In 2020 was ik in de Zuid-Italiaanse regio Puglia om een verhaal te maken over arbeidsmigranten zonder verblijfspapieren. In Italië trekken continu zo’n 200 duizend in lompen gehulde Afrikanen over het platteland om tijdens het sinaasappelseizoen geld te verdienen in Calabrië, tijdens de asperge- en tomatenoogst bij te springen in Puglia, om daarna richting Noord-Italië te reizen voor het appel- en perzikseizoen, enzovoorts.
Ze slapen op beschimmelde matrassen in aftandse krottenwijken, krijgen een uurloon van rond de 3 euro en worden op absurde wijze afgebeuld. Alleen al in Italië sterven jaarlijks rond de 250 van dit soort ‘onzichtbare’ arbeiders aan uitputting, diarree, ondervoeding, noem maar op.
Tijdens die reportage sprak ik de Ghanese landarbeider Philip King. King werkte op dat moment al 22 dagen op rij, 11 uur per dag, en vandaag moest hij ongeveer duizend stekjes jonge tomatenplanten onderdompelen in een bak water waarin een fles insecticide van chemiebedrijf Syngenta was opgelost. King deed dat met zijn blote handen, ook al stond op de verpakking dat direct contact met de huid zeer gevaarlijk is.
Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Toen ik hem vroeg hoe het kon dat de boerderij waarvoor hij werkte zowel een biologisch- als een antislavernij-certificaat had, zei hij dat er weleens controleurs kwamen, maar dat de boss dat altijd ver van tevoren wist, zodat hij genoeg tijd had om zijn zwarte landarbeiders weg te sturen. King zei dat het op alle boerderijen precies zo ging.
Sinds die ervaring weet ik hoe moeilijk het is om je als consument verantwoord te gedragen. Niet alleen word je via reclames en aanbiedingen continu verleid, je wordt als consument ook om de haverklap misleid, soms via onzinnige keurmerken of twijfelachtige gezondheidsclaims, meestal via glasharde leugens over biologische certificaten.
In een ideale wereld is er daarom een overheid actief die de burger beschermt tegen bedrijven die de aarde vernachelen of verslavingen verkopen. Maar helaas leven wij niet in een ideale wereld. Wij leven in Nederland, waar Caroline van der Plas, als een ware beschermheilige van de pollutocratie, afgelopen woensdag tijdens een Kamerdebat over gewasbeschermingsmiddelen richting de interruptiemicrofoon zeeg en daar met droge ogen zei: ‘We hebben het steeds over gifgebruik in de landbouw, maar wordt er eigenlijk wel gekeken naar wat de consumenten zelf doen?’
Ze begon aan een lang verhaal over dat honden en katten vaak vlooienbanden dragen met gif erin, dus wie zegt eigenlijk dat al die verontreiniging in de natuur niet gewoon de schuld is van de burgers in plaats van de boeren? Burgers kopen die vlooienbanden immers heel bewust bij de Welkoop.
Even viel het stil in de Kamer. Het was natuurlijk al een tijdje bekend dat de scheidslijn tussen logische gedachten en totale onzinnigheid bij Van der Plas inmiddels zo dun is geworden dat er geregeld het een en ander doorlekt, maar dit kon toch zelfs zij niet menen?
Ze meende het wel, en terwijl de minister van Landbouw beloofde het gifgebruik onder consumenten serieus te laten onderzoeken, dacht ik terug aan King. Ik had hem toen gezegd dat hij op moest passen met dat spul van Syngenta, omdat hij waarschijnlijk ziek werd als hij dat gif met zijn blote handen bleef aanraken.
Achteraf gezien was dat een stupide opmerking, waarvoor ik graag nog een keer mijn excuses zou maken. Op heel die tomatenboerderij had ik namelijk geen vlooienband gezien, dus wie was hier nou werkelijk de arme drommel?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant