is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
De importheffingen van Trump laten zich voelen. De rente stijgt, beleggers worden onrustig. Liegen met statistieken herinnert aan de Griekse tragedie uit 2009.
Terwijl de schade van het trumpisme aan de rechtsstaat elke dag groeit, leek de schade aan de economie tot nu toe mee te vallen. Toen de Amerikaanse president Donald Trump voor het eerst aankondigde dat hij veel landen torenhoge importheffingen wilde opleggen, maakten de aandelenkoersen een duikvlucht. Maar die herstelden zich vrij snel daarna.
Beleggers in aandelen zijn nog steeds in meerderheid optimistisch. Ze lijken te denken dat de maatregelen van Trump vooral show zijn en geen serieuze gevolgen zullen hebben voor economie en bedrijfsleven.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Beleggers in obligaties zijn wel onrustig aan het worden. De rente op langlopende staatsleningen neemt snel toe. Ook de prijzen van goud en zilver stijgen. Dat is meestal een symptoom van inflatie-angst. Beleggers zoeken dan waardevaste investeringen, of willen een hoger rendement om de inflatie compenseren.
Hun zorgen zijn te begrijpen. Aanvankelijk bleef de economische schade van de importheffingen beperkt. Bedrijven anticipeerden op de invoering ervan en sloegen nog snel grote voorraden in, waardoor ze hun prijzen niet direct hoefden te verhogen. Nu de voorraden langzaam opraken, dreigt er alsnog een prijsverhoging.
Ook de aanval van Trump op de Amerikaanse centrale bank, de Fed, is reden tot zorg. Trump wil het liefst een lage rente om de economie aan te jagen. De Fed wil vooral inflatie bestrijden. Als Trump zijn zin krijgt, hangen verdere prijsstijgingen in de lucht.
Intussen heeft Trump de aanval op het statistiekbureau geopend. Hij lijkt de publicatie van onwelgevallige informatie te willen tegenhouden. Dit betekent dat de inflatie straks hoger kan liggen dan wordt gerapporteerd, net als de staatsschuld. Een belegging in de Amerikaanse staatsschuld wordt daardoor duidelijk minder solide. De gevolgen van het liegen met statistieken kunnen groot zijn. Griekenland ging bijna failliet toen in 2009 duidelijk werd dat met de statistieken was geknoeid en zadelde de EU op met een jarenlange crisis.
Trump lijkt de Amerikaanse economie te willen omvormen tot een evenbeeld van zijn vastgoedimperium. Met bluf, leugens en hoge leningen balanceerde hij voortdurend op de rand van een faillissement.
Het is dus niet raar dat de vrees voor een nieuwe, wereldwijde schuldencrisis groeit. Ook andere landen zien hun rente op langlopende schulden daardoor snel stijgen. Vooral in Frankrijk verliezen beleggers snel hun vertrouwen, nu de zoveelste poging om het Franse begrotingstekort terug te dringen dreigt te stranden. Maar ook Nederland moet extra bezuinigen nu het meer kwijt is aan hogere rentelasten.
De hogere rente komt op een slecht moment. Europa wil de komende jaren forse investeringen doen. Met een stijgende rente is het onverstandig om de staatsschuld te laten oplopen. De druk om te bezuinigen zal daarom alleen maar groeien, vooral in landen als Frankrijk, maar ook in Nederland. Anders gaat een steeds groter deel van het jaarlijkse budget naar de financiering van de staatsschuld en dreigt een negatieve spiraal.
Voorlopig lijken politici zich van deze druk weinig aan te trekken. De regeringscoalitie in Duitsland heeft zich ontdaan van budgettaire restricties om de forse investeringen in het leger mogelijk te maken. Te hopen valt dat Nederlandse partijen behoedzamer zullen zijn, te beginnen met hun beloften aan de kiezer.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant