Plotseling is de hypotheekrenteaftrek een centraal thema voor de verkiezingen van 29 oktober. De emoties lopen hoog op over de vraag of deze aftrek al dan niet beperkt moet worden. Waarom is dit ineens zo actueel, vraagt een lezer zich af.
Is de bekering van het CDA de belangrijkste reden? De partij was altijd voor het stimuleren van woningbezit, maar is van mening veranderd. Het eerste punt in het verkiezingsprogramma is het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek. ‘Het systeem is niet solidair met onze jongeren en niet houdbaar op de lange termijn’, schrijft de partij in de toelichting.
Over de auteur
Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids.
Zelf een vraag? Geldvraag@volkskrant.nl
De houdbaarheid is een belangrijk punt. Vorig jaar bracht het ministerie van Financiën een rapport uit getiteld Belastingen in maatschappelijk perspectief. Daarin stond uitgelegd dat de hypotheekrenteaftrek niet te handhaven is. De Belastingdienst is niet in staat om de regeling vanaf 2031 nog uit te voeren.
Wat is er aan de hand? Sinds 2001 is de hypotheekrente nog maximaal dertig jaar lang aftrekbaar. Alle hypotheken van voor 2001 zouden in 2031 de aftrek verliezen. Stel, u heeft uw hypotheek van destijds 100 duizend euro enkele malen verhoogd en later weer deels afgelost. Daarna koopt u een andere woning met een nieuwe partner, die ook een eigen hypotheekgeschiedenis meeneemt. De bijleenregeling uit 2004 en echtscheidingen compliceren de boel verder.
Het is niet na te gaan wanneer een hypotheek precies 360 maanden heeft geduurd en de rente niet-aftrekbaar wordt. De Belastingdienst en banken weten gewoon niet hoe uw hypotheek in elkaar steekt. Niemand heeft de aftrektermijn van dertig jaar bijgehouden.
Er is één lichtpuntje. Vanaf 2013 is de hypotheekrenteaftrek aangepast. Een nieuwe hypotheek moet je vanaf dat jaar verplicht aflossen, anders verlies je de aftrek. Hierdoor weten we één ding zeker: in 2043 hebben alle hypotheken van voor 2013 de termijn van dertig jaar volgemaakt, en in dat jaar kun je dus de renteaftrek van deze hypotheken schrappen. De Belastingdienst hoeft geen bewijs te leveren, dus dan is het probleem opgelost.
Deze verlenging van de renteaftrek kost 1 miljard euro en komt ten goede aan oudere huiseigenaren. Dit is ongewenst, concludeerden de ambtenaren in 2024. Een andere optie is de renteaftrek verlengen en tegelijkertijd in twintig jaar afbouwen. Dan kost de aanpassing maar 400 miljoen euro. Een stuk goedkoper.
Kortom, de kwestie is actueel omdat de Belastingdienst de uitvoering van de 30-jaarstermijn niet aankan. Wie een aflossingsvrije hypotheek heeft van vóór 2013, profiteert. Om de schade te beperken, moet de hypotheekrenteaftrek geleidelijk verdwijnen. Dan profiteren huiseigenaren met een oude hypotheek nog altijd, maar wel minder.
Als je de hypotheekrenteaftrek sneller afbouwt – in acht tot twaalf jaar, zoals Groenlinks-PvdA voorstelt – is het voordeel voor oude hypotheken nog kleiner. Dan zou je wel iets moeten verzinnen voor de huiseigenaren die vanaf 2013 een woning hebben gekocht.
In Nederland is minder dan 20 procent van de eigen woningen hypotheekvrij. Nergens anders in de Europese Unie is dat percentage zo laag. Waren ze maar eerder begonnen met verplicht aflossen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant