Jonge voetballers mogen niet meer koppen en schaatsers moeten een helm op, luidt het dringende advies van de Sportraad. Als sportbonden treuzelen, moet de politiek ingrijpen, zegt voorzitter Tom van ’t Hek. ‘De overheid is verplicht om de gezondheid van kinderen extra te beschermen.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft met name over sport en media.
In het voorwoord van Hoofdzaak, zoals het 124 pagina’s lange advies luidt, schetst voormalig hockeyinternational en ex-radiopresentator Tom van ’t Hek het dilemma waarmee de Nederlandse Sportraad als belangrijke adviesorgaan van de overheid worstelt. Sport geeft plezier en verbetert de mentale en fysieke gezondheid van miljoenen mensen. Maatregelen zijn nodig om de gezondheid van diezelfde sporters te beschermen, maar ze mogen er niet toe leiden dat mensen het plezier verliezen of zich zelfs van de sport afkeren.
‘Dát mensen sporten is buitengewoon belangrijk. Als het effect zou zijn dat mensen zich zouden verwijderen van de sport, is de schade van de maatregelen groter dan de winst aan de andere kant’, zegt Van ’t Hek. ‘We hebben dus gekeken naar de redelijkheid en haalbaarheid van eventuele maatregelen, waarbij mensen enthousiast over hun sport kunnen blijven.’
Dat is een verschil met de Gezondheidsraad, die vooral vanuit medisch perspectief opereert en in juni een kopverbod voor kinderen voorstelde. Te midden van de medisch-juridisch-organisatorische driehoek en de belangen die elk orgaan heeft, adviseert de Sportraad om kinderen in elk geval tot 12 jaar niet meer te laten koppen. Tussen de 12 en 18 jaar wordt het ze ‘sterk ontraden’. Ook zouden schaatsers, in navolging van wielrenners, een helm moeten dragen.
Is er zo veel hoofdletsel in het schaatsen?
‘Het gebeurt misschien niet vaak, maar als het wel gebeurt is het door de snelheid wel vaak vrij ernstig. Het dragen van een helm tast de essentie van het schaatsen ook niet aan. In de massastart (een schaatsmarathon, red.) rij je met meerderen op de baan en is een helm dus verplicht.’
Het dragen van een helm is, na een toenemend aantal valpartijen met letsel, sinds vorig jaar al verplicht voor recreanten op de schaatsbaan Thialf in Heerenveen.
‘Nu is het moment om te heroverwegen welke risico’s we nemen als het gaat om hersenletsel door sport’, schrijven jullie. Waarom nu?
‘We zitten in een tijdperk waarin we ons steeds meer bewust zijn van de risico’s. Uit steeds meer onderzoeken komt informatie naar voren over de kans op hersenletsel in sporten, vooral onder mannelijke profs of topamateurs. Naar vrouwen en parasporters is nog weinig onderzoek gedaan.
‘Deskundigen van de Gezondheidsraad, en die van ons ook, zeggen: ook bij minder intense belasting zijn er sterke aanwijzingen dat die risico’s tot hersenschade kunnen leiden. Daarom vinden we dat er nu echt wat moet gebeuren.’
In 2003 deed de Gezondheidsraad ook al een aantal aanbevelingen om hersenletsel te voorkomen. Die zijn deels wel en deels niet opgevolgd. Wat maakt het voor sportbonden zo lastig?
‘We hebben de betrokken sportbonden gisteren op de hoogte gebracht, zodat ze wisten waarmee we gingen komen. We hebben gezegd: het is aan jullie om het in te vullen. De KNVB kwam vorige week met nieuwe richtlijnen om het koppen vanaf dit seizoen bij de jeugd te beperken. Daar zijn we hartstikke blij mee, want het onderwerp leeft bij hen dus ook.’
De KNVB zegt ook dat een kopverbod een negatief effect zou hebben. Jeugdspelers zouden dan de techniek van het koppen niet op een verantwoorde manier leren, terwijl dat het risico op hoofdblessures kan verminderen.
‘De Gezondheidsraad ziet dat anders, die zegt: hoofdcontact geeft ook schade als je het goed doet. Ik snap ook wel dat je niet het enige land wilt zijn dat niet meer kopt. Maar we willen wel dat de discussie op gang komt.
‘Dit is ook geen wedstrijdje tussen de Sportraad en de sportbonden. Maar mocht de staatssecretaris constateren dat er ondanks alle goede wil te weinig actie wordt ondernomen, dan kan de politiek ingrijpen. Want de overheid is verplicht om de gezondheid van kinderen extra te beschermen.’
Welke sporten doen het wel goed?
‘Dat is een gevaarlijke vraag. Elke sport heeft zijn eigen manier van doen. Bij het boksen staat er bijvoorbeeld altijd een arts rond de ring, ook omdat het in die sport historisch zo gegroeid is. Er zijn de laatste decennia in veel sporten maatregelen genomen, zo is hoofdbescherming bij strafcorners in het hockey gebruikelijk geworden en mogen jonge vechtsporters niet meer op het hoofd trappen of stoten.’
Zijn andere landen verder dan Nederland?
‘Engeland en België hebben al een kopverbod voor de jeugd (in Engeland mag er onder de 11 niet meer worden gekopt op de training, in België sinds 2024 niet meer onder de 9 jaar tijdens trainingen en wedstrijden, red.). De VS zijn daar ook al ver in, daar mogen kinderen onder de 11 niet meer koppen tijdens trainingen en wedstrijden. Het is dus geen geïsoleerde discussie. We verwachten ook niet dat Nederland vooraan in de klas zit, maar zeker ook niet achteraan.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant