Protest tegen strafbaarstelling illegaliteit Voor een protest zondag tegen de strafbaarstelling van illegaliteit zijn zelfs mensen zonder papieren naar Den Haag afgereisd. „Door ons kunnen anderen werken, naar school, studeren of weer voor anderen zorgen. Criminaliseer ons niet.”
Betogers protesteren zondag in Den Haag tegen strengere asielwetgeving, waaronder de strafbaarstelling van illegaliteit.
Bij station Amsterdam Sloterdijk stappen zo’n 250 mannen en vrouwen van voornamelijk Filippijnse en Indonesische afkomst in vier witte bussen. Eenmaal onderweg worden in de voorste bus, waar de Filippijnen met name zijn ingestapt, bakjes met eigen eten uitgedeeld. Als de buschauffeur de microfoon openzet en in het Engels vraagt of iedereen zijn afval wel wil opruimen en de wc schoon wil houden, wordt er gelachen. „Wij zijn schoonmakers!”
De bussen zijn geregeld door FNV Migrant Domestic Workers, een netwerk van de vakbond voor migranten die in de schoonmaak werken of huishoudhulp zijn. Bestemming: het centrum van Den Haag, waar deze zondagmiddag een demonstratie plaatsvindt tegen strengere asielwetgeving, waaronder de strafbaarstelling van illegaliteit. In de bussen zitten FNV-kaderleden en hun opgetrommelde aanhang – naast schoonmakers voornamelijk nanny’s. Sommigen met papieren om in Nederland te mogen werken, sommigen zonder.
Vanuit Amsterdam Sloterdijk vertrokken vier bussen naar Den Haag. Foto Joost Rutten
Weinigen in de bus willen praten met de pers. Een 37-jarige schoonmaker die werkt in een Amsterdamse bed-and-breakfast wil dat wel, maar zonder dat zijn naam wordt genoemd. Hij kwam drie jaar geleden als toerist naar Nederland kwam en is gebleven, vertelt hij. „Het is hier veel beter dan in de Filippijnen. Daar moet ik harder werken, voor minder geld.” Hij heeft geen verblijfspapieren, maar hoopt een andere baan te vinden waardoor hij ze wel kan krijgen. Hij zou hier het liefst voor altijd blijven. Een 31-jarige vrouw in de bus, werkend als nanny in Amsterdam, heeft wel de juiste papieren. „Ik wil mijn gemeenschap steunen. Wij zijn geen criminelen, wij werken hier.”
Strengere asielwetgeving is een van de hoofddoelen van het (demissionaire) kabinet. Tijdens een ongekend rommelige stemming van de Tweede Kamer begin juli kwam de zogenoemde Asielnoodmaatregelenwet erdoor, die nareizen door familie moet bemoeilijken en asielzoekers minder mogelijkheden geeft om tijdens hun asielprocedure in beroep te gaan. Een amendement van de PVV om illegaliteit strafbaar te stellen, kreeg onverwacht ook een meerderheid. De Filippijnse ongedocumenteerden in de bus op weg naar Den Haag zouden dus in de toekomst kunnen worden opgepakt door de politie.
De politie te fiets die in Den Haag de bus opwacht op de plek van bestemming, staat er alleen om de demonstratie in goede banen te leiden. Maar opvallend veel mensen uit de FNV-bus lopen vlug naar een plek waar geen agenten staan.
Dinsdag vergadert de Eerste Kamer over de asielwetgeving. De honderd organisaties die de demonstratie van zondag steunen, zoals Amnesty International, Artsen zonder grenzen en Oxfam Novib, willen dat politiek Den Haag alsnog inziet dat „criminalisering van migranten en vluchtelingen een slecht voorstel is”, schrijven ze op hun gezamenlijke website stopdeasielwetten.nl.
Op het grasveld in Den Haag, nabij het Malieveld, staan volgens de organisatie zo’n 2.500 mensen, onder wie velen met wortels buiten Nederland. Op het podium wordt tussen de speeches door Braziliaanse muziek gemaakt en Balinees gedanst.
Er is in politiek Den Haag wel discussie over de wetgeving, maar die gaat vooral over een onverwachte consequentie van het PVV-amendement: dat ook het helpen van ongedocumenteerden strafbaar kan zijn. Volgens de Raad van State betekende dat zelfs dat het geven van een kop soep aan een vluchteling zonder papieren neerkomt op een strafbaar feit. Met name de confessionele partijen leken daarop hun benodigde steun in de Eerste Kamer voor de gehele asielwetgeving terug te trekken – ook kerken en organisaties als het Leger des Heils zouden namelijk worden geraakt.
Betogers protesteren zondag in Den Haag tegen strengere asielwetgeving, waaronder de strafbaarstelling van illegaliteit. Foto Joost Rutten
Na het advies van de Raad van State wil minister van Justitie David van Weel (VVD) het wetsvoorstel zo aanpassen dat hulp bieden niet meer zal gelden als strafbaar. Hoe precies, dat is nog niet bekend. Maar omdat de wetgeving wordt aangepast moet deze eerst weer door de Tweede Kamer. Wanneer het debat daarover plaatsvindt, is niet duidelijk.
De demonstranten in Den Haag willen het liefst de volledige strengere asielwetgeving van tafel, maar de teksten op de meeste protestborden gaan over de strafbaarstelling van illegaliteit. Een vrouwelijke demonstrant heeft een schort om met de tekst: ‘Maak van je huishoudster geen crimineel’. En op door de FNV gemaakte borden staat: ‘We help build the Netherlands’. Vijf voortrekkers van FNV Migrant Domestic Workers zeggen in een gezamenlijke speech, afwisselend in het Engels en Nederlands: „Wij verzorgen en maken schoon. Door ons kunnen anderen werken, naar school, studeren of weer voor anderen zorgen. Criminaliseer ons niet.”
President van vakbond FNV Schoonmaak Silvana Feller („ik kom op voor legale en illegale schoonmakers”), had het liefst al eerder willen demonstreren tegen de wet. „Er zijn zoveel schoonmakers nodig: er is een groot gat. Legaliseer deze mensen gewoon en vul dat gat.” Tijdens haar speech op het podium laat ze iedereen ‘geen mens is illegaal’ scanderen.
De sleutel voor een meerderheid in beide Kamers ligt bij het CDA. De partij schreef eerder dat illegaal verblijf in Nederland onacceptabel is, maar vooral voorstander te zijn van het „strafbaar stellen van het níét-meewerken aan terugkeer als uitgeprocedeerde asielzoeker”. Hoewel het huidige voorstel verder gaat dan dat, lijkt het CDA als de wet „adequaat gerepareerd wordt” wel in te gaan stemmen.
Sjoerd Warmerdam, hoofd PR en strategie van Vluchtelingenwerk, vindt het „zeer pijnlijk” dat er zo alsnog een meerderheid voor de asielwetgeving en strafbaarstelling lijkt te zijn. „De gehele wetgeving is slecht voor Nederland: het zorgt ervoor dat mensen angstig worden om naar de dokter te gaan. En angstig om te werken.”
Op het podium krijgen naast FNV ook Vluchtelingenwerk en de Raad van Kerken in Nederland het woord. Maar het aandachtigste oor krijgt ‘Linette’. Zij vertelt dat ze „als slaaf is ingezet”. Ze is een van de 23 Filippijnse en Indonesische schoonmakers die door de Amsterdamse sportschool Saints & Stars zou zijn uitgebuit, zoals deze zomer werd onthuld door Het Parool. Ze gebruikt niet haar echte naam en draagt een gezichtsmasker, omdat „er nog een onderzoek loopt”. „Als je ons bestaan crimineel maakt,” zegt ze in het Engels, „zullen mensen nog banger zijn om zich uit te spreken tegen misstanden zoals die bij ons. Het geeft alleen maar meer macht aan mensensmokkelaars en uitbuiters.”
Betogers protesteren zondag in Den Haag tegen strengere asielwetgeving, waaronder de strafbaarstelling van illegaliteit. Foto Joost Rutten
Source: NRC