Een resomatie is een duurzaam alternatief voor een crematie of begrafenis. In Ommeren hebben ze de machine ervoor al gekocht, maar menselijke lijken mogen er nog steeds niet in. ‘Kan het niet worden gedoogd totdat de wet er officieel is?’
‘Het kost deze machine zo’n 2,5 uur om een lichaam te laten verdwijnen, op de botten na.’ In de kelder van het Gelderse uitvaartcentrum ’t Vijfde Seizoen duwt Erik van Zoest een soort onderzeeërluik open om de binnenkant te onthullen. ‘De botten zijn dan wel zo gekrompen dat het volledige geraamte hierin past.’ De uitvaartondernemer haalt twee bakken ter grootte van een ovenschaal tevoorschijn.
In Ommeren staat al twee jaar een zogeheten resomeermachine gereed als duurzaam alternatief voor begraven of cremeren. Bij het resomeren wordt het lichaam onder hoge druk opgelost in heet water met kaliumhydroxide, een stof die ook zit in schoonmaakmiddelen.
De vloeistof die na het resomeren overblijft, kan na een korte behandeling bij de waterzuivering gewoon wegspoelen door het riool. Voor de botten zijn er een paar opties. Zo werden de botten van de Zuid-Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu na zijn resomatie nog begraven, maar het is gebruikelijker om de botten te verpulveren tot as.
Resomeren is de gangbaarste term voor het proces, dat ook wel eufemistisch ‘watercrematie’ of technischer ‘alkalische hydrolyse’ wordt genoemd. De naam komt van het bedrijf Resomation Limited, dat de techniek, die oorspronkelijk al uit 1888 komt, commercieel op de markt bracht.
Resomeren mag wel al bij huisdieren, maar nog niet bij mensen. Er ligt een voorstel om de Wet op de lijkbezorging, die regelt wat er met een lichaam mag gebeuren na overlijden, te vernieuwen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken wil het voorstel later dit jaar voor advies naar de Raad van State sturen. De Tweede Kamer staat positief tegenover het resomeren, zo bleek uit eerdere debatten.
De herziening van de wet hangt al een paar jaar in de lucht, en gaat niet alleen over het toestaan van resomeren. Het voorstel zou het ook mogelijk maken om binnen 24 uur begraven te worden (dat is nu 36 uur) en om twee personen samen in een kist te leggen.
Ommeren is niet de enige plek in Nederland waar al een resomeermachine staat. Dela, een van de grootste uitvaartorganisaties van het land, heeft er ook een. Dela wil, als de wetgeving rond is, wel ‘ervaring opdoen met resomeren’, maar zet momenteel vol in op elektrische crematieovens. Die zijn volgens de organisatie duurzamer dan resomeren. De interesse in resomeren is nog niet groot, zegt Dela. ‘Slechts 3 procent van de respondenten uit ons Nationaal onderzoek naar de dood uit 2024 zou kiezen voor resomeren als dit wettelijk wordt toegestaan.’
Daar herkent Van Zoest zich niet in: ‘Er is grote belangstelling in resomeren.’ Toen hij twee jaar geleden open dagen organiseerde bij het resomatorium, stonden er ruim drieduizend mensen in zijn kelder, die allemaal nieuwsgierig waren naar de machine. ‘Ik moet nog steeds bijna dagelijks mensen teleurstellen die eigenlijk willen worden geresomeerd.’ Daarnaast blijkt uit eerder landelijk onderzoek van Ipsos I&O uit 2017 dat een kwart van de Nederlanders openstaat voor een resomatie.
De kogel gaat maar niet door de kerk en daar baalt Van Zoest flink van. ‘Er worden elke keer weer andere dingen bedacht om bij de herziening van de wet mee te nemen, of ze willen extra onderzoek. Al jaren wordt toegezegd dat het legaal wordt. Anders had ik ook niet zo’n grote investering gedaan voor noppes. De machine kost ongeveer 6,5 ton.’
In België willen ze een proef met gedoogd resomeren beginnen; Van Zoest zou dat hier ook wel willen. ‘Er zijn geen concrete bezwaren tegen resomeren. Kan het dan niet worden gedoogd totdat de wet er officieel is? Cremeren werd in Nederland ook eerst veertig jaar gedoogd totdat het in 1955 in de wet werd opgenomen.’
Meer dan twee op de vijf Nederlanders vinden het belangrijk dat hun afscheid zo duurzaam mogelijk is. Resomeren is een milieuvriendelijke optie: er komt tijdens het proces weinig CO2 vrij. Daarnaast kan de kist worden hergebruikt of kan die zelfs helemaal achterwege worden gelaten. Het lichaam wordt in een soort wollen deken gewikkeld, die oplosbaar is.
‘In de Verenigde Staten zijn ze al bezig om de vloeistof die overblijft na het proces, die heel vruchtbaar is door al de aminozuren die erin zitten, te gebruiken als mest voor op het land’, aldus Van Zoest. ‘In een ideaal scenario kan ik het water hier zelf opvangen en gelijk aan de boeren in de Betuwe geven.’
Daarnaast, zegt Van Zoest: ‘Duurzaam is niet gelijk duurder. Het crematieproces kost bij ons minimaal 565 euro. Dat zouden wij ook ongeveer voor het resomeren willen rekenen. En het is in ieder geval goedkoper dan begraven.’
Toch is duurzaamheid volgens zijn klanten niet de voornaamste reden om voor resomeren te kiezen. ‘Mensen vinden het ook een vriendelijker proces’, legt Van Zoest uit. ‘Vuur, daarover hebben we van jongs af aan geleerd om van weg te blijven, dat is gevaarlijk. Water, daarvan blijven we in leven.’
Water hebben we inderdaad nodig om in leven te blijven, maar een lichaam laten verdwijnen door middel van chemicaliën, dat associëren mensen ook met lugubere verhalen uit het criminele circuit. Van Zoest hoort het vaker: ‘Er is bij resomeren geen DNA terug te halen, dus het zou kunnen worden misbruikt. Maar bij de drugskartels gebruiken ze echt een totaal andere techniek.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant