Verkeersveiligheid Jongeren tot achttien jaar moeten vanaf 2027 waarschijnlijk met een helm op de elektrische fiets. Het kabinet wil ingrijpen nu het aantal hersenletsels na e-bike-ongelukken is verzesvoudigd.
Demissionair minister Robert Tieman (Infrastructuur en Waterstaat, BBB) in gesprek met de pers.
Jonge berijders van e-bikes verafschuwen alleen al het idee, maar vanaf 2027 moeten ze waarschijnlijk een helm op. Het demissionair kabinet wil een helmplicht instellen voor jongeren tot achttien jaar. Aanleiding is een verzesvoudiging van het aantal jongeren dat na een ongeluk met een elektrische fiets met hersenletsel op de spoedeisende hulp belandt.
Dat voor sommige fietsers uiterlijk zwaarder weegt dan veiligheid, is geen nieuw gegeven. Ruim vijftig jaar geleden, op 30 januari 1975, stond in NRC dat de nieuwe helmplicht voor bromfietsen ‘genuanceerd uitgevoerd’ moest worden. Volgens een actiegroep van Zeeuwse vrouwen viel het dragen van een helm niet te rijmen met hun traditionele klederdracht. „Je kunt maar een ding tegelijk op je hoofd zetten: of een helm, of een Zeeuwse kap, en de dames kiezen voor het laatste.”
Inmiddels geldt een helmplicht voor snorfietsen (sinds 1972), brommers (1975) en speedpedelecs (2017). De fietsersbond vreest dat een hemplicht voor e-bikes het fietsen minder populair maakt. „Met als gevolg dat mensen minder bewegen”, aldus een woordvoerder. „Mensen wijken uit naar een ander vervoersmiddel, dat zag je ook toen de helmplicht voor scooters werd ingevoerd.”
Meermaals is het effect van een helmplicht op het betreffende vervoersmiddel onderzocht, volgens het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), maar dat resulteerde niet in eenduidige conclusies. Soms lijkt het gebruik af te nemen na invoering van zo een plicht, maar de meeste studies vinden zo’n effect niet of slechts tijdelijk. Na invoering van de helmplicht in de jaren zeventig, neemt de populariteit van brommers – in tegenstelling tot scooters – weer toe. In Oisterwijk en Vught verdubbelde het aantal bromfietsen zelfs in de afgelopen jaren.
Tegelijkertijd constateert brancheorganisatie BOVAG dat de traditionele e-bike „de ruggengraat van de markt” blijft. Hoewel de records fietsverkopen ten tijde van de pandemie ongeschonden blijven, werden vorig jaar maar liefst 409.467 nieuwe e-bikes verkocht. Daarmee was de helft van de nieuw verkochte fietsen elektrisch – goed voor 72 procent van de totale ‘fietsomzet’.
Van alle typen nieuw verkochte e-bikes gelden hybride racefietsen (0,2 procent) en speedpedelecs (0,5 procent) als het minst populair. Wel nam sinds 2019, relatief gezien, de verkoop van pedelecs meer toe dan die van scooters, brommers of e-bikes in het algemeen. Dat is in lijn met de wet van de kleine getallen: het statistische principe dat bij een klein aantal waarnemingen uitschieters relatief gezien grote invloed kunnen hebben.
De speedpedelec, ook wel high speed e-bike genoemd, geldt door haar maximumsnelheid van 45 kilometer per uur als bromfiets. Pedelecbestuurders moeten daarom op de rijbaan fietsen en verplicht zowel een bromfietsrijbewijs, als geel kenteken, reflectoren en achteruitkijkspiegel hebben. En een helm natuurlijk, op straffe van 120 euro boete. Modieus kapsel of Zeeuws kapje ten spijt kent de helmplicht geen uitzonderingen.
Source: NRC