Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
In de Qatarese hoofdstad Doha zijn meerdere explosies gemeld. Een journalist van het doorgaans goed ingevoerde Axios meldt op X dat een Israëlische ingewijde hem heeft gezegd dat het gaat om een aanval op Hamasleden. Bekend is dat onderhandelaars van Hamas zich in Doha bevinden.
Onduidelijk is nog wat er precies is gebeurd. Persbureau Reuters meldt op basis van ooggetuigen dat er rook is te zien in het district Katara. Het Israëlische leger schrijft op X dat het een luchtaanval heeft uitgevoerd op Hamas, maar maakt niet duidelijk of de aanval in Doha heeft plaatsgevonden. Maandag zei het leger nog dat het Hamasleden waar dan ook als doelwit heeft. Meest recent heeft Israël nog een aanval uitgevoerd in Gaza op Hamas-woordvoerder Abu Obeida.
Yassin Boutayeb
Het schip Global Sumud Flotilla, waar actievoerder Greta Thunberg op meevaart, zet ondanks de beoogde droneaanval voor de kust van Tunesië de reis naar Gaza door. De bemanning laat weten ‘meer vastberaden dan ooit’ te zijn. Onduidelijk is nog of het schip daadwerkelijk is geraakt door een drone. De autoriteiten in Tunesië ontkennen dat daar sprake van is geweest.
Bemanningsleden hebben tegen persbureau AFP gezinspeeld op betrokkenheid van de Israëlische staat, omdat ‘geen enkele andere partij belang zou hebben bij het verhinderen van de vloot’. Israël heeft nog niet gereageerd op de aanval. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, heeft opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek naar het incident.
De vloot brengt humanitaire hulp naar Gaza en wil de Israëlische blokkade doorbreken. In juni en juli voeren ook verschillende schepen naar Gaza, die werden voor aankomst geënterd door het Israëlische leger. De bemanning van een van de schepen, onder wie een Nederlandse activist, werd opgepakt en uitgezet.
Yassin Boutayeb
Een van de schepen met activisten die onderweg zijn naar Gaza om hulp te leveren en aandacht te vragen voor de humanitaire situatie in het Palestijnse gebied, is op de Middellandse Zee geraakt door een drone. Dat meldt de organisatie achter de actie Global Sumud Flotilla Mission.
Andere deelnemers van de vloot, waaronder een lid van de Nederlandse delegatie, aarzelden geen moment en hielpen met het blussen van de ontstane brand. Volgens de organisatie is er brandschade aan het hoofddek en in de opslag van het dek. Alle zes opvarenden van het schip zijn ongedeerd.
De aanval vond plaats voor de kust van Tunesië, meldt de organisatie. Een woordvoerder van de Tunesische Nationale Garde ontkent dat het om een drone zou gaan. Hij liet aan de lokale radiozender Mosaique weten dat er inderdaad een ontploffing op het schip plaatsvond, maar dat er geen drones gesignaleerd zijn.
Twitter bericht wordt geladen...
De vloot schepen vertrok vorige week vanuit Barcelona en is onderweg naar Tunesië, zo is te zien op de website van de organisatie. Het schip dat geraakt werd, vaart onder Portugese vlag, meldt Global Sumud Flotilla Mission op Instagram. ‘Aanvallen die bedoeld zijn om ons te intimideren en onze missie te dwarsbomen, zullen ons niet afschrikken’, schrijft de organisatie.
De organisatie hoopt de Israëlische zeeblokkade van Gaza te doorbreken en hulpgoederen te kunnen leveren aan de Palestijnse bevolking. Onder de opvarenden bevinden zich naast een aantal Nederlanders ook de bekende klimaatactivist Greta Thunberg . In juni hield Israël al een schip van de actiegroep tegen.
ANP, Redactie
Benjamin Netanyahu heeft de inwoners van Gaza-Stad opgeroepen om te vertrekken, nu het Israëlische leger het offensief in de stad opvoert. ‘Jullie zijn gewaarschuwd: vertrek nu’, zei de Israëlische premier in een videoboodschap die is opgenomen op het ministerie van Defensie.
