geschud over het gevaar dat Russische drones kunnen vormen. Op vrijdag kondigde de alliantie in allerijl een nieuwe operatie aan om de oostflank van de Navo beter te beschermen. Er zullen nu ook nieuwe, goedkopere middelen worden getest en ingezet, zoals apparatuur die Oekraïne al jaren gebruikt om drones onschadelijk te maken door ze elektronisch te storen.
Navo-bevelhebber Alexus Grynkewich erkende dat woensdag peperdure luchtdoelraketten moesten worden ingezet, zoals de Amraam die voornamelijk bedoeld is om gevechtsvliegtuigen uit de lucht te schieten. De raketten, die in prijs variëren van een half miljoen tot ruim een miljoen dollar, haalden drones neer van slechts duizenden dollars.
Een van deze drones was de Gerbera, een goedkope en simpele versie van de grotere Iraanse Shahed-drone. Rusland ontwikkelde de Gerbera als ‘lokeend’ om de Oekraïense luchtverdediging om de tuin te leiden en uit te putten. ‘Als je een operationeel commandant bent en en er vindt een aanval of een inval in je luchtruim plaats’, verdedigde Grynkewich de inzet van de raketten, ‘dan maakt de prijs van het wapen op dat moment niet uit. Je gaat het gebruiken om onze bevolking te verdedigen.’
Maar Zelensky zei treffend dat zo’n kostbare inzet op termijn onhoudbaar is. Oekraïne zag zelf snel in dat het zuinig moest omspringen met de kleine hoeveelheid dure Patriot-raketten bij het gevecht tegen de vele Russische drones. Zelensky: ‘Niemand in de wereld heeft genoeg raketten om alle verschillende soorten drones neer te schieten.’
Hij adviseert de Europese landen een voorbeeld te nemen aan het luchtverdedigingssysteem dat Oekraïne heeft opgebouwd en dat uit verschillende lagen bestaat. Zo worden de zware Russische ballistische raketten zoals de Iskander, die een explosieve lading heeft van 500 kilo, bij voorkeur bestreden met de Patriot. Tegen de kruisraketten worden behalve de Patriots ook de F-16’s en de MiG-29’s ingezet, die voorzien zijn van Westerse precisieraketten.
En tegen de goedkope drones en de Shahed-kamikazedrone worden wapensystemen zoals het Duitse snelvuurkanon Gepard gebruikt, dat in korte tijd honderden ‘zware kogels’ kan afvuren. Ook worden Mi-8-helikopters de lucht ingestuurd om met zware mitrailleurs de Shaheds uit de lucht te schieten. Het Oekraïense leger maakt verder veel werk van ‘elektronische oorlogvoering’ om te voorkomen dat raketten en drones hun doelwit bereiken.
Zo heeft het deze elektronische systemen ingezet om de hypersonische raket Kinzhal, die een snelheid heeft van ruim vijf keer de snelheid van het geluid, op zijn vlucht te storen. Binnenkort gaat het een nieuw, mobiel systeem aan het front gebruiken, gemonteerd op een Kozak-pantservoertuig, dat is ontwikkeld met een Duits bedrijf. Tijdens tests zou zijn gebleken dat het zeer effectief was om drones onschadelijk te maken.
Maar de Oekraïners experimenteren ook met onderscheppingsdrones die de Russische drones in de lucht moeten vernietigen. ‘Oekraïne heeft onschatbare tactieken en technologieën ontwikkeld om Russische droneaanvallen effectief te bestrijden’, aldus de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War, dat de Oekraïne-oorlog nauwgezet volgt. ‘De Navo-landen moeten deze ervaring op dezelfde manier gebruiken om adequaat te kunnen reageren op mogelijke Russische agressie tegen de alliantie.’
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant