Ook rijke vrouwen lopen tegenwoordig met een nep-Hermès. „Ze vragen zich af: wat is een product nu écht waard?
De originele Andiamo-tas van Bottega Veneta
Van links naar rechts, nepperds van: By Deme, Comodos en Tiffany & Fred
„Ik dacht altijd dat ik tegen nepspullen was”, zegt de eigenaar (36) van een grafisch-ontwerpbureau. „Tot ik een paar maanden geleden een vriendin opzocht die in China woont.”
Die vriendin nam haar mee naar de kelder van een warenhuis. Via een klein deurtje kwamen ze in een illegaal walhalla aan imitaties van populaire designertassen terecht. „Geen plastic Vuittons, maar kwalitatief hoogstaand leer, geweldig stikwerk en authentiek ogende hardware”, zegt ze. „Niet van echt te onderscheiden, en ik ben iemand met veel designkleding, -schoenen en -accessoires, waardoor ik er wel oog voor denk te hebben.” De „meest hebberige versie van mezelf” maakte zich van haar meester.
Voor de ‘Prada’-tas, de ‘Rimowa’-koffer, het kleine ‘Chanel’-tasje, de ‘Goyard’-portemonnee en de ‘Gucci’-zonnebril waarmee ze naar buiten liep moest ze omgerekend zo’n 500 euro betalen, een fractie van de prijs van de originelen. Alleen al de echte versie van de Prada-tas kost 2.800 euro, zij betaalde er 160 euro voor. Ze gebruikt de spullen vrijwel dagelijks, maar heeft aan bijna niemand verteld dat het neppers zijn. „Dat vind ik gênant.” Ze wil daarom ook niet met haar naam in dit stuk.
Maar dat sentiment is aan het veranderen. TikTok staat vol met video’s waarin jonge en minder jonge mensen openlijk, of zelfs met trots, hun ‘dupes’ laten zien – een afkorting van duplicates, wat een stuk sympathieker klinkt dan vervalsingen, fakes of replica’s. Er zijn alleen al honderden video’s gewijd aan het vergelijken van de echte netstof-ballerina’s van Alaïa met de kopieën (die van het Australische merk Tony Bianco schijnen net iets beter te zijn dan die van het Chinese dropshipmerk Doeyg). Tiktokkers tippen elkaar wanneer de kopie (199 euro) van de felbegeerde Andiamo-tas van Bottega Veneta (4.800 euro) weer voorradig is bij de met rip-offs gevulde webshop la-elia.com. Of bespreken de stofkwaliteit van de kopie die modeketen Mango maakte van een populair zwart jasje met zilveren knopen van het New Yorkse merk Khaite („literally so good”).
„Steeds minder mensen schamen zich voor het dragen van imitatiespullen”, zegt Sarah Johnson, oprichter van het Britse onderzoeks- en adviesbureau The Akin, dat werkt voor bedrijven als Nike en Booking.com. Uit een onderzoek dat ze afgelopen januari deed onder 10.000 mensen tussen de 15 en 65 jaar uit tien landen die ze ‘changemakers’ noemt (mensen die vooroplopen in trends), bleek dat 72 procent openstond voor het kopen van nepproducten. „Crazy”, zegt ze. „Tien jaar geleden was het ondenkbaar dat mensen daarvoor uit zouden komen.”
Al sinds er modeshows gegeven worden in Parijs worden ontwerpen van de catwalk nagemaakt. Op kleedjes in vrijwel alle toeristensteden liggen al decennialang replica’s met neplogo’s. Sinds de jaren negentig maken fastfashionketens als Zara, H&M en Mango designermode na voor een veel lagere prijs dan het origineel. Maar inmiddels zijn er nóg snellere, en nog goedkopere fastfashionbedrijven als het Chinese Shein, en is het regelrecht uit China verscheepte aanbod bij online megamarktplaatsen als Amazon, AliExpress en eBay enorm. Wie tegenwoordig een luxeproduct opzoekt, krijgt van Google ook vaak meteen het aanbod van Shein en Temu (een Chinees e-commerceplatform) voorgeschoteld.
Ondertussen hebben de luxeconglomeraten LVMH (onder meer Louis Vuitton en Dior) en Kering (onder meer Saint Laurent en Gucci) het voor het eerst in jaren moeilijk. Volgens managementadviesbureau Bain heeft de markt voor persoonlijke luxegoederen in 2024 zo’n 50 miljoen klanten verloren – vooral vanwege de prijzen. De meeste grote modehuizen hebben hun prijzen de afgelopen tijd vrijwel elk jaar flink verhoogd, waardoor sommige tassen van Chanel, Prada en Louis Vuitton in een paar jaar tijd bijna twee keer zo duur zijn geworden. Nu zijn materiaal- en arbeidskosten ook gestegen, maar de prijsstijging staat niet in verhouding met de inflatie. Veel producten zijn daarom onbereikbaar geworden voor de aspirational shopper, de modeliefhebber met een beperkt budget dat voorheen af en toe een relatief betaalbaar luxeproduct aanschafte, zoals schoenen, een portemonnee of een tas.
Mensen zijn ook kritischer gaan nadenken over wat ze kopen, zegt Sarah Johnson. „Ze vragen zich af: wat is een product nu écht waard? Modehuizen zijn niet transparant over hun productieprocessen. Instagram-accounts zoals die van Tanner Leatherstein geven wel een inkijkje.” Tanner Leatherstein is het pseudoniem van Volkan Yilmaz, een leerbewerker die video’s post waarin hij nieuwe designertassen uit elkaar haalt en de kwaliteit van het leer, de manier waarop de tas in elkaar zit en de prijs-kwaliteitverhouding beoordeelt. Regelmatig blijkt dat de kwaliteit de prijs geenszins rechtvaardigt.
Tegelijkertijd wordt de kwaliteit van nepproducten steeds beter, zegt Fleur Feijen, die ze als mode-expert bij veilingplatform Catawiki vaak voorbij ziet komen. „De duurdere superfakes zijn gemaakt van goede kwaliteit leer. Ik zie vervalsingen voorbijkomen van echt slangen- of krokodillenleer.”
Afgelopen juli werden producten van Loro Piana, dat bekendstaat om z’n duizenden euro’s kostende kasjmieren truien, aangetroffen in een Italiaanse sweatshop waar Chinese arbeiders – onder wie illegale immigranten – tot negentig uur per week, zeven dagen per week, voor 4 euro per uur moesten werken. In 2024 ontdekte de Italiaanse politie dat in een vergelijkbare Italiaanse sweatshop producten van Dior en Armani geproduceerd werden. Dior bleek 53 euro aan arbeidskosten aan de fabriek te betalen voor een tas die in de winkel 2.600 euro kost. Sarah Johnson: „Grote modehuizen komen de laatste tijd vaker slecht in het nieuws. Belastingontduiking, greenwashing, het intrekken van diversiteitsbeleid. Mensen denken: als jullie je niet fatsoenlijk gedragen, hoef ik dat ook niet te doen.”
De loyaliteit die jonge mensen voelen naar modemerken was nog nooit zo laag, zegt Johnson. Uit haar onderzoek blijkt dat slechts 19 procent van de ondervraagden grote modemerken vertrouwt. „Sommige jongeren zien het dragen van die nepproducten als een anti-kapitalistisch, anti-establishment statement. Een fuck you naar die grote modehuizen.”
Voor anderen is het simpelweg een economische keuze, zegt ze. „Als alles wat ze zoeken in een product ook in de goedkopere variant te vinden is, dan kiezen ze daarvoor. Het nieuwe statussymbool is niet het bezitten van een duur product, maar weten welk goedkoop product net zo goed is.”
Drie jaar geleden schreef New York Magazine over vrouwen uit New York – een van hen gebruikte privéjets en had een vakantiehuis van 10 miljoen dollar in de Hamptons – die hun Birkin-tassen nep kochten. Een voormalig vastgoedontwikkelaar die op haar dertigste met pensioen ging en inmiddels „honderden, waarschijnlijk duizenden” dupes bezat, zei: „Het draait om de kick van het jagen – het gevoel dat je een koopje scoort.” New York Magazine duidde het fenomeen als: „Voor dit slag namaakfanaten draait status niet om het hebben van een enorme verzameling echte luxetassen, maar om het vinden van een nepperd die zó perfect is dat hij meer eigen voelt dan het origineel.”
Johnson: „Er is ook een jonge generatie, tieners vooral, die met dupes rijkdom en succes wil uitstralen online. Vroeger werden luxeproducten gezien als investeringen voor de lange termijn. Als je een Balenciaga-tas kocht, deed je daar tien jaar mee. Deze generatie springt van de ene microtrend op de andere. De betaalbaarheid van dupes maakt het mogelijk dat ze elke drie weken aan een nieuwe hype kunnen meedoen.” Zo worden dupes wegwerpproducten.
Ook op andere vlakken zijn dupes weinig ethisch. Ze schenden natuurlijk het intellectueel-eigendomsrecht. Zeker bij de kleinere, onafhankelijke merken kunnen dupes hard aankomen. In een veelbekeken TED-talk uit 2020 waarschuwt Alastair Gray van de International Trademark Association (een non-profit die zich inzet voor de bescherming van intellectueel-eigendomsrecht) dat dupes een miljardenindustrie zijn waar onder meer criminele organisaties en kinderarbeid achter schuilgaan. Hij noemt de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo in 2015, die deels geffinancierd werd door de verkoop van nepproducten als imitaties van Nike-sneakers.
Dat maakt het krom om namaakspullen te kopen als kritiek op een luxemerk, zegt duurzaamheidsexpert Marieke Eyskoot. „De kledingindustrie is sowieso ondoorzichtig, maar deze ongereguleerde tak opereert vaak nóg meer buiten het zicht. De kans dat arbeiders slecht betaald worden en in slechte omstandigheden werken is er nog groter. Dat giftige chemicaliën worden geloosd in de rivier ook.” Bovendien promoot je het merk waartegen je een middelvinger wil opsteken alsnog.