Israël kondigde de inname van Gaza-Stad enkele weken geleden aan, naar eigen zeggen om de totale vernietiging van Hamas te bewerkstelligen. De inname werd de afgelopen dagen ingeluid met de vernietiging van meerdere woon- en kantoortorens in de Gazaanse hoofdstad, volgens Netanyahu liefst vijftig stuks. Volgens Palestijnse autoriteiten werden vandaag 25 mensen gedood in Gaza-Stad.
Het neerhalen van de torens is ‘slechts een opmaat’ naar de totale verovering van de stad, waarschuwt de Israëlische premier. Volgens hem verzamelen de Israëlische troepen zich momenteel rondom Gaza-Stad voor een ‘grondoperatie’.
Jasper Daams
Bijna tweeduizend acteurs, regisseurs en andere filmmakers hebben beloofd niet langer samen te werken met ‘de overgrote meerderheid’ van Israëlische filminstellingen. Onder anderen acteurs Mark Ruffalo, Olivia Colman en Carice van Houten hebben een verklaring ondertekend van Film Workers for Palestine, gericht op instellingen die volgens hen ‘betrokken zijn bij genocide en apartheid tegen het Palestijnse volk’.
De filmmakers beloven om niet langer samen te werken met Israëlische filminstellingen als festivals, bioscopen, omroepen en productiebedrijven. De actie is gericht op instellingen die zich schuldig maken aan ‘het witwassen of rechtvaardigen van genocide en apartheid, en/of samenwerken met de regering die deze misdaden begaat’. De organisatie voegt toe dat er ‘een paar’ Israëlische filmentiteiten zijn die niet medeplichtig zijn, maar roept filmmakers op om onderzoek te doen naar instellingen met wie ze willen samenwerken.
‘Als filmmakers, acteurs, werknemers in de filmindustrie en -instellingen zijn we ons bewust van de kracht van film om overtuigingen te beïnvloeden’, valt te lezen in de verklaring. ‘In deze dringende crisistijd, waarin veel van onze regeringen het bloedbad in Gaza mogelijk maken, moeten we alles in het werk stellen om onze medeplichtigheid aan deze niet-aflatende verschrikkingen aan te pakken.’
Het aantal filmmakers dat zich heeft aangesloten bij het initiatief neemt nog altijd toe. Gisteravond stond de teller op 1.200 handtekeningen, inmiddels zijn het er ruim 1.900.
Jasper Daams
Spanje heeft zijn ambassadeur in Israël teruggeroepen voor overleg, als reactie op de Israëlische beschuldigingen van antisemitisme aan het adres van de Spaanse regering. Dat heeft het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt.
De beschuldiging van antisemitisme volgde op de verdere maatregelen tegen Israël die de Spaanse premier Pedro Sánchez vandaag heeft aangekondigd. Zo heeft Spanje een wapenembargo ingesteld en boycot het nu producten afkomstig van illegale nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever. De Israëlische buitenlandminister Gideon Saar noemde de Spaanse regering daarop ‘antisemitisch’ en ‘corrupt’. Als reactie legde Israël onder meer een inreisverbod op aan de Spaanse vicepremier en minister Yolanda Díaz (Werkgelegenheid) en collega-minister Sira Rego (Jeugd). Zij hadden eerder kritiek geuit op de Israëlische regering.
De ambassadeur in Tel Aviv is nu teruggeroepen ‘als reactie op de lasterlijke beschuldigingen tegen Spanje en de onaanvaardbare maatregelen tegen twee leden van onze regering’, zo wordt de Spaanse minister José Manuel Albares geciteerd door El País.
Zo verzuren de reeds bekoelde betrekkingen tussen beide landen steeds meer. Spanje geldt sinds het uitbreken van de oorlog in Gaza, bijna twee jaar geleden, als een van de grootste criticasters van de regering-Netanyahu.
Jasper Daams
Het Israëlische leger heeft vandaag opnieuw een flatgebouw in Gaza-Stad met de grond gelijk gemaakt. Anderhalf uur nadat bewoners een evacuatiebevel hadden gekregen, haalde Israël het twaalf verdiepingen tellende gebouw neer. Dat schrijft persbureau AP. Het is nog onduidelijk of daarbij slachtoffers zijn gevallen.
De afgelopen dagen heeft Israël het voorzien op hoge kantoor- en woongebouwen in Gaza-Stad. Sinds vorige week heeft het meerdere gebouwen vernietigd, zoals het Israëlische leger dat eerder deed in de steden Jabalia, Rafah en Khan Younis. Israël beweert dat Hamas de gebouwen gebruikt, maar levert voor die claim geen bewijs.
Over het gebouw dat vandaag is neergehaald, zei het leger op Telegram dat Hamas uitkijkposten en explosieven rond het gebouw had geplaatst. Militanten van Hamas zouden terroristische aanvallen voorbereiden vanuit het gebied waar de toren stond. De lokale bevolking werd opgeroepen om te evacueren naar het zuiden, een doel dat Israël zichzelf heeft gesteld bij het hernieuwde offensief in de Gazaanse hoofdstad.
Eerder op de dag had de Israëlische defensieminister Israel Katz al gewaarschuwd voor een ‘krachtige orkaan’ die de ‘terreurtorens’ zou doen schudden. Daarmee wil de minister Hamas onder druk zetten om in te stemmen met een Amerikaans voorstel voor een staakt-het-vuren. Buitenlandminister Gideon Saar bevestigde vandaag dat Israël akkoord is met het voorstel voor een tijdelijk bestand, dat volgens AP verder voorziet in de vrijlating van de resterende Israëlische gijzelaars en drieduizend Palestijnse gevangenen.
Jasper Daams
De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, schrijft op X dat de ‘gruwelijke’ schietpartij in Jeruzalem ‘zeer ernstige en verstrekkende’ gevolgen zal hebben. Legerchef Eyal Zamir heeft al opdracht gegeven om de Israëlische troepenmacht op de bezette Westelijke Jordaanoever te versterken.
Twee schutters openden vanochtend het vuur op de passagiers in een bus die stopte op een druk kruispunt in de wijk Ramot, in het door Israël bezette deel van de stad. Daarbij doodden ze zeker zes mensen, minstens twintig anderen raakten gewond. De daders werden doodgeschoten door een militair buiten dienst en gewapende burgers. Volgens Palestijnse en Israëlische media waren de schutters twee Palestijnen afkomstig uit de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever.
Verschillende internationale actoren hebben de aanval inmiddels veroordeeld, waaronder het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Ook de Spaanse premier Pedro Sánchez, die vandaag nog strengere maatregelen tegen Israël aankondigde, heeft zijn ‘krachtigste veroordeling’ geuit. Bij de aanval werd ook een man met de Spaanse nationaliteit gedood.
Hamas prijst de aanval en sprak van een ‘natuurlijke reactie’ op het genocidale geweld van Israël. Ook Islamitische Jihad, een andere gewapende Palestijnse groep, is lovend over de schietpartij. Beide bewegingen hebben de aanval echter niet opgeëist. President Mahmoud Abbas van de Palestijnse Autoriteit toonde zich kritisch, al noemde hij de aanval niet direct. De president veroordeelt ‘al het leed aan Palestijnse en Israëlische burgers’.
De Israëlische inlichtingendienst Shin Bet heeft vandaag een inwoner van Oost-Jeruzalem opgepakt op verdenking van medeplichtigheid aan de aanval. Hij zou de twee schutters Jeruzalem in hebben gesmokkeld.
Jasper Daams
Er komt een derde Rode Lijn-demonstratie, dit keer in Amsterdam. De demonstratie, waarmee actievoerders hardere maatregelen van de Nederlandse regering eisen tegen Israël vanwege de genocidale oorlog in Gaza, vindt plaats op zondag 5 oktober. Dat meldt de organisatie. In het rood geklede deelnemers zullen een zogenoemde rode lijn trekken. Over de route en het tijdstip van het protest is nog niets bekend.
Twee eerdere Rode Lijn-protesten vonden plaats in Den Haag en trokken tot 150 duizend bezoekers. Volgens de organisatoren wil ‘het overgrote deel van Nederland dat de regering sancties neemt om de genocide in Gaza te stoppen en de bezetting van Palestina te beëindigen’. In oktober zijn er Tweede Kamerverkiezingen en daarom is het protest dit keer ‘extra belangrijk’, stelt de organisatie. Die bestaat onder meer uit de mensenrechtenorganisaties Oxfam Novib en Amnesty International.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische hooggerechtshof zet zich af tegen de minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben Gvir, door te zeggen dat het ‘een schande is dat de minister op de dag van een zware aanval ervoor kiest om het hooggerechtshof aan te vallen’. Het is een reactie op de beschuldiging van Ben Gvir dat het hof verantwoordelijkheid zou dragen voor de schietpartij die zes Israëliërs het leven heeft gekost in Jeruzalem.
Het hooggerechtshof concludeerde zondag dat Israël Palestijnse gevangenen uithongert en meer moet doen om ze voldoende eten te geven. Volgens de minister heeft het hof er met de uitspraak voor gezorgd dat terroristen zich aangemoedigd voelen aanvallen uit te voeren tegen de Israëlische staat.
Die redenering gaat er ook bij de Israëlische oppositieleider Yair Lapid niet in. Lapid stelt dat ‘Netanyahu en Ben Gvir nooit zullen veranderen’. De politicus zegt daarbij dat ‘de regering ervoor kiest het rechtssysteem de schuld te geven, in plaats van zelf verantwoordelijkheid te nemen’.
Yassin Boutayeb
De VN-Hoge Commissaris voor de Mensenrechten Volker Türk hekelt de ‘genocideretoriek’ van Israëlische leiders over Gaza. Hij stelt daarbij geschokt te zijn van de ‘ontmenselijking van de Palestijnen’ door Israëlische functionarissen.
Türk sprak tijdens een zitting van de VN-Mensenrechtenraad in de Zwitserse stad Genève. Daar vergeleek hij de situatie in Gaza met een ‘kerkhof’. De functionaris staat bekend om zijn kritiek op de Israëlische regering en roept al langer dat westerse landen te weinig doen tegen de Israëlische oorlogsvoering in Gaza. Israël ontkent een genocide te plegen in Gaza en stelt alleen als doel te hebben om Hamas te vernietigen.
Vandaag kondigde de Israëlische defensieminister Israel Katz nog een ‘laatste waarschuwing’ aan voor Hamas. Katz zei dat het leger ‘een machtige storm’ zal laten woeden over Gaza-Stad. Lokale gezondheidswerkers hebben vandaag al melding gedaan van 28 door Israël gedode Palestijnen, van wie 19 in Gaza-Stad.
Yassin Boutayeb
De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft verdere maatregelen tegen de Israëlische regering aangekondigd, vanwege Israëls mensenrechtenschendingen in Gaza. Zo mogen Israëlische schepen en vliegtuigen die defensiematerieel van het Israëlische leger vervoeren niet meer via Spanje reizen. Ook voert de Spaanse regering een embargo in op de import van goederen uit de illegale Israëlische nederzettingen, zegt de regering meer hulp te bieden aan de Palestijnse Autoriteit en VN-organisatie UNRWA, en zal ze elk individu dat ‘direct heeft bijgedragen aan de genocide in Gaza de toegang tot Spanje verbieden’.
Zaterdag berichtte de Spaanse krant El Pais al dat de regering-Sánchez van plan is om tijdens de ministerraad dinsdag zware maatregelen aan te nemen. Het zou onder meer gaan om het tot persona non grata verklaren van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en om een compleet wapenembargo. Onduidelijk is of de vandaag ingevoerde sancties daar een voorbode van zijn.
De kans dat de maatregelen het beleid van Netanyahu zullen veranderen, is klein. De Israëlische premier heeft nog niet gereageerd op de sancties, maar buitenlandminister Gideon Saar zegt dat Sánchez’ maatregelen ‘antisemitisch’ zijn. De Israëlische autoriteiten hebben als reactie de Spaanse minister van Arbeid, Yolanda Diaz, en de minister van Jeugd, Sira Rego, de toegang tot Israël verboden. Zij waren betrokken bij de vandaag ingevoerde maatregelen.
