Homorechten Een rechter dwong het stadsbestuur wetgeving op te stellen om homokoppels meer rechten te geven. Dat het stadsparlement het plan afwijst, bewijst volgens Beijing dat het ‘geen stempelmachine’ is.
Jimmy Sham, de activist die ervoor zorgde dat Hongkong homokoppels meer rechten moet geven, voorafgaand aan de vergadering waarin het stadparlement dat plan zou verwerpen.
Voor het eerst sinds de Wetgevende Raad volledig onder controle van Beijing is gebracht, heeft het parlement van Hongkong een voorstel van het stadsbestuur verworpen. Slechts veertien van de 86 raadsleden steunden een wetswijziging die koppels van hetzelfde geslacht, onder voorwaarden, iets meer rechten geeft.
Zo’n nederlaag leed het stadsbestuur niet meer sinds een hervorming in 2021, die bepaalde dat alleen nog ‘patriottische partijen’ mogen deelnemen aan de verkiezingen.
Volgens het afgewezen voorstel zouden homostellen onder meer bezoekrecht krijgen in ziekenhuizen, en de mogelijkheid om beslissingen te nemen over medische behandelingen of de uitvaart van hun partner. Voorwaarde was dat de koppels hun verbintenis in Hongkong lieten vastleggen, nadat ze in het buitenland waren getrouwd of een geregistreerd partnerschap waren aangegaan. In Hongkong zelf is dat niet mogelijk.
Vooraf was al duidelijk dat er weinig steun voor dat plan bestond. Bij een eerder debat over de kwestie had bijvoorbeeld Stanley Ng, afgevaardigde namens een Beijing-gezinde vakcentrale, gewaarschuwd dat het voorstel „onze waarden en fundamenten volledig op de kop zet”. Holden Chow, die het woord voert namens de grootste partij in raad, de DAB, vreesde dat het plan de deur zou openzetten naar erkenning van het homohuwelijk, volgens hem met grote gevolgen voor „fundamentele familiewaarden”, aldus Hong Kong Free Press.
Maar ook activisten die zich inzetten voor gelijke rechten voor lhbti'ers waren kritisch. De organisatie Hong Kong Marriage Equality noemde het plan in juli „een minuscule stap” die „ernstig tekort schiet om alle koppels en gezinnen de volledige erkenning te bieden die ze verdienen”. De voorwaarde dat stellen eerst buiten Hongkong moesten trouwen, wierp volgens HKME oneerlijke drempels op.
Dat het stadsbestuur het plan toch indiende, was het gevolg van een uitspraak van de hoogste rechtbank van Hongkong uit 2023. Die oordeelde toen dat het ontbreken van enige formele erkenning van homorelaties discriminerend was, en droeg het stadsbestuur op binnen twee jaar met een regeling te komen.
Die zaak was aangespannen door Jimmy Sham, een activist die in de Verenigde Staten met zijn partner was getrouwd. Sham (38) voerde die zaak vanuit de gevangenis, waaruit hij dit jaar in mei werd vrijgelaten. Hij zat ruim vier jaar vast vanwege zijn betrokkenheid bij de prodemocratische ‘Hongkong 47’.
Nu het voorstel is gesneuveld, staat het stadsbestuur voor een probleem. Hongkong wil enerzijds laten zien dat het een rechtsstaat is waar gerechtelijke uitspraken worden opgevolgd, maar anderzijds ook het oordeel van het parlement respecteren. Erick Tsang, de bestuurder verantwoordelijk voor constitutionele zaken, zei na de stemming tegen journalisten dat hij „teleurgesteld” was, en dat hij in overleg gaat om een oplossing te vinden.
Tsang sloot uit dat Hongkong de rechtbank om uitstel zal vragen van de deadline van 27 oktober om de kwestie over de verkiezingen van december heen te tillen, zoals HKME in een reactie had gevraagd.
Beijing reageerde opgetogen op de stemming. Het Bureau voor Hongkongse en Macause Zaken wees in een artikel op het belang van „gangbare maatschappelijke waarden” en noemde de uitkomst een bewijs dat de Wetgevende Raad „geen stempelmachine” is. Ook waarschuwde het Bureau voor „degenen die de kwestie politiseren om de maatschappelijke harmonie en stabiliteit in Hongkong te verstoren”, citeert de Beijing-gezinde krant The Standard.
De steun voor het homohuwelijk is in Hongkong de laatste decennia sterk gegroeid. Volgens een onderzoek van drie universiteiten uit 2023 is 60 procent van de bevolking voorstander van openstelling van het huwelijk voor stellen van dezelfde sekse. Op dit moment zijn Taiwan en Thailand de enige plekken in Azië waar dat al is gebeurd.
De positie van lhbti’ers is in Hongkong de voorbije jaren mondjesmaat verbeterd, doorgaans door rechterlijke uitspraken. Zo erkent de stad sinds 2018 wel huwelijken van buitenlandse homokoppels. En eerder deze week oordeelde een rechter in een zaak aangespannen door een lesbisch koppel dat niet alleen de biologische moeder, maar ook haar partner erkend moet worden als ouder van hun vierjarige kind.
Source: NRC