De originele sneakers van Miu Miu in samenwerking met New Balance
Van links naar rechts, dupes van: Josiny, Bronx, AliExpress en Dropp Shoes
Op TikTok worden die negatieve aspecten nooit belicht. Zelfs bekende merken die kopiëren lijken zich niet te schamen voor wat ze doen. Afgelopen mei gaf Steve Madden van het gelijknamige schoenenmerk in de podcast The Cutting Room Floor toe dat hij „inspiratie” putte uit de ontwerpen van onder meer The Row en Alaïa. Nadat het fragment viral was gegaan steeg de aandelenkoers van zijn bedrijf. Op TikTok wordt hij „dupe king Steve” genoemd. Vooral zijn nogal letterlijke kopieën van de Chypre-sandaal van Hermès zijn populair.
In de beautyindustrie zijn dupes ook geen taboe meer. MCOBeauty, een Australisch bedrijf dat miljoenen verdient met het kopiëren van populaire beautyproducten, liet hun advocaat, Len Mancini, vorig jaar een interview geven waarin hij uitlegt hoe ze het voor elkaar krijgen een foundation genaamd Flawless Glow (21,95 euro) te kunnen verkopen zonder aangeklaagd te worden, in een verpakking die vrijwel exact lijkt op de Hollywood Flawless Filter van Charlotte Tilbury (52 euro). Het kwam erop neer dat je gerust producten kunt kopiëren, zolang het maar geen geregistreerde handelsmerken zijn.
In de zeven jaar dat ze bij Catawiki werkt ziet Fleur Feijen elk jaar meer nepproducten voorbijkomen. Ze controleert wekelijks honderden modeproducten. In 2024 werd bijna 8 procent van alle aangeboden designertassen op Catawiki afgekeurd vanwege twijfels over de echtheid. De merken die ze het vaakst nagemaakt voorbij ziet komen zijn Louis Vuitton, Chanel en Hermès.
Bij tassen checkt ze twaalf tot veertien punten: het logo, de rits, het gewicht, serienummers, de hardware, de stiksels. Of details als: hoe diep is de gravure van het logo op de rits? Klopt de kromming van de C in het Chanel-logo wel? Zitten er geen luchtbubbels onder het metaal? Ze vraagt vaker naar facturen als bewijs van aankoop. „Maar die worden inmiddels ook vervalst.”
Modehuizen doen hun best om nieuwe wapens tegen imitatie te vinden. RFID- of NFC-tags bijvoorbeeld, die je kunt scannen om informatie te krijgen over de herkomst en de echtheid van een product. Feijen: „Maar die worden ook alweer nagemaakt. En sinds de komst van AI zie ik dat producten nóg gedetailleerder nagemaakt worden, nóg sneller.”
Tot voor kort gingen modehuizen óf keihard in de aanval met een leger advocaten, óf ze negeerden de kopieën compleet. De laatste tijd proberen merken andere tactieken uit. Lululemon, het Amerikaanse sportmerk dat populaire leggings maakt, organiseerde in 2023 een ‘dupe swap’ in Los Angeles. Klanten die een nepvariant van hun Align-legging hadden gekocht, mochten die gratis komen inruilen voor een echte. Saint Laurent, een luxemerk dat te maken heeft met imitaties en teruglopende verkoopcijfers, verlaagde vorig jaar van een aantal tassen de prijs met zo’n 10 procent. Ook Burberry, dat de prijzen van lederwaren de afgelopen jaren sterk had verhoogd en al een paar seizoenen slechte resultaten boekt, heeft ze vorig jaar omlaag geschroefd.
Alleen Hermès, één van de meest gekopieerde luxemerken ter wereld, lijkt zich weinig zorgen te maken. Eind vorig jaar lanceerde de Amerikaanse budgetketen Walmart een variant op Hermès’ beroemde Birkin-tas voor 80 dollar. Hij ging viral en was vrijwel overal meteen uitverkocht. „Natuurlijk was ik boos toen ik het zag”, zei de ceo van Hermès, Axel Dumas, toen hij begin dit jaar de jaarresultaten van 2024 presenteerde – de omzet stijgt nog altijd. Hij noemde het kopiëren „detestable” maar zei ook: „Mensen zien het kwaliteitsverschil, niemand denkt dat ze een echte Hermès-tas kopen. Op een bepaalde manier is het een compliment.”
TikTok lijkt sinds kort de strijd tegen nepproducten te steunen. Wie bijvoorbeeld „I found the perfect dupe” in de zoekbalk typt, krijgt geen resultaten meer, maar de tekst: „Deze zoekopdracht kan betrekking hebben op namaakgoederen, wat in strijd is met onze Communityrichtlijnen. […] Laten we de rechten van makers respecteren en ons platform authentiek houden.” Maar hashtag #dupe levert nog steeds ruim 300.000 video’s op.
Source: NRC