Yassin Boutayeb
Bij een schietpartij in de Israëlische stad Jeruzalem zijn zeker vijf doden gevallen en vijftien mensen gewond geraakt. Vijf van hen verkeren in kritieke toestand. Dat melden de lokale autoriteiten. Over de toedracht van het incident is nog niets duidelijk. De politie zegt alleen dat de daders zijn doodgeschoten. Times of Israel schrijft op basis van veiligheidsfunctionarissen dat de daders Palestijnen uit de Westoever zijn.
Twitter bericht wordt geladen...
Volgens de Israëlische nieuwszender Channel 12 schoten de daders vanuit een bus op burgers. Dat zou zijn gebeurd op Ramot Junction, de hoofdweg in Jeruzalem. Een hulpmedewerker zegt tegen The Jerusalem Post dat bij aankomst ‘meerdere mensen bewusteloos op de grond lagen. Overal ligt gebroken glas. We behandelen de slachtoffers en brengen ze naar het ziekenhuis.’
Yassin Boutayeb
De Israëlische autoriteiten geven de duizenden Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen niet voldoende eten. Dat heeft het Israëlische hooggerechtshof zondag geoordeeld. De rechters stellen dat de regering maatregelen moet nemen om de opgesloten Palestijnen meer voedsel te geven. Zo zijn de Israëliërs verplicht om een ‘basisniveau’ van leefomstandigheden te bieden.
Het oordeel is een reactie op een petitie die twee Israëlische mensenrechtenorganisaties vorig jaar hadden ingediend bij het hof. Daarin beschuldigden ze de extreemrechtse minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir en de Israëlische gevangenisdienst van bewuste uithongering van Palestijnse gevangenen. Ben Gvir heeft juist altijd opgeroepen tot het creëren van zwaardere leefomstandigheden voor de Palestijnse gevangenen. De minister stelt dat het hooggerechtshof met het oordeel ‘terroristen steunt’.
Al jaren houdt Israël Palestijnen gevangen in detentiecentra. Die zijn zowel in Gaza als in de door Israël bezette Westoever gearresteerd, veelal vanwege beschuldigingen van terrorisme tegen de Israëlische staat. Sinds het begin van de Israëlische oorlog in Gaza op 7 oktober 2023 zijn nog duizenden Palestijnen opgepakt. Mensenrechtenorganisaties spreken zich al langer uit tegen de erbarmelijke omstandigheden waarin de gevangenen moeten leven. Ook vrijgekomen Palestijnen spreken van mishandeling en uithongering.
Volgens de Palestijnse autoriteiten zijn sinds 7 oktober zeker 61 Palestijnen omgekomen in Israëlische gevangenissen. In maart overleed een 17-jarige Palestijn nog in gevangenschap, volgens artsen als gevolg van ondervoeding.
Yassin Boutayeb
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog tussen Israël en Hamas in de Gazastrook van afgelopen week:
• Bij een demonstratie Londen ter ondersteuning van de organisatie Palestine Action zijn zaterdag meer dan 425 mensen opgepakt. Dat heeft de Londense politie laten weten. Dee pro-Palestijnse groepering is sinds begin juli verboden in het Verenigd Koninkrijk en is er aangemerkt als terroristische organisatie.
• Het Israëlische leger heeft inwoners van het belegerde Gaza-Stad opgedragen naar het zuiden van de Gazastrook te vertrekken. Eerder werd een deel van de bewoners gesommeerd de stad te verlaten, dit bevel geldt voor de hele stad. In het zuidwestelijke puntje van de strook, zo’n 30 kilometer van Khan Younis, komt een zogenaamde ‘humanitaire zone’.
• Het Israëlische leger zegt dat het inmiddels 40 procent van Gaza-Stad in handen heeft. Woordvoerder Effie Defrin zei tijdens een persconferentie bovendien dat het offensief ‘de komende dagen zal worden uitgebreid en geïntensiveerd’.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Source: Volkskrant