Serie Soepel en met rauwe humor laat ‘Die Zweiflers’ de situatie van Joden in het huidige Duitsland zien. In de tragikomische serie gaan drie generaties op hun eigen wijze om met intergenerationeel trauma.
Samuel (Aaron Altars) en Saba (Saffron Comber) zitten met hun zoon Noah, in ‘Die Zweiflers’. Foto Elliott Kreyenberg
Tragikomedie
Die Zweiflers
Van: David Hadda, Juri Sternburg, Sarah Hadda. Met: Aaron Altaras, Sunnyi Melles, Mike Burstyn, Saffron Coomber.
NPO Plus, 6 afl. van ca. 45 min.
‘Dan word ik een hoer. De hoer van Babylon. Ik heb nog nooit een onbesneden penis…”, zegt Miriam Zweifler (Sunnyi Melles) en beweegt zwoel met haar schouders naar achteren. Ze zit op het ziekenhuisbed waar haar jongste zoon ligt te slapen. Hij heeft een beetje te veel ketamine gesnoven. Volgens Miriam zou het voorstel van haar man om een open relatie te beginnen de reden zijn dat hun zoon drugs heeft genomen – vandaar haar sarcastische „hoer”-uitspraak naar haar man.
De relatieproblemen tussen moeder en vader hebben niets met de overdosis drugs van hun zoon te maken. Maar juist wel met hun verwarrende Duits-Joodse gezin dat hypermodern is en tegelijkertijd nog wordt beïnvloed door de herinneringen aan Nazi-Duitsland. De Duitse serie Die Zweiflers (2024) spreekt zich op een soepele manier en met rauwe humor uit over de hedendaagse situatie van Joden in Duitsland.
In 2024 won Die Zweiflers de prijs voor beste serie op het Cannes International Series Festival. De gehele serie is nu op NPO Plus te zien. Er komt een tweede seizoen, maar wanneer precies is nog niet bekend. Op het festival won de serie ook de prijs voor beste muziek in een serie, geproduceerd door componisten Marko Nyberg en Petja Virikko. Die Zweiflers heeft soortgelijke esthetisch bevredigende locaties en casting als de Duitse Netflixserie Kleo (2022), een komische actiethriller over een spion in Oost-Berlijn in de jaren tachtig.
De familie Zweifler heeft een delicatessenzaak in Frankfurt am Main, begonnen na de oorlog in de verwoeste stad. Uiteindelijk draait het verhaal om een standaard familiedrama: grootouders die eisen dat hun kleinkinderen het familiebedrijf overnemen. Niets speciaals, maar wat het verhaal wel bijzonder maakt is hoe drie generaties een eigen vorm geven aan intergenerationeel trauma.
Eigenlijk blijkt het kleine delicatessenimperium niet zo koosjer te zijn. Opa Symcha Zweifler (Mike Burstyn) moet daarom ineens het land verlaten. „Misschien plaatsen ze je in voorarrest als ze bang zijn dat je naar Israël vlucht”, zegt zijn advocaat. „Waarom naar Israël?”, roept hij gekleed in een tracksuit waar met grote letters USA op staat. „Nou ja gewoon, omdat… Weet ik veel?”, antwoordt de advocaat. Een voorbeeld van de vele vooroordelen over Joden die worden gedebunked in de serie.
Even later, in dezelfde aflevering, stapt de niet-Joodse vrouw van de oudste zoon Samuel Zweifler (Aaron Altaras) een taxi in. De Duitse taxichauffeur begint uit zichzelf een waslijst aan dingen op te noemen over waarom hij Joden niet vertrouwt. Hij trekt lijntjes tussen de Amerikaans-Joodse muziekproducent Rick Rubin tot aan de hele financiële wereld: „Alles is in de handen van de Joden.”
De acties van moeder Miriam Zweifler zijn het vermakelijkst. Met maar één blik van haar, zie je hoe ze iemand de dood in wenst. Zoals wanneer ze erachter komt dat haar man is vreemdgegaan. Ze is conservatief en daardoor ook een beetje onwetend. Of ze doet zich juist onwetend voor door haar conservatieve ideeën in te zetten als uitvlucht voor lastige situaties. Als kijker kan je er geen vinger op leggen, waardoor Miriam nog interessanter wordt.
De uiteenlopende manieren waarop de familieleden met hun trauma omgaan past perfect bij onze tijdgeest. Ze zetten zich af tegen traditie – krijgen de slappe lach tijdens een besnijdenis – maar willen er ook niet helemaal vanaf. Want het is toch je identiteit.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC