Na een televisieserie (2010-2015) en twee verfilmingen (2019 en 2022) zijn we met deze film in 1930 beland voor een waardige afsluiting, een passend adieu.
is filmrecensent en schrijft een column over hedendaagse beeldcultuur.
Zou dat ‘grand finale’ uit de titel niet gewoon met een knipoog bedoeld zijn? De Downton Abbey-fans weten natuurlijk heus wel dat een knallende climax in dit kalme universum vol ruisend chiffon volstrekt uit de toon zou vallen.
Een waardige afsluiter, een passend adieu: dat is Downton Abbey: The Grand Finale wel. Na een televisieserie (2010-2015) en twee verfilmingen (2019 en 2022) zijn we in 1930 beland en de nieuwe tijd klopt keurig aan. Het zit ’m in de lichtreclames in het Londen uit het openingsshot, in een iets té zichtbaar gebaar van genegenheid tussen twee mannen, of in de draaimolen die opduikt bij de jaarlijkse braderie. Grootse revoluties en historische gebeurtenissen ten spijt: onvermijdelijke omwentelingen dienen zich vaak eerst aan als een gefluister dat steeds luider tussen de regels doorklinkt.
Te bruuske veranderingen zorgen in deze ‘zoals-het-hoort’-maatschappij voor problemen. Belangrijkste plotpunt uit deze finale: de scandaleuze scheiding van Lady Mary, die haar tot sociale paria maakt. Daarnaast krijgt de familie Crawley een nieuwe realiteit opgedrongen omdat er financiële problemen zijn ontstaan door de beurskrach.
Natuurlijk gebeurt er nog veel meer met het dozijn upper- en lowerclass-personages die door dat schitterende landhuis bewegen. Maar zoals altijd ben je als kijker bij comfortcinema Downton Abbey in veilige handen. Groots, emotioneel drama wordt het niet; iedereen blijft beleefd. Scenarist Julian Fellowes (Gosford Park) knoopt alle lijntjes keurig aan elkaar en laat nu en dan liefdevol gniffelen. Er is een fraai eerbetoon aan actrice Maggie Smith en in het overvolle plot creëert regisseur Simon Curtis de nodige rust door de tijd te nemen voor kalme ontbijtjes, thee op het terras, wat shots van paardenrennen en verkleedmomenten die de beeldschone jurken alle aandacht geven die ze verdienen.
Zowel in de vertrekken van de bedienden als bij de Crawleys moet het stokje worden overgedragen aan een nieuwe generatie. De lagere klasse wordt nu ook naar buiten toe steeds gelijkwaardiger behandeld, kokkin Daisy en butler Carson krijgen een rol in de organisatie van de braderie en een personage van beneden mag zelfs boven een drankje komen drinken tijdens een borrel. Toch blijven familie en bedienden in de kern een gesmeerde twee-eenheid, die als gezamenlijk doel heeft de goede naam en waardigheid te bewaren in veranderende tijden én waarbij ieder tevreden is met zijn rol. ‘We zijn allemaal van elkaar afhankelijk, mevrouw, zoals mensen zouden moeten zijn.’ Het is misschien een nogal romantische manier om naar een klassenmaatschappij te kijken, maar precies dat gevoel zal node gemist worden.
Kostuumdrama
★★★☆☆
Regie Simon Curtis
Met Michelle Dockery, Hugh Bonneville, Elizabeth McGovern, Laura Carmichael
123 min; in 152 zalen
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant