Afscheid Armani De Italiaanse modestad Milaan, waar maandag een officiële dag van rouw geldt, neemt afscheid van Giorgio Armani, de iconische ontwerper die donderdag op 91-jarige leeftijd overleed. „Hij beheerste op meesterlijke wijze de poëzie van de esthetiek.”
Mensen lopen langs een grote reclamebanner van Emporio Armani in Milaan, de modestad van Italië.
In de lange, chique straat Via Borgonuovo, in het hart van de modewijk van Milaan, hangen Italiaanse vlaggen halfstok. Carlotta Tonon Rubini (44) is even van haar zwarte damesfiets gestapt om een foto te maken. „Die vlaggen zijn een eerbetoon aan signor Armani, die hier zijn atelier had en ook zijn modeshows organiseerde”, zegt Tonon Rubini, met een zwarte Armani-handtas nonchalant bungelend op haar rug. Ze excuseert zich haastig voor de tranen die van onder haar zwarte zonnebril lopen. De stad Milaan, waar het allemaal voor Giorgio Armani begon, en de donderdag overleden modeontwerper waren innig met elkaar verbonden. Maandag, de dag van zijn begrafenis, is in de modehoofdstad een dag van officiële rouw.
Tonon Rubini werkte tot voor kort voor de Armani-groep. Het was een jeugddroom die werkelijkheid werd, zegt de vrouw, die als kind bladerend door modetijdschriften al gegrepen werd door zijn stijl. „Ik wilde per se bij Armani aan de slag. Uiteindelijk heb ik zo’n drie jaar de pr en communicatie verzorgd voor Armani Casa [dat producten voor de inrichting van huizen ontwerpt ], de Armani-restaurants en hotels.” Volgens de oud-werkneemster beheerste Armani „op meesterlijke wijze de poëzie van de esthetiek, niet alleen op het gebied van mode. Hij belichaamde een levensstijl. We nemen afscheid van een maestro.”
Mensen lopen langs een Armani-winkel in Milaan, de stad waar het allemaal begon voor de modeontwerper.
Dat (oud-)werknemers tranen plengen voor hun overleden baas, het is vrij uitzonderlijk in een chaotische stad als Milaan en in de harde, competitieve modewereld, zegt Gabriele Moschin, docent fashion design management en AI in de mode, aan modeopleidingen in Italië en Finland, telefonisch. „Maar nu hoor je Armani’s medewerkers zeggen dat zij voor hun gevoel deel uitmaakten van een grote familie. Hij was erg veeleisend, maar ook integer en authentiek”, zegt Moschin, die recent op het gebied van kunstmatige intelligentie met de Armani-groep heeft samengewerkt.
Van Giorgio Armani werd gezegd dat hij ’s ochtends de eerste was op kantoor, en er ’s avonds de lichten doofde. „Hij werkte ontzettend hard en was maniakaal bezig met de details”, zegt Moschin. „Van de uitnodiging voor de modeshow, tot de onderzetters voor de glazen in zijn restaurants: stond zijn naam erop, dan had hij het vooraf gezien.”
Costanza Nebuloni verbindt het arbeidsethos van Armani met Milaan: de modeontwerper was een keiharde werker, werkte vol passie, en leefde tegelijk eenvoudig en sober, Milaan is het kloppende economische hart van Italië en kent een professionele ratrace.
Nebuloni, expert in stadsontwikkeling , is speciaal deze vrijdagochtend in het ‘Emporio Armani Caffé & ristorante’ in de modewijk van Milaan, vlak naast een Armani-boetiek gaan ontbijten, als eerbetoon. Ze draagt een wit linnen jasje en een grasgroene leren handtas van de overleden ontwerper, een voorwerp dat ze voortaan nog extra zal koesteren. „Net als het allereerste geschenk dat ik ooit kreeg van mijn huidige man. Een katoenen trui van Armani – 25 jaar later draag ik hem nog elke zomer.”
Aan het huis van Armani in Milaan hangt een Italiaanse vlag halfstok. Maandag, de dag van zijn begrafenis, is een dag van officiële rouw in de stad. Foto Gonzalo Fuentes/Reuters
Dat hij een onvermoeibaar harde werker was, en het beste van Italië belichaamde, zei ook premier Giorgia Meloni, in haar afscheid van het wereldberoemde mode-icoon. „Tijdens zijn lange carrière herschreef hij de internationale canon van elegantie en van luxe”, klonk het ook complimenteus uit de mond van president Sergio Mattarella.
Anders dan het ontwerpersduo Domenico Dolce en Stefano Gabbana, die van hun rechtse politieke opvattingen geen geheim maken, hield Armani zich tijdens zijn vijftig jaar durende modecarrière ver weg van al te politiek getinte uitspraken. „Ik vermoed dat hij eerder naar centrumrechts leunde”, zegt modekenner Gabriele Moschin, „maar zeker wist je dat met hem niet. Hij keek erg uit”.
Armani mengde zich zeker wél in maatschappelijke debatten, en stond ook bekend om zijn sociaal engagement. „Giorgio Armani besloot al heel vroeg in de pandemie, in februari 2020, dat zijn modeshow achter gesloten deuren zou plaatsvinden, omdat hij ieders gezondheid wilde beschermen”, herinnert Moschin zich. De show werd gefilmd en gestreamd. De coronapandemie zou Italië als eerste land in Europa hard treffen, met als epicentrum de streek rond Bergamo en Milaan.
Een rode roos hangt buiten bij het Armani/Silos Museum in Milaan. Foto Luca Bruno
Armani gaf ook sterk om de natuur, dieren en het milieu. Hij leverde gulle bijdragen aan een vergroeningsproject in Milaan via de aanplanting van honderden bomen en tienduizenden planten en struiken, en hij was ook een van de eerste grote namen in de Italiaanse mode die in 2016 bont afzweerde. In 2021 kondigde Armani aan niet langer angorawol te gebruiken. Die moreel integere reputatie kreeg vorig jaar een dreun, toen uit een onderzoek door justitie bleek dat dure lederwaren van Armani en Dior in gevaarlijke Chinese sweatshops in Milaan voor een fractie van de verkoopprijs werden gemaakt.
Armani mengde zich dan niet graag in politiek, maar had wel een uitgesproken opvatting over hoe mannen en vrouwen het beste voor de dag komen: nooit al té exuberant, liever ingetogen, sober en met tijdloze klasse. „In Italië, dat stijl uitademt, is ook dát een maatschappelijk debat”, zegt modedocent Gabriele Moschin, slechts half gekscherend. „Italianen maken ruzie aan tafel over de vraag of vrouwen zich al dan niet sober moeten kleden om stijlvol te zijn.”
Zelf twijfelde signor Armani niet. „Stijl is elegantie, en geen extravagantie”, zei de zongebruinde stilist zelf, die aan het slot van talloze modeshows na het laatste model de catwalk opliep, vaak in een schijnbaar doodeenvoudige donkere outfit en op witte sneakers. In zijn eigen woorden: „Elegantie is niet opvallen, maar herinnerd worden.”
Source: NRC