Op Curaçao zijn de spanningen tussen buurland Venezuela en de Verenigde Staten gesprek van de dag. Vooral sinds de Amerikanen een Venezolaans bootje met een raket beschoten en elf opvarenden executeerden. ‘Inhumaan, maar ook goed.’
doet verslag vanaf Curaçao.
Met een roomijsje in de hand schetst Albert Millerson (69) de ontstane situatie: ‘Amerika heeft problemen met Venezuela’, zegt hij, ontspannen achterover leunend in zijn strandstoel. ‘Nederland is een ja-knikker van Amerika en Curaçao is op defensiegebied een kolonie van Nederland.’
De gepensioneerde politieman zit onder een parasol van palmbladeren op het strand van de Caracasbaai, aan de zuidkant van de Curaçaose hoofdstad Willemstad. Hier vindt hij enige verkoeling tegen de verzengende hitte die het eiland deze dagen teistert. ‘Veel Curaçaoënaars maken zich zorgen over de spanningen op de Caribische Zee’, zegt hij. ‘Iedereen heeft het erover, niemand weet waar dit heen gaat.’
Vanaf Millersons strandstoel is het slechts 65 kilometer naar Venezuela, het socialistische land aan de overkant van de azuurblauwe zee dat een hoofdrol speelt bij die spanningen. De andere protagonist, de Verenigde Staten, stuurde eind vorige maand acht oorlogsschepen, vierduizend manschappen en een onderzeeër naar de Caribische Zee ‘om Venezolaanse narco-terroristen te bestrijden’.
Toen die schepen de internationale wateren ten noorden van Curaçao bereikten, werd hier op het eiland al menig wenkbrauw gefronst. De onrust groeide toen er even sprake van was dat een van de boten zou komen tanken op de Amerikaanse basis op Curaçao.
De schok was compleet toen de Amerikanen dinsdag een raket afvuurden op een Venezolaans bootje en elf opvarenden executeerden. De Amerikanen dreigen dat meer acties volgen. Vrijdag stuurden ze nog eens tien gevechtsvliegtuigen naar de basis in Puerto Rico.
Washington noemt de Venezolaanse president Nicolás Maduro ‘een van de grootste drugscriminelen ter wereld’, al is onduidelijk waar deze aantijging precies op is gebaseerd. Volgens president Donald Trump zijn Venezolaanse kartels verantwoordelijk voor een groot deel van de drugs die zijn land overspoelen, deskundigen spreken dit tegen. Ook het getorpedeerde bootje zou drugs hebben vervoerd, aldus Trump, zonder bewijs te leveren.
Maduro, die Venezuela sinds 2013 op dictatoriale wijze bestuurt en zijn land gevangen houdt in een diepe economische afgrond, verscheen vrijdag in camouflagepak op nationale televisie. Met een aanwijsstok gaf hij aan dat Venezuela zich momenteel in de ‘voorbereidende fase’ bevindt, en dat ‘een gewapende strijd’ wellicht noodzakelijk is in de nabije toekomst. Hij riep de bevolking op ‘het geliefde vaderland’ te helpen verdedigen.
Precies tussen de twee kemphanen in liggen de ABC-eilanden (Aruba, Bonaire en Curaçao), onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden, en al langer een doorn in het oog van de Venezolaanse regering. Maduro heeft herhaaldelijk gezegd dat de ABC-eilanden door Nederland en de VS gebruikt worden als ‘uitvalsbasis voor agressie tegen Venezuela’.
Op de Nederlandse marinebasis Parera, op een kwartiertje rijden van de Caracasbaai, werken zo’n driehonderd mariniers en honderd kustwachters. Shalick Clement, woordvoerder van de Kustwacht Caribisch Gebied, vertelt dat Nederland en de Verenigde Staten nauw samenwerken in de strijd tegen drugssmokkel in de regio.
Over de Amerikaanse raketaanval wil Clement ‘liever niks kwijt’, maar ze legt uit dat de kustwacht bij operaties nooit gericht op personen schiet. ‘Als onze mensen een verdachte boot zien, geven ze eerst waarschuwingen. Meestal geven opvarenden zich direct over. In het uiterste geval schiet de kustwacht op de motoren om de boot tot stoppen te dwingen.’
De Curaçaose regering houdt zich op de vlakte over het wapengekletter in de achtertuin. Nog voor de raketaanval zei premier Gilmar Pisas in een persconferentie dat Curaçao ‘neutraal is en blijft’. In werkelijkheid heeft hij daar weinig over te zeggen. Hoewel Curaçao sinds 2010 een autonoom land is binnen het Koninkrijk der Nederlanden, wordt het buitenland- en defensiebeleid nog steeds in Den Haag bepaald.
In antwoord op Kamervragen zei minister Ruben Brekelmans (VVD) van Defensie dat de marineschepen ‘volgens Amerikaanse media’ worden ingezet voor de strijd tegen drugs en dat het Koninkrijk hier niet bij betrokken is. ‘Wij zijn alert en houden de situatie nauwlettend in de gaten’, laat een woordvoerder van het ministerie weten. De raketaanval is vooralsnog geen reden voor het ministerie om de samenwerking met de Amerikanen bij de strijd tegen drugscriminaliteit te heroverwegen.
‘Verdachten moet je arresteren, niet doden’, vindt K-zar Magdalena (17) die met zijn eveneens 17-jarige vriendin Ruby Manuel in de branding van de Caracasbaai staat. De zon is net onder en de twee vullen glazen flesjes met een laagje zand, schelpjes en zeewater. ‘Decoratie voor in huis’, verklaart Manuel, die het nieuws over de spanningen niet echt volgt.
Achter het verliefde stelletje doemt een boorplatform op in zee. Verder noordwaarts ligt olieraffinaderij Isla, waar tot 2019 Venezolaanse ruwe olie werd verwerkt. Mede door Amerikaanse sancties kon het contract met het Venezolaanse staatsoliebedrijf PDVSA niet worden verlengd, sindsdien zoekt Curaçao vergeefs naar een exploitant voor de verouderde en zeer vervuilende raffinaderij.
Venezuela heeft een van de grootste oliereserves ter wereld, en op het Curaçaose strand leven vermoedens dat het de Amerikanen om de grondstoffen te doen is. ‘Het draait uiteindelijk altijd om olie’, zegt een 65-jarige vrouw (‘geen naam in de krant’) die gehuld in paars badpak met vrienden aan het barbecueën is. ‘De invloedssferen worden herverdeeld’, constateert de vrouw waarna ze een slok wijn neemt. ‘Daar doe je niks aan.’
De gepensioneerde politieagent Millerson vindt het ‘inhumaan’ wat de Amerikanen met het bootje hebben gedaan. ‘Maar het is ook goed’, zegt hij en neemt een laatste hap van zijn ijsje. ‘Hopelijk schrikt het Venezolanen af om wapens en drugs te vervoeren. Want daar hebben we hier ook last van.’
In een eerdere versie van dit artikel stond dat vanaf de Caracasbaai olieraffinaderij Isla zichtbaar is. Dat is onjuist, het gaat om een boorplatform.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant