Donald Trumps inzet van militairen in Los Angeles is illegaal. Dat heeft een Amerikaanse rechter dinsdag besloten. Een controversieel onderdeel van Trumps beleid komt daarmee verder onder spanning te staan. De president wil namelijk hetzelfde doen op andere plekken.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
De rechter neemt geen meel in de mond: Donald Trump breekt de wet. Zijn inzet van het leger tegen demonstranten en migranten in Californië is illegaal, besloot federale rechter Charles Breyer dinsdag. De Amerikaanse Grondwet verbiedt militair optreden tegen de eigen burgers – en van Trumps motivering om daarvan af te wijken, maakt Breyer ronduit gehakt.
Dit voorjaar dirigeerde Trump honderden mariniers en duizenden reservisten van de Nationale Garde, een legeronderdeel, naar Los Angeles. Daar waren kleinschalige demonstraties uitgebroken tegen diens immigratiebeleid. Volgens de president had hij de autoriteit om in te grijpen, tegen de zin van gouverneur Gavin Newsom en het stadsbestuur. Newsom spande een zaak aan, en krijgt nu gelijk.
‘Er waren inderdaad protesten in Los Angeles, en sommige individuen gebruikten geweld’, schrijft de rechter in een vonnis van 52 pagina’s. ‘Maar er was geen opstand, noch waren de civiele autoriteiten ontoereikend om te reageren en de wet te handhaven.’
Wekenlang marcheerden militairen in camouflagekleding door de binnenstad van LA. Volgens rechter Breyer hielden zij zich illegaal bezig met ‘arrestaties, aanhoudingen, doorzoekingen, inbeslagnames’ en ‘ondervragingen’. De regering handelde ‘opzettelijk’, concludeert de rechter, ‘met als doel het creëren van een militaire aanwezigheid aldaar’.
Volgens het vonnis poogt Trump ‘een nationale politiemacht te scheppen met de president als aanvoerder’. En daartoe, stelt Breyer, biedt de wet geen ruimte.
‘De rechtbank koos de kant van democratie’, reageerde gouverneur Newsom dinsdag in een verklaring. ‘Geen president is koning, zelfs Trump niet, en geen president kan het recht van een staat vertrappelen om zijn eigen mensen te beschermen.’
Deze uitspraak zet een recent, controversieel onderdeel van Trumps beleid verder onder hoogspanning. Naast Californië stationeerde de president militairen van de Nationale Garde in hoofdstad Washington DC, waar zij nog altijd het straatbeeld bepalen. Trump dreigt nu datzelfde te doen op andere progressieve plekken, waaronder New York, Baltimore, Memphis en Chicago.
Er liggen plannen om mogelijk vrijdag al militairen naar Chicago te sturen. Dat leidt lokaal al tot grote zorgen. Maandag gingen daar duizenden inwoners de straat op om hun onvrede te uiten over de plannen.
Hoewel de wettelijke basis voor dergelijk optreden met deze uitspraak op losse schroeven is komen te staan, maakt die het Trump niet onmogelijk. Waarschuwingen ten spijt, beperkt de rechter zich dinsdag strikt tot Californië.
Op dit moment zijn er in LA nog zo’n driehonderd Nationale Gardisten gestationeerd. Die mogen blijven, stelt de rechter, mits zij afzien van de taken die zij eerder kregen op presidentieel bevel. Federale gebouwen bewaken, bijvoorbeeld, mag wel.
Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd op de uitspraak. Eerder kondigden advocaten namens de overheid aan dat zij bij eventueel verlies in beroep zouden gaan. Daar kan de uitspraak alsnog ongedaan gemaakt worden. De rechter heeft de uitvoer van het vonnis opgeschort tot 12 september om de Trump-regering daartoe de kans te geven.
Momenten voor de uitspraak hintte Trump al op zijn plannen voor dit komende weekend. ‘Chicago is de slechtste en gevaarlijkste stad op aarde’, schreef de president op sociale media. ‘Ik zal dat probleem snel oplossen, net als in DC. MAKE AMERICA GREAT AGAIN!’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant