Wat een minachting kreeg de radio over zich heen toen iedereen een halve eeuw geleden een kleuren-tv in huis haalde! Terwijl de radio nu, inclusief talloze podcasts, een onmisbaar element in ons medialandschap is. Recenter ging iedereen over op betalen met een smartphone – en toch raadde de overheid ons onlangs aan wat contant geld te bewaren voor als stroom en internet uitvallen door sabotage.
Maarten Doorman is filosoof, schrijver, dichter en journalist.
Nu heet het dat de papieren krant gaat verdwijnen. Wie zich daartegen verzet, wordt al snel meewarig weggezet als iemand die niet met zijn tijd meegaat. Een digibeet zeker? Zit je wel op Insta? Je bent voor je het weet een luddiet, naar de Engelse wevers die tweehonderd jaar geleden machines aan gort sloegen omdat die hun van werk en inkomen beroofden. De stomkoppen gingen niet mee met hun tijd.
Nostalgie is een valkuil, maar blind vertrouwen in technische vooruitgang ook. In veel gevallen is en/en beter dan of/of. De papieren krant is niet beter of slechter dan digitaal nieuws; juist samen vertegenwoordigen ze een enorme rijkdom. Jammer dat uitgevers en veel redactieleden daar niet meer in geloven.
Steeds minder mensen lezen inderdaad een papieren krant. Maar dat is geen wonder omdat daar inmiddels geregeld artikelen van dagen oud in staan. Intussen zucht en steunt men bij de krant dat de bezorging zo moeilijk valt te organiseren. Een ondernemende geest zou hier echter ook in oplossingen kunnen denken, door bijvoorbeeld een alliantie aan te gaan met medicijnbezorging en pakketdiensten voor brievenbuspost.
De vraag is of uitgevers het wíllen. Daarbij is het goed te beseffen waarin de waarde schuilt van de papieren krant. In praktisch opzicht is de klassieke broadsheet-voorpagina als resultaat van 250 jaar perfectionering en innovatie nog altijd onverslaanbaar. Je houdt op 50 centimeter afstand, precies passend in je blikveld, een stuk papier dat hiërarchisch geordend informatie aanlevert via koppen, onderkoppen, en leads. De hoeveelheid nieuws die je op die manier in 30 seconden tot je neemt, valt digitaal nooit te evenaren.
Zeker, of we nog met zulke grote stukken papier kunnen omgaan, is de vraag. Wel is het een verademing om, nu we de hele dag op beeldschermen turen, onszelf één keer per dag de rust van wit papier en een geordende nieuwspresentatie te gunnen. Beter voor het oog en ook voor de geest, zo zonder pop-ups en andere verleidingen van bewegend beeld die zich digitaal altijd in de marge roeren.
Ik ben een nieuwsjunk en volg vier nieuwssites per dag, plus wat mij nog van de sociale media toevloeit. Eén keer per dag wil ik niettemin dat een groep goed ingevoerde professionals, journalisten geheten, de stand van zaken in de wereld presenteert te midden van die eindeloze stroom informatie. En ik ben niet de enige. Precies dat is voor een paar miljoen mensen ook de aantrekkingskracht van de dagelijkse tv-journaals. En het zou de kracht van de krant moeten zijn.
Tegelijk wordt de kwaliteit van de journalistiek beter van een dagelijks verschijnende krant. Want in plaats van een bericht te tikken en op de site te zetten, het uit te breiden en aan te passen zodat het nog niet perfect hoeft te zijn, moet de journalist eerst met al het talent dat diegene in huis heeft een aantal knopen doorhakken. Vlak voor de krant zakt, staat iedereen op scherp. Daar heeft de lezer baat bij.
De papieren krant heeft nog een voordeel. Door de dagelijkse deadline moet de journalist op zeker moment kiezen wat het belangrijkste nieuws is, en hoe dat zich tot andere gebeurtenissen verhoudt. Precies die hiërarchie behoort tot de expertise van een kwaliteitskrant. De lezer hoeft niet uit een door algoritmes en eigen interesse aangevuurde informatiestroom het nieuws te kiezen. De krant doet dat, en maakt helder onderscheid tussen informatie, duiding en amusement.
Nu sinds eind augustus de grote drukkerij van onder meer NRC en De Telegraaf in Amsterdam-West gesloten is, en de bezorging van de kranten vanuit België langer gaat duren, waardoor als laatste stap naar het einde van de papieren editie de krant veel eerder zakt, moeten redacties en uitgevers zich afvragen wat hier wordt verkwanseld. Hoofdredacteur Patricia Veldhuis van NRC noemt 2030 een beslisjaar, maar het sloopwerk gaat zo hard dat dit beslisjaar al lijkt te zijn begonnen.
Source: NRC