is redacteur klassieke muziek van de Volkskrant.
Lahav Shani (36) is niet langer welkom op het Gent Festival van Vlaanderen. Het festival maakte deze week bekend dat het een concert van hem heeft geannuleerd. De dirigent zou volgende week donderdag de Münchner Philharmoniker leiden in de Baafskathedraal.
De reden van deze plotselinge annulering: Shani is Israëlisch en het festival kan ‘onvoldoende duidelijkheid’ verschaffen ‘over zijn houding ten opzichte van het genocidale regime in Tel Aviv’ (ja, Tel Aviv). De organisatie zegt geen samenwerkingen meer aan te willen gaan ‘met partners die daarvan niet ondubbelzinnig afstand nemen’.
Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Joris Henquet, Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.
Het festival nam de beslissing vanuit de ‘diepste overtuiging dat muziek een bron van verbinding en verzoening moet zijn’. Dat muziek-verbindtargument hoor je meestal als een organisatie wél het podium biedt aan een artiest uit een land dat niet zo lekker bezig is.
Wie is Lahav Shani ook alweer? In 2016 scoutte het Rotterdams Philharmonisch Orkest de toen pas 27-jarige Shani om Yannick Nézet-Séguin te vervangen, die naar de Metropolitan Opera vertrok. Er werd een gratis ‘Vaderdagconcert’ ingelast om Shani uit te testen. Twee jaar later was hij chef-dirigent in Rotterdam. Daar is hij nu bezig aan zijn laatste seizoen, want daarna verkast hij naar München, waar hij al warmdraait als gastdirigent.
Maar Shani heeft nog een orkest, het Israëlisch Filharmonisch. Daardoor wordt hij als chef-dirigent gezien als de kop op het belangrijkste culturele uithangbord van het land.
Shani is opgegroeid in Tel Aviv in de periode dat er wekelijks zelfmoordaanslagen waren. Zijn mentor is Daniel Barenboim, bekend om zijn muzikale vredesactivisme in de regio. Shani is iemand die zijn woorden zorgvuldig weegt; als hij zich al over Israël uitlaat, maakt hij zijn woorden achteraf het liefst ongedaan, merkte ik toen ik hem interviewde. Hij vertelde me over de alternatieve dienstplicht die geselecteerde talenten mogen vervullen: Shani maakte muziek voor kinderen in schuilkelders.
Hij is zo’n beetje de laatste musicus die je verwacht in het oog van de geopolitieke storm, maar daar was-ie dan. Zijn aanstaande werkgever in München toonde zich solidair en wenste niet met een andere dirigent op te treden.
Het stadsbestuur van München en het orkest reageerden woedend op de afgelasting in Gent. Shani ‘pleit in zijn werk als muzikant en mens voor begrip, humanisme en dialoog’, stond in een gezamenlijk persbericht. ‘Het weren van mensen van het podium, de concertzaal of andere openbare ruimtes op basis van hun afkomst of religieuze overtuiging is een aanval op essentiële Europese en democratische waarden.’ De Duitse cultuurminister Wolfram Weimer ging nog verder en sprak van antisemitisme.
Mijn eerste reactie: de annulering is onacceptabel. Hij is musicus, woont al jaren in Duitsland. Beethoven en Schubert gaan niet over Gaza.
Aan de andere kant: dat we statements verlangden van Russische musici toen Poetin Oekraïne aanviel, vonden we heel normaal. Als mensen weten dat die man of vrouw op het podium aanhanger is van een oorlogsmisdadiger, hebben ze wellicht niet zo’n zin meer in dat concert.
Een boycot op basis van niet-weten gaat te ver. Dat neemt niet weg dat Shani meer dan van een festival het slachtoffer is van de Israëlische regering.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns