In deze rubriek schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Deze week: als je aardig bent, heeft dat vaak een politieke prijs.
NSC beleefde een rampweek in wat al een rampmaand was. Partijleider Eddy van Hijum kreeg vorige week serieuze vragen over het opheffen van de partij. In de peilingen staat NSC op ongeveer nul zetels.
Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Zijn ze bij NSC te lief geweest? Die vraag stellen ze zichzelf binnen de partij. Het is een interessante gedachte. Politici hebben macht en ik vind dat je met macht in principe geen medelijden hoeft te hebben. Te lief? Te naïef zul je bedoelen.
Alleen blijft het ook mensenwerk. Vooral het Kamerlidmaatschap is bij sommige partijen een aanslag op je sociale leven. Ik hoorde een bewindspersoon eens zeggen dat hij er niet aan moest denken om de Kamer in te gaan. "Ik heb thuis jonge kinderen."
Sindsdien denk ik regelmatig: wat doen ze zichzelf toch aan?
Die gedachte kwam ook weer bij mij langs toen Van Hijum Den Haag vorige week "een politieke slangenkuil" noemde in een interview met NRC . NSC-Kamerlid Nicolien van Vroonhoven betichtte de VVD in het Gazadebat van "vuil spel".
NSC voelde zich in de oude coalitie vaak gepiepeld. Zo kreeg Pieter Omtzigt tijdens de formatie een auto-ongeluk. Daardoor had hij wat last van zijn rug en moest hij af en toe even staan en rondjes lopen. Dat vertelde hij zijn medeonderhandelaars in de afgesloten overlegruimte.
Nog tijdens datzelfde overleg kwamen er telefoontjes bij de persafdeling van NSC met vragen over dat ongeluk, terwijl Omtzigt dat in vertrouwen had verteld. Zo waren er volgens hem nog tientallen voorbeelden.
Je kunt ook zeggen dat NSC zich heeft láten piepelen. De politiek kan hard zijn. Vooral voor nieuwkomers die geen vuil spel gewend zijn en niet weten hoe je daarmee moet omgaan. Of dat niet wíllen weten.
De BBB was nog niet zo lang geleden ook een nieuwe partij. Toen ik partijleider Caroline van der Plas begin vorig jaar sprak, noemde zij Den Haag ook een slangenkuil. "Politiek is keihard", vertelde ze.
Haar 'gratis bier'-motie kwam ter sprake. Tijdens een debat kwam zij met het voorstel om het minimumloon te verhogen, maar er stond niet bij met hoeveel of waarvan dat betaald moest worden.
Van der Plas werd uitgelachen in de Kamer. Wat haar vooral tegenviel, zo vertelde ze mij achteraf, was dat zij de motie samen had ingediend met Omtzigt, toen nog Kamerlid zonder partij. Hij bleef zitten en liet haar bungelen. "Dat zou ik nu niet meer zo doen", vertelde ze me daarover.
Dat hebben ze bij NSC gemerkt. Vlak voor de zomer spraken de toenmalige coalitiepartijen NSC, VVD en BBB samen af om de asielwetten zo "clean mogelijk" door de Kamer te krijgen. Die afspraak lag een uur later aan diggelen, toen de BBB (en ook de VVD) voor strafbaarstelling van illegaliteit stemde.
Opeens gingen mijn gedachten terug naar een gesprek dat ik in de zomer van 2017 met Emile Roemer had. Hij was al sinds 2010 leider van de SP. Was het niet eens tijd om afscheid te nemen?
Absoluut niet, was zijn antwoord. Een half jaar later kondigde hij zijn vertrek aan.
Dat speelde al in zijn hoofd toen ik Roemer die vraag stelde. "Heel soms mag een leugentje om bestwil", zei hij daar later over. Want een Haagse wet is ook: als je openlijk twijfelt of je nog wilt blijven, ben je eigenlijk al weg.
Ondanks een leugentje om bestwil werd de goedlachse Roemer vaak als een betrouwbare politicus gezien. Een eer, zo vertelde hij mij. "Mijn moeder zei altijd: jongen, wie veel liegt, moet veel onthouden."
Maar de SP'er werd ook weleens te grazen genomen. Dat is prachtig in beeld gebracht in de documentaire van Coen Verbraak Tussen pieken en peilen over de verkiezingscampagne van 2012. Even leek Roemer kans te maken op het Torentje.
Maar hij werd tijdens een live televisiedebat afgebluft door VVD'er Mark Rutte. Hij loog over het verhogen van het eigen risico. Het werkte: de SP zakte als een baksteen in de peilingen. De VVD werd de grootste partij en het kabinet-Rutte II (VVD en PvdA) zat er vijf jaar.
Was Roemer 'te lief' of 'te aardig'? Helemaal niet, antwoordde hij. "Waren er maar wat meer aardige mensen in de politiek."
Misschien had hij gelijk. Maar het oordeel over Roemer is ook dat hij zich in die bewuste campagne van 2012 heeft laten piepelen. En dat kostte hem misschien wel het torentje.
Stikstofdebat:
Van der Plas (BBB): "Mevrouw Nijhof komt zelf ook van een melkveehouderij… Toch?"
Nijhof (PVV): "Ik heb wel zeven labradors, maar die melken we niet."
Van der Plas: "Oh, dan had ik een heel ander beeld van u al die tijd."
Nijhof: "Ik stond wel een keer op een foto met een koe."
Fleur Agema (PVV) bij Pauw & De Wit:
"Dat is voor mij ook een reden om niet door te willen. Ik moet natuurlijk wel met mijn eigen mensen een vertrouwensrelatie hebben. En als je dan zo door iemand wordt nagetrapt. Dat kan natuurlijk niet."
"Als ik me niet meer veilig voel in mijn eigen club, dan ga ik natuurlijk niet met ze door."
Wat viel jou op in de politiek deze week? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen