Jimmy Dijk De SP wil eindelijk eens gaan regeren, het liefst met het CDA. „We zijn de afgelopen jaren op veel onderwerpen al samen opgetrokken.”
Jimmy Dijk (39) gaat als getrouwd man de verkiezingen in. Op 3 oktober treden de fractievoorzitter en zijn vriendin Mechteld van Duin – net als Dijk oud-gemeenteraadslid voor de SP in Groningen – in het huwelijk. Het besluit werd voor de zomer genomen; een paar weken later viel het kabinet.
„Zeker. De trouwdag en de dag erna kan ik wel vrijhouden van debatten en mediaoptredens. Het past allemaal net voor de verkiezingen. En alles is helemaal voorbereid. Ik heb al een pak gekocht, haha.”
Jimmy Dijk was jarenlang gemeenteraadslid voor de SP in Groningen voordat hij in het voorjaar van 2023 in de Tweede Kamer kwam. Dijk maakte daarna snel carrière. Acht maanden later volgde hij Lilian Marijnissen al op als fractievoorzitter. Het worden zijn eerste verkiezingen.
„Ik heb bewust een andere rol aangenomen dan andere oppositiepartijen. Met name de linkse oppositie staat vaak moreel verheven aan de interruptiemicrofoon. Dat werkt niet. Je moet vooral laten zien wat een kabinet heeft beloofd en dat ze dat vervolgens niet waarmaken. Neem de PVV en het Zuyderland Ziekenhuis in Heerlen. Wilders beloofde dat open te houden, zijn minister Agema deed dat niet. Daar zijn de mensen piswoest over.”
Thuissituatie:
Op 3 oktober ga ik trouwen met mijn lieve verloofde! En we hebben een rode kater thuis, die alleen maar slaapt.
Hobby’s:
Lezen, daar maak ik echt tijd voor. Scherpt de geest! Ik ga graag naar voetbal, FC Groningen en Feyenoord.
Hoe zou u uw karakter omschrijven?
Vol energie en ik kan slecht tegen onrecht. En ik heb een beetje temperament, van de kant van mijn Franse moeder.
Welk boek heeft u onlangs geïnspireerd?
De prijs van ophef van Hendrik Noten. Scherp en helder boek over hoe politieke ophef verandering tegenhoudt en wiens belangen dit dient.
Waar bent u anders over gaan denken?
Sport! Mijn trouwpak moet wel blijven passen voor de bruiloft.
Op welk (politiek) compromis bent u trots?
Het grootste deel van mijn tijd in de gemeenteraad van Groningen heb ik in de coalitie gezeten. Ik ben trots op de regeling die ervoor zorgt dat iedereen daar, ongeacht de dikte van de portemonnee, naar de tandarts kan. Dat moet in heel Nederland gebeuren.
Wat is uw grootste fout geweest?
Zelf klussen aan mijn woning. Daar had ik nooit aan moeten beginnen. Mijn broers hebben geholpen en dat heeft alles goed gemaakt.
Welk lid van een andere partij zou u bij uw partij willen hebben?
Ik waardeer Esther Ouwehand erg om haar passie, om hoe slim ze is en om haar kracht.
„Ik vond het soms heel moeilijk om het in die kleuterklas met ruziënde mensen over de inhoud te hebben. Er was ontzettend veel gedoe en chaos.”
„Ik hou van hard en scherp debatteren op de inhoud, maar dat is iets anders dan ruziemaken. Ik maak niemand uit voor rotte vis. Als ik hier het Haagse bastion uit loop en ik spreek bij een pompstation een verpleegkundige die met de handen in het haar zit vanwege de hoge werkdruk… dáár komt die felheid vandaan.”
„Nou, dat gaat niet gebeuren. Ik zie heel duidelijk een lichte stijging in de peilingen.”
„Dat is in ieder geval een beetje een stijging. We moeten nog verder groeien. Het winnen van vertrouwen lukt niet met één vingerknip, dat kost tijd.”
„Nee.”
„Er is een erg groot verschil tussen ons.”
„Zij vinden minder vaak aansluiting bij mensen in volkswijken. Neem de kilometerheffing. Als die wordt doorgevoerd, dan betaalt de hovenier uit Hengelo met een baan in Harderwijk de rekening. Als je zo’n plan bedenkt, sta je op grote afstand van de mensen. Of neem de verhoging van de aow-leeftijd. Dat heeft zó veel mensen zó hard geraakt. Ik gun iedereen die dat wil een pensioen op zijn 65ste. Dat is een sociale verworvenheid.”
„We hebben de afgelopen twee jaar onze visies op migratie, internationale politiek, wonen en de rol van de overheid geactualiseerd en aangescherpt. Daardoor hebben we meer smoel gekregen, meer kleur op de wangen. Het is duidelijker waar we voor staan. Dat is belangrijk voor onze partij geweest.”
„Ja, ik denk dat wij inderdaad… we waren toe aan vernieuwing. Toen ik hier twee jaar geleden begon heb ik gezegd: we moeten aan die visies gaan werken. Neem migratie. Wij kunnen het de hele tijd hebben over arbeidsmigratie, maar als mensen zich zorgen maken over asielmigratie moeten we wél antwoorden hebben op hun vragen. Die hebben we nu.”
„Nee, nee. Maar het was wel heel duidelijk na zo’n reeks verkiezingsnederlagen dat we moesten vernieuwen.”
„Behoorlijk.”
„Als je langs de deuren gaat en je spreekt mensen, dan hoor je negen van de tien keer: ‘De rijken worden rijker en de armen worden armer’.”
„Dat frame is de afgelopen twintig jaar sterk opgebouwd. Daar moeten wij weerstand tegen bieden.”
„De meeste asielzoekers worden in arme gemeenten opgevangen, niet in rijke. Asiel is dus óók een klassenvraagstuk. En de meeste statushouders worden gehuisvest in de armste gemeenten, waar wel betaalbare woningen zijn. Oók dat is een klassenvraagstuk.”
„Je moet die boodschap wel brengen. Dat hebben we de afgelopen jaren veel te weinig gedaan.”
„Gratis ov is niet eens heel erg duur. Als wij een vermogensbelasting invoeren van 5 procent boven de 5 miljoen, levert dat 12,5 miljard op. Daar kun je drie keer het openbaar vervoer gratis van maken.”
„Ja. En de winstbelasting voor bedrijven verhogen. En een erfbelasting van 75 procent vanaf een bedrag van 500.000 euro.”
„Op dit moment niet. Maar dat weet geen enkele partij.”
„Ik vind het heel gek om een verkiezingsprogramma in een mal van het CPB te gooien, terwijl daar heel veel op aan te merken is. Neem het eigen risico. Daar heeft het CPB vooringenomen aannames, bijvoorbeeld dat afschaffen heel veel extra geld gaat kosten omdat mensen dan zoveel mogelijk zorg gaan consumeren. Een ridicule gedachte: mensen willen helemaal niet heel veel zorg. Daarnaast: de dokter bepaalt of jij wordt doorverwezen of niet. Wij laten ons programma nu doorrekenen door onafhankelijke wetenschappers met verschillende achtergronden. En dat mogen mensen daarna dan ter discussie stellen.”
„Nou, ik vind het heel realistisch om te zeggen dat je geld haalt bij vermogens. Bij winsten. En dat je geen 40 miljard euro gaat uitgeven aan een Trump-norm.”
„Ik noem het de Trump-norm. Het is de norm die Trump ons land oplegt.”
„Nee, zeker niet. Die miljarden worden uitgegeven aan de wapenindustrie van de Verenigde Staten. Make America Great Again!”
„Die 3,5 procent is irreëel. Zonder de Verenigde Staten geeft Europa al drie keer zoveel uit aan defensie als Rusland.”
„Hebben jullie de NAVO-capaciteitsdoelen en -planningen kunnen doorlezen?”
„Het is niet inzichtelijk.”
„Er is niets mis mee om Oekraïne te steunen. Nederland geeft daar veel geld aan uit. Als er nieuwe steunverzoeken komen, is SP daar niet principieel tegen. Die hebben wij eerder ook gesteund. Maar dat is iets anders dan vele miljarden extra in defensie investeren.”
„We hebben een leger. De uitgaven daaraan zijn de afgelopen jaren al verdubbeld. Dat is genoeg.”
„Als we Europees samenwerken en de taken verdelen, maakt het ons efficiënter en onafhankelijker van de VS.”
„Daar ben ik niet voor. We willen zelf bepalen wanneer we mensen waar naartoe uitzenden.”
„Dat is niet nodig.”
„Er is een verschil tussen onze welvaartsstaat ombouwen tot oorlogsmachine, of doen wat nodig is. Er zijn goede redenen voor Nederland om te investeren in cyberveiligheid, inlichtingen, ons eigen energienetwerk. Om ons onafhankelijker te maken. Maar door die Trump-norm moet je weer bezuinigen op bijvoorbeeld zorg en onderwijs.”
De SP bestuurt provinciaal en gemeentelijk al jaren mee, maar landelijk wil het maar niet lukken. Ook nu lijkt dat lastig. Dijk sloot voor de zomer de PVV en VVD al uit, in het verkiezingsprogramma noemt hij die partijen – en BBB en NSC – „rechtse ruziemakers”.
„Heb je gezien hoe [VVD-partijleider] Dilan Yesilgöz zich opstelt naar andere partijen?”
„Kijk, de SP en de VVD met elkaar in een coalitie is een beetje als een fusie tussen Ajax en Feyenoord. Ik heb het liever over het alternatief dat wij voor ogen hebben.”
„Een coalitie van de SP tot en met het CDA. Gemeenschapsdenkers die de samenleving willen ombouwen in plaats van dat doorgeschoten individualisme van de VVD. Dan krijgen we het meest sociale kabinet ooit, daar snakken veel mensen naar. Als we doorstijgen naar een zetel of tien, kunnen we een sleutelpositie krijgen in de kabinetsvorming. Deze verkiezingen zijn voor ons, en ook voor Nederland, cruciaal.”
„We komen al een heel eind als we afspraken kunnen maken over regie en investeren in volkshuisvesting, over het terugdringen van winsten en marktwerking in de zorg en over het bestrijden van grote ongelijkheid. We zijn de afgelopen jaren op veel onderwerpen samen met het CDA opgetrokken. En als het gaat om de economie, hebben we lokaal altijd met de christelijke en sociale partijen samengewerkt, ook het CDA.”
„Over onderwerpen waarover we het niet eens zijn, moeten we nog maar eens robbertje vechten.”
Laurens Dassen
Eddy van Hijum
Miriam Bikker
Jimmy Dijk
Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde
Source: NRC