Zo’n duizend aanhangers van Palestine Action houden zaterdag op het parlementsplein in Londen hun tweede protest tegen het besluit van de regering om deze groepering als ‘terreurorganisatie’ te verbieden. Ze willen laten zien dat het verbod niet te handhaven is. Net als bij de eerste actie worden massale arrestaties verwacht. Wat speelt er?
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
1. Waarom is Palestine Action verboden?
Begin juli stemde het Britse Lagerhuis in met het voorstel van de Labour-regering om de actiegroep Palestine Action te verbieden, tegelijk met de neonazistische organisaties Maniacs Murder Cult en de Russian Imperial Movement. Directe aanleiding was een actie op luchtmachtbasis Brize Norton, twee weken eerder, waar twee vliegtuigen met verf werden bespoten en beschadigd met een koevoet. Dat leverde volgens Defensie acht miljoen euro schade op.
Palestine Action is vijf jaar geleden opgericht om, in de woorden van de Brits-Palestijnse initiator Huda Ammori, ‘directe actie te ondernemen tegen de Israëlische wapenhandel in Groot-Brittannië’. De groep richtte zich aanvankelijk met name op het defensiebedrijf Elbit Systems UK, maar de laatste jaren heeft Palestine Action ook andere protesten op touw gezet. Met de gewaagde actie op Brize Norton ging het volgens de regering over de schreef.
2. Kan de regering Palestine Action zomaar op een lijn stellen met terreurbewegingen als IS, Al-Qaeda en Hamas?
Ja, dat kan op basis van de terrorismewetgeving die de regering-Blair 25 jaar geleden heeft ingevoerd.
Minister van Binnenlandse Zaken Yvette Cooper wees erop dat werknemers van de getroffen bedrijven door de acties vreesden voor hun veiligheid. Activisten die banden hebben met de organisatie zijn ook aangeklaagd voor misdrijven zoals het toebrengen van lichamelijk letsel en zwaar lichamelijk letsel. Dat gebeurde bij eerdere acties.
Volgens de bewindsvrouw had de groepering ‘ernstige schade aan eigendommen toegebracht met het doel haar politieke zaak te bevorderen en de regering te beïnvloeden’. Tevens stelde Cooper ‘verontrustende informatie’ te hebben ontvangen over ‘plannen voor toekomstige aanvallen’.
Het verbod werd eenvoudig aangenomen. Binnen de politiek was er voornamelijk bezwaar vanuit de linkervleugel van Labour en de linkse oppositie.
3. Hoe is op het verbod gereageerd?
Rechtsgeleerden hebben hun vraagtekens gezet bij de proportionaliteit van Coopers verbod. In een blog over constitutionele zaken schreef Jacob Rowbottom, hoogleraar rechten aan de universiteit van Oxford, dat de definitie van ‘terrorisme’ zo wel erg wordt opgerekt. Hij vroeg zich af hoe het kwalificeren van Palestine Action als terreurgroep ‘aansluit bij de publieke perceptie van wat terrorisme inhoudt’. Bij terrorisme wordt normaal gesproken gedacht aan bloedige aanslagen op mensenmenigten, en niet zozeer op het vernielen of bespuiten met rode verf van gebouwen of vliegtuigen. Dat staat bekend als ‘directe actie’.
Amnesty International-directeur Sacha Deshmukh noemde de reactie van de overheid disproportioneel. ‘We hebben de Britse terrorismewetgeving al lang bekritiseerd omdat deze te ruim en vaag geformuleerd is en een bedreiging vormt voor de vrijheid van meningsuiting. Deze arrestaties tonen aan dat onze zorgen terecht waren.’
De Ierse schrijver Sally Rooney heeft toegezegd royalties van haar boeken, en verfilmingen daarvan, te schenken aan de organisatie. Ze sprak over een ‘alarmerende beknotting van de vrijheid van meningsuiting’.
4. Neemt ze hiermee een risico?
Niet zolang ze in Ierland is. Het publiekelijk steunen van Palestine Action is in het Verenigd Koninkrijk een overtreding van de wet die kan leiden tot arrestatie en een maximale celstraf van veertien jaar. Dat merkten meer dan 500 steunbetuigers die op 9 augustus werden gearresteerd tijdens een solidariteitsactie in Londen. Ze verdwenen niet allemaal in de cel. De meesten werden gearresteerd en kwamen na het afgeven van persoonlijke gegevens weer op vrije voeten.
In totaal zijn sinds het verbod 700 Britten gearresteerd. Daarvan zijn er tot nu toe 114 aangeklaagd. Die zullen komende weken voorkomen. Tevens zitten vijf actievoerders vast die betrokken waren bij het vernielen van de vliegtuigen. Zij kunnen rekenen op een jarenlange celstraf.
5. Wie zit achter de solidariteitsacties, zoals die van zaterdag?
Dat is de groepering Defend Our Juries, die is opgericht door de voormalige landsadvocaat Tim Crosland om de aandacht te vestigen op de constitutionele crisis die zich volgens hem in de Britse rechtbanken afspeelt. Ze willen dat zaken tegen klimaat- en pro-Palestijnse-activisten voor rechtbankjury’s komen in plaats van rechters. Jury’s zijn volgens de groep eerder geneigd activisten ‘onschuldig’ te verklaren dan professionele juristen. Crosland was een van de tientallen Palestine Action-sympathisanten die na het verbod is opgepakt. Zijn actiegroep heeft trainingen georganiseerd voor deelnemers van vreedzame protesten.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant