Prikkelarme dag In tien jaar tijd is de prikkelarme kermis opgerukt in Nederland. Nederweert was een van de eerste en viert deze week zijn tiende editie. „Minder geluid, minder licht, minder heftig. Het blijft gezellig.”
Bezoekers in de rups tijdens de prikkelarme dag op de kermis van Nederweert.
Hele stukken uit het leven van de mannen en vrouwen met vergevorderde dementie die op zorgboerderij Bosserhof in Nederweert wonen, zijn verdwenen. Maar kermis in het dorp maakt jeugdherinneringen los. Aan de kindertijd of de jaren erna – het jaarlijks terugkerende evenement gold als dé plek om verkering te krijgen.
„Daar hebben we gisteren al over gepraat, om iedereen voor te bereiden”, vertelt Johanna Jacobs, eigenaresse van de zorgboerderij. Het is de vierde keer dat de groep op de prikkelarme middag van de Nederweertse kermis is uitgenodigd. „Minder geluid, minder licht, minder heftige indrukken, dat werkt prima voor onze doelgroep. Niemand raakt uit zijn normale doen. Je kunt elkaar goed verstaan. Het is en blijft gezellig.”
En zo klinkt het
Even verderop nodigt Jacobs een oudere meneer uit naar de schiettent te komen. Die wil eerst niet schieten. „Alleen op konijnen.” Kort daarna gaat het geweer toch op de schouder. De man neemt ruim de tijd om te richten en haalt dan de trekker over. De schoten missen doel. Toch kan hij rekenen op complimenten van de exploitant van de attractie, die het wapen steeds voor hem doorlaadt. „Het gaat goed, hoor!”
Een bezoeker aan de kermis van Nederweert.
Aan het begin van de middag klinkt alleen nog het geluid van de stroomgenerator en het ritselen van de bladeren van de bomen op het Raadhuisplein. Iets na half twee probeert wethouder Jorik Franssen een openingspraatje te houden bij de rups. Hij staat stil bij het tienjarig bestaan van de prikkelarme kermis in zijn Midden-Limburgse gemeente. Ver komt hij niet. Een van de genodigden, afkomstig uit een plaatselijke zorginstelling, pakt enthousiast de microfoon van hem af. Daarna gaan alle attracties open en worden met stralende gezichten de eerste rondjes gedraaid. In een enkele hoek klinkt zachtjes muziek. Verder is vooral vrolijk geroezemoes en de machinerie van de attracties te horen.
Kermisexploitant Pierre Swinkels – zijn bedrijf gaat met zo’n twaalf attracties het land door – stond tien jaar geleden aan de basis van de prikkelarme kermis in Nederweert. Het dorp begon er als een van de eersten mee, „vanuit de simpele opmerking van iemand dat kermisbezoek voor sommige mensen te intens is. Viel daar niet iets voor te regelen?”
Dat lukte. In Nederweert begon het met 25 genodigden. Deze dinsdagmiddag zijn dat er 134, met begeleiders. „Het initiatief is daarna ook snel elders opgepakt. Als kermis bieden we onze attracties gratis aan. Voor het drankje, het stuk vlaai en de oliebol na een uur of twee hebben we op een gegeven moment – met succes – een beroep gedaan op de middenstand van Nederweert.”
De gemeente ondersteunt facilitair. „De prikkelarme kermis past bij ons streven om iedereen zoveel mogelijk bij alles te betrekken”, zegt regisseur leefbaarheid Harold van der Haar. „Naar de ouderen in het verzorgingshuis, die niet meer de deur uit kunnen, brengen we oliebollen. Leerlingen van de lagere school krijgen bonnen voor een gratis ritje en een gratis oliebol, zodat iedereen naar de kermis kan.”
Swinkels: „Het stigma van de kermisexploitant met de gouden tand en dikke gouden ketting zal altijd wel blijven. Maar hiermee laten we zien dat het ons niet alleen om geld gaat. Wij genieten net zo goed van dit soort middagen.”
Bezoekers in het reuzenrad.
„De prikkelarme kermis is een mooi voorbeeld van maatschappelijk ondernemen en een goed signaal naar de maatschappij”, vindt ook Atze Lubach-Koers, voorzitter van de Nationale Bond van Kermisbedrijfshouders BOVAK. Hij zag het aantal prikkelarme kermissen in het afgelopen decennium fors toenemen. „Nederland telt zo’n vijftienhonderd kermissen en ik denk dat in de top 100 van de allergrootste er vrijwel geen een is die niet enkele uren met minder licht en geluid draait. Nooit een hele dag. Dat zou te veel omzet kosten.”
Het valt Lubach-Koers op dat de prikkelarme kermissen ook mensen van buiten de beoogde doelgroepen trekken. „Die vinden de grotere rust aangenaam. Op de normale kermissen zie je trouwens ook steeds vaker kleine kinderen met koptelefoons lopen.”
Volgens Lubach-Koers gaat vrijwel geen enkele kermis meer de hele dag ‘vol op het orgel’. „Regelgeving stelt 85 decibel als maximum aan geluid. En we zijn in Nederland natuurlijk altijd te gast in de centra van plaatsen. Daar wordt weer meer gewoond dan vroeger. Daar houd je rekening mee. Maar ’s avonds, als het donker wordt en al die lichtjes gaan aan, is het wel mooi als ook de muziek op flink volume te horen is.”
Bij de grijpers.
Younes (4) en Davino (5) hoeven niet lang na te denken wat ze de leukste attracties op de prikkelarme kermis vinden: „Het treintje en de vliegende olifantjes.” Hun respectievelijke moeders Ingrid van Katwijk en Zenta Konings genieten ook van de middag: „Het is hartstikke leuk.” Ze zijn mee als begeleiding van het ontwikkelingscentrum Bloezem in Nederweert waar hun kinderen overdag naartoe gaan. Younes is autistisch, Davino loopt wat achter met spraak en taal.
Om te voorkomen dat de meest gevoelige kinderen overprikkeld raken, verlaat de groep van Bloezem al na een uurtje of anderhalf de kermis. Voor haar zoon is dat niet nodig, meent Van Katwijk. „Younes is een echte kermisgek.” Over twee weken wacht de kermis van Weert, een van de grootste van Nederland. Hij heeft er nu al zin in.
Source: NRC