Israël heeft dinsdagmiddag een ‘precisieaanval’ uitgevoerd op kopstukken van Hamas in de Qatarese hoofdstad Doha. Doelwit was het onderhandelingsteam van Hamas dat gesprekken voerde over het recente voorstel van president Trump voor een staakt-het-vuren in Gaza. Volgens Hamas is de aanval ‘mislukt’.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
Videobeelden tonen een explosie, mensen die in paniek wegrennen, een zwaar beschadigd gebouw en rookpluimen boven de skyline van Doha. De Volkskrant heeft geverifieerd dat er een explosie plaatsvond in een wijk met veel internationale ambassades, zo’n 1,5 kilometer uit de kust van de Qatarese hoofdstad. Volgens de lokale autoriteiten trof Israël het complex waar de onderhandelaars van Hamas verblijven.
Volgens Israëlische bronnen waren er vermoedelijk tussen de vier en acht hoge functionarissen aanwezig op het moment van de explosie. Een van de doelwitten van operatie ‘Top van Vuur’ was Khalil al-Hayya, de leider van Hamas. Een politieke functionaris van Hamas zegt tegen Al Jazeera dat Al-Hayya de aanval heeft overleefd, net als de rest van het onderhandelingsteam. Israël zou vijf Hamas-leden hebben gedood, onder wie de zoon van Al-Hayya en een belangrijke medewerker.
Qatar heeft bekendgemaakt dat ook een lid van zijn veiligheidstroepen om het leven is gekomen. Doha heeft woedend gereageerd op de aanval en zegt dat dit ‘roekeloze Israëlische gedrag’ niet zal worden getollereerd. Het ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt van een ‘flagrante schending van alle internationaal wetten en normen’.
Israël heeft vaker beklemtoond dat de strijd tegen Hamas ook buiten de Palestijnse gebieden wordt gevoerd. Zo doodde Israël vorig jaar de toenmalige politiek leider van Hamas, Ismail Haniyeh, in de Iraanse hoofdstad Teheran. Groot verschil is dat het toen om een geheime operatie van de Israëlische geheime dienst de Mossad ging en nu om een openlijke operatie van het leger.
Het is zeer opvallend dat Israël het onderhandelingsteam onder vuur neemt in het de facto neutrale Qatar. In Doha werden officiële gesprekken gevoerd over Trumps voorstel voor een staakt-het-vuren, waarbij Hamas in één keer alle gijzelaars zou vrijlaten en vervolgens gesprekken zouden beginnen over het einde van de oorlog. Als bemiddelaar probeerde Qatar Hamas de afgelopen dagen ervan te overtuigen om akkoord te gaan.
Het is voor zover bekend de eerste keer dat Israël Qatar aanvalt. Qatar zegt dat het op verzoek van de Verenigde Staten akkoord is gegaan met de vestiging van een kantoor van Hamas om de diplomatieke onderhandelingen te vergemakkelijken. Het oliestaatje is bovendien een belangrijke Amerikaanse bondgenoot en huisvest de grootste Amerikaanse militaire basis in het Midden-Oosten.
Het is onduidelijk of Israël het Witte Huis van tevoren heeft ingelicht. Witte Huis- woordvoerder Karoline Leavitt maakte dinsdagavond bekend dat president Trump kort voor de aanval werd gewaarschuwd door het Amerikaanse leger. Donald Trump zou direct de Qatarese emir Tamim bin Hamad Al Thani, zijn ‘belangrijke bondgenoot en vriend’, hebben gebeld. Volgens Leavitt voelt Trump zich ‘heel slecht’ over de locatie van de aanval en heeft hij beloofd dat het niet nog eens zal gebeuren.
The Jerusalem Post meldt op basis van anonieme Israëlische functionarissen dat het Witte Huis van tevoren groen licht heeft gegeven voor de aanval. Wel benadrukte het kantoor van premier Benjamin Netanyahu: ‘Israël heeft het geïnitieerd, Israël heeft het uitgevoerd en Israël neemt volledige verantwoordelijkheid.’ Trump gaf Hamas maandag nog een ‘laatste waarschuwing’ om zijn voorstel te accepteren op straffe van ernstige consequenties.
Saoedi-Arabië, Turkije en veel Arabische landen hebben de aanval direct in de scherpste bewoordingen veroordeeld. VN-chef Antonio Guterres noemde de Israëlische aanvallen een ‘flagrante schending van de soevereiniteit en territoriale integriteit van Qatar’ en benadrukte dat Qatar juist een positieve rol heeft gespeeld bij het streven naar een staakt-het-vuren in Gaza en de vrijlating van alle gijzelaars die door Hamas worden vastgehouden. Later op de avond stroomden ook de veroordelingen van westerse landen binnen.
Vanuit Israël hebben de families van de gijzelaars gereageerd dat ze de ontwikkelingen met ‘grote bezorgdheid volgen’ en vrezen voor ‘de prijs die de gijzelaars moeten betalen’. Zij zien met deze aanval hun hoop op een akkoord en dus op vrijlating van de gijzelaars vervliegen, terwijl Israël eerder op de dag alle inwoners van Gaza-Stad opriep om te vertrekken omdat het offensief nu echt gaat beginnen. De top van het Israëlische leger heeft zorgen geuit dat de gijzelaars daarbij in gevaar zullen komen.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant