Alejandro Cegarra Fotograaf Alejandro Cegarra volgde acht jaar lang migranten op hun vaak levensgevaarlijke route richting de VS. Vorige maand bracht hij er een fotoboek over uit. „De eerste keer dat ik migranten fotografeerde en een Venezolaans accent hoorde, was dat een emotionele klap.”
Ever Sosa draagt zijn dochter op zijn schouders terwijl hij de Suchiate-rivier oversteekt die de grens vormt tussen van Guatemala en Mexico.
Met een grote glimlach kijkt de jongen naar het meisje, de dorre woestijn van Mexico op de achtergrond. Hij heeft zijn shirt over zijn hoofd gebonden tegen de brandende zon, zij draagt een blouse met vlinderprint. „Deze foto is mijn favoriet. Rubén en Rosa heetten ze”, zegt Alejandro Cegarra. „Ze hebben elkaar in Tapachula, aan de grens tussen Guatemala en Mexico ontmoet. Ze reisden boven op een goederentrein die van het zuiden naar het noorden van Mexico reed. En ze vertelden mij hoe ze verliefd waren geworden. Hoe ze naar elkaar keken, was mooier dan de kus die ze elkaar daarna gaven.”
Ruben Soto uit Venezuela en Rosa Bello uit Honduras ontmoetten elkaar in Mexico en werden verliefd op weg naar de Verenigde Staten.
Het is een van de meest prominente foto’s in het fotoboek Dos Muros (Twee Muren) van de freelance fotograaf, dat in augustus verscheen.
Acht jaar lang volgde hij migranten op hun vaak levensgevaarlijke route richting de Verenigde Staten. „Ik wilde het perspectief van deze mensen zelf laten zien, wat er gebeurt als ze zo’n groot gebied oversteken. Mensen worden verliefd, krijgen een kind, maken ruzie of moeten vluchten. Allemaal menselijke gevoelens die plaatsvinden, terwijl ze proberen een gigantisch gebied over te steken”, zegt Cegarra, die ook voor NRC werkt.
Het idee van het boek ontstond nadat Cegarra in 2024 de World Press Photo won met een serie die ook in het boek is opgenomen. Acht jaar lang migratiegolven door Mexico fotograferen had geresulteerd in een archief met 33.000 foto’s, waarvan Cegarra er dertig naar de organisatie van de World Press Photo stuurde. „Ik won de prijs, maar realiseerde me dat er nog honderden goede foto’s waren die het daglicht nooit zouden zien. Daarom besloot ik het boek te maken.” Het kreeg de naam Twee Muren vanwege de rol die Mexico inneemt in de migratie naar de VS.
Een migrant op de goederentrein, die bekendstaat als ‘het Beest’.
„We hebben het altijd over de muur in Texas, in Arizona of Tijuana, maar Mexico is een muur op zich. Iedereen profiteert hier van de migranten die alleen maar op doorreis zijn. Met alle risico’s van dien. De georganiseerde misdaad, corrupte autoriteiten, ondervoeding, de brandende zon. Al die factoren zie ik als een muur”, zegt Cegarra.
Zijn eigen achtergrond gaf hem extra motivatie om het project door te zetten. Cegarra (1989) komt uit de wijk Petare in de Venezolaanse hoofdstad Caracas. Het is de grootste favela (arme wijk) van Zuid-Amerika en voor hem de perfecte plek om zijn carrière als fotograaf te beginnen. Eerst als invaller voor de nationale krant Últimas Noticias, daarna als freelancer voor onder meer The Washington Post, persbureaus Associated Press en Reuters en The New York Times. Zijn werk voor deze laatste krant leidde ertoe dat hij niet meer terug kan naar zijn thuisland.
„Na de verkiezingen van 2024 kreeg ik een anoniem telefoontje van de regering van Venezuela. ‘Alejandro, kom hier niet meer terug’, dreigden ze. Ze waren kennelijk niet blij met de verslaggeving van The New York Times en van iedereen die daaraan had bijgedragen”, zegt Cegarra. „Gelukkig heb ik heel veel familie in de rest van de wereld”. Migratie, het vertrekken vanwege een compleet gebrek aan perspectief: Cegarra kent het maar al te goed.
Asielzoekers wachten bij de de Mexicaanse Commissie voor Hulp aan Vluchtelingen op een hoorzitting, in juni 2019.
De familie De Coto poseert in de goederentrein die ‘het Beest’ wordt genoemd.
Een migrant draagt een kruis terwijl hij meeloopt in een karavaan van vooral Venezolanen in Tapachula, Mexico.
Zelf vertrok hij uit de misère van Venezuela naar Mexico, maar hij heeft familie van Panama tot Engeland, van Argentinië tot Spanje. „Toen ik uit Venezuela vertrok, was ik in rouw. Landen veranderen, maar Venezuela stortte ineen. Alles wat ik ooit kende toen ik opgroeide, bestond niet meer. De eerste jaren hier in Mexico had ik het heel moeilijk.”
Juist door zijn eigen vluchtervaringen besloot Cegarra zich professioneel op migratie te storten. In Mexico, waar in de loop der jaren miljoenen migranten doorheen kwamen op weg naar de VS, was er genoeg te doen. „De eerste keer dat ik migranten fotografeerde en een Venezolaans accent hoorde, was dat een emotionele klap.” Hij is even stil. „We waren allebei migranten, maar we bevonden ons in totaal verschillende situaties. Ik was degene die fotografeerde, een privilege, en deze persoon had niets meer. Het was emotioneel, maar gaf me ook brandstof voor dit project.”
Eddie, Carolina en hun vierjarigedochter Valentina verstoppen zich in de ruïne van eenhuis bij de grens tussen Mexico en de VS, inPiedras Negras, Mexico. Mexicaanseautoriteiten patrouilleren in het gebied om te voorkomendat migranten de Rio Bravo oversteken.
Venezolaanse asielzoekers en migranten protesteren op het dak van de ingang van Siglo XXI, een detentiecentrum voor migranten in Tapachula, Mexico.
Daarnaast zorgde de achtergrond van Cegarra voor herkenning. Andere migranten vertrouwden hem. „Natuurlijk vooral Venezolanen, maar ook Hondurezen, Guatemalteken, noem maar op. Ze begrepen het basisprincipe van: jij moest ook vertrekken. Mensen lieten sneller hun verdedigingsmechanismen varen en in het boek merk je dat mensen zich bij mij op hun gemak voelen”, zegt Cegarra.
Of de fotograaf het boek anno 2025 ook had kunnen maken, met tienduizenden militairen aan de Mexicaanse kant en een kil afschrikkingsbeleid aan de Amerikaanse kant, is de vraag. „Ik denk dat migratie nu weer is teruggekeerd naar wat het jarenlang was, namelijk een smokkelaar betalen om je te helpen de grens over te komen zonder dat iemand je ziet. Vroeger stak je de grens over en gaf je jezelf aan. Nu niet meer”, zegt Cegarra.
Hij hoopt dat het boek ogen opent. „Mensen vertrekken omdat de situatie in hun thuisland onhoudbaar is. Ze gaan met wat ze aanhebben, meer niet. Maar het blijven mensen, en ik hoop dat men dat inziet mede dankzij mijn foto’s.”
Migrantenkinderen spelen met zeepbellen in een migranten- en asielzoekerskamp in Matamoros, Mexico.
De publicatie ‘Dos Muros’ (Twee Muren) is te bestellen via de fotograaf.
De mooiste fotografie en de beste tips geselecteerd door de fotoredactie
Source: NRC