De peiling van 6 september, minder dan twee maanden voor de verkiezingen, toont voor het eerst een nieuwe kopgroep van drie partijen en schetst de contouren van een zeer complexe formatie.
Eerst de zetelverdeling:
Dit resulteert in een uitslag waarin het CDA nog maar vier zetels achterloopt op de twee hoogst genoteerde partijen (GroenLinks/PvdA en PVV).
JA21 groeide met 2 zetels (waarschijnlijk mede dankzij het optreden bij Pauw en De Wit) en staat daardoor inmiddels boven D66. De winst lijkt vooral van PVV en BBB te komen.
FVD kreeg 1 zetel extra door een andere lijsttrekker, een verschuiving die grotendeels ten koste van PVV gaat.
Maurice de Hond peilt 54(!) zetels ter rechterzijde van de VVD. Zo groot is het gat op rechts inmiddels. Holy cow… pic.twitter.com/9f4N9QRc7I
Er is ook gevraagd welke partijen mensen een kans gaven om hun stem te krijgen bij de verkiezingen. Dit is omgerekend naar zetels, zodat in deze grafiek het maximale aantal zetels wordt weergegeven als iedereen die een partij een kans gaf die partij daadwerkelijk zou stemmen.
deze is ook wel interessant om te bekijken pic.twitter.com/NO6PngehD3
Gemiddeld noemen Nederlanders 2,2 partijen die ze een wel een kans geven op een stem.
Belangrijk om te beseffen is dat als alle kiezers die bijvoorbeeld het CDA een kans geven die partij daadwerkelijk zouden stemmen, dat zou neerkomen op 43 zetels. Het is echter onrealistisch te veronderstellen dat iedereen die een partij een kans geeft die partij ook daadwerkelijk kiest. Bovendien kan dit maximale aantal zetels in de loop van de tijd veranderen.
Opvallend is dat vanaf de vierde partij in dit overzicht (JA21) de gele balken duidelijk hoger zijn dan de blauwe. Alleen bij PVV en GroenLinks/PvdA geldt dat niet.
Het is goed mogelijk dat de grote partijen bij de verkiezingen relatief meer potentiële kiezers weten te converteren dan de kleinere partijen.
Coalitie perikelenOp de vraag welke coalitie men wenst als men tussen slechts twee coalities kan kiezen dan komt dit er uit:
Gewenste coalitieRechts: CDA + VVD + JA21 +BBB 42%Links: CDA + GroenLinks/PvdA + D66 37%Geen van beide 21%
Kijkt men naar de voorkeuren van kiezers van de verschillende partijen, dan wordt duidelijk hoe gepolariseerd hun opvattingen al zijn: ze kiezen in groten getale voor de ene of andere combinatie. Alleen bij CDA-kiezers zien we dat minder sterk; 54% geeft de voorkeur aan de combinatie met rechts en 40% aan die met links.
Een speciale grafiek maakt goed zichtbaar hoe lastig coalitievorming zal worden: doordat CDA en VVD hebben uitgesloten samen met de PVV in een regering te stappen, en de VVD heeft aangegeven geen coalitie met GroenLinks/PvdA te willen, ontstaat een beeld van welke coalities dan nog mogelijk zijn — maar die op dit moment geen meerderheid vormen.
Het team van maurice de Hond heeft deze grafiek speciaal ontwikkeld om dat beeld helder over te brengen en tijdens de aanloop naar de verkiezingen het verloop te laten volgen. Ook laat de grafiek zien welke opties er nog zijn.
Nieuwe peiling: op weg naar de moeilijkste formatie ooit.CDA nog slechts 4 zetels achter op de twee leiders (PVV en GrL/PvdA). JA21 nu 5e partij (11 zetels). FVD stijgt 1 naar 5. VVD blijft op 15 zetels.https://t.co/6WV1zVBNx4 pic.twitter.com/2z2ZcmL5sp
Er kan tot 29 oktober nog veel veranderen, maar de meeste verschuivingen zullen zich binnen de linker- of binnen de rechterhoek voordoen. Alleen bij het CDA kan zowel links als rechts echt winnen.
Een groot verschil in opkomst tussen rechtse en linkse kiezers kan echter een aanzienlijke impact hebben. Als de opkomst bijvoorbeeld 5% lager uitvalt dan de 78% van de vorige keer, en dat komt doordat voornamelijk rechtse kiezers minder gaan stemmen, zou het verschil tussen links en rechts met ongeveer 7 zetels kunnen toenemen. (Dit is slechts een rekenvoorbeeld, geen concrete voorspelling.)
De grafiek toont nog iets anders: zolang de PVV niet sterk terugvalt, is er zelfs zonder de PVV geen haalbare rechtse meerderheidscombinatie.
De komende weken zal de grafiek worden bijgewerkt met de recentste ontwikkelingen.
Source: Fok frontpage