is voormalig Amerika-correspondent en commentator van de Volkskrant.
De verschillen tussen Amerikanen zijn zo uitvergroot dat polarisatie is omgeslagen in vijandigheid. En politiek geweld steeds meer wordt geaccepteerd.
‘Dit moet stoppen’, zei Mike Johnson, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden donderdag na de moord op de trumpistische influencer Charlie Kirk. ‘Dit is niet wie we zijn.’
Hij heeft voor de helft gelijk. Dit moet stoppen. Maar dat zal waarschijnlijk niet gebeuren. Want dit is wél wie ze zijn geworden.
Dat geweld nooit een antwoord mag zijn op politieke meningsverschillen, is een notie die in de VS minder vanzelfsprekend geworden is. Eén op de vier à vijf Amerikanen gelooft inmiddels dat politiek geweld gepast kan zijn om het land op orde te krijgen. Het afgelopen jaar zijn verschillende moorden en moordaanslagen op politici gepleegd, waarvan die op twee Democratische volksvertegenwoordigers in Minnesota in juni en op presidentskandidaat Donald Trump vorig jaar.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Deze voortschrijdende acceptatie van politiek geweld toont zich in de reacties op de moord. Aan de linkerkant van het spectrum juichten sommigen de dood van Kirk toe. Aan de rechterkant riepen anderen om revanche. ‘Links is de partij van het moorden’, twitterde grootindustrieel Elon Musk. ‘Als ze ons niet in vrede laten leven, dan is de keus aan ons: om te vechten of te sterven.’
Het is de logische uitkomst van een land waar de polarisatie in regelrechte vijandigheid is omgeslagen. De binaire politieke cultuur, bedacht en versterkt in Washington, is dankzij tv, talkradio, sociale media, influencers en hun verdienmodellen doorgesijpeld naar de gewone Amerikanen. Die hebben veel meer gemeen dan ze denken, maar verschillen worden zo uitvergroot dat de ander steeds meer als een existentiële bedreiging wordt gezien.
Het moet gezegd: Kirk droeg daar ook aan bij. In zijn wijd verspreide ‘debatten’ propageerde hij niet alleen radicaal-christelijke orthodoxie, maar liet hij ook geregeld racisme, vreemdelingenhaat, homo- en transfobie doorklinken. Door mensen uit te sluiten wist hij mensen voor zich te winnen, wat hem zowel haters als liefhebbers opleverde.
In veel rechtse ogen is hij nu een martelaar. De moord op Kirk lijkt een andere dynamiek in gang te zetten dan het politieke geweld van de afgelopen jaren. Het grote verschil: het revanchisme is nu aan de macht.
Het was president Trump zelf die direct de schuld gaf aan de ‘retoriek’ van ‘radicaal-links’. Niet alleen de eventuele dader – vrijdag werd een verdachte opgepakt , maar een motief is nog onbekend – is schuldig, maar ‘alles en iedereen die eraan bijgedragen heeft’. Trump beloofde dat zijn regering hen ‘zal vinden’, inclusief ‘de organisaties die het politieke geweld financieren en ondersteunen’. Vervolgens somde hij de slachtoffers van politiek geweld van de afgelopen jaren op, maar in zijn rijtje ontbraken de gedode Democratische volksvertegenwoordigers.
Niet alleen deze retoriek is gevaarlijk. Trump heeft het afgelopen half jaar laten zien dat hij een eigen opvatting heeft van orde- en wetshandhaving en daarnaar handelt. Aan honderden voor politiek geweld veroordeelde medestanders, de opstandelingen van 6 januari 2021, verleende hij gratie. Hij stuurde enkele duizenden soldaten naar Los Angeles om demonstraties de kop in te drukken (wat later door een rechter als illegaal werd beoordeeld). De FBI en het ministerie van Justitie worden bemand door extreme loyalisten.
Mike Johnson had gelijk: dit moet stoppen. Dit en alles wat erna komt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant