Gemeenten moeten tien jaar permanente bewoning op vakantieparken toestaan. Het kabinet wil zo de woningnood te lijf gaan. Een onwaarschijnlijk slecht idee, vinden gemeenten en provincies, met de burgemeester van Zundert als ervaringsdeskundige: ‘Ik wens niemand een Fort Oranje toe.’
is regioverslaggever Zuid-Nederland van de Volkskrant.
Wat in 1972 begon als een van de grootste en modernste campings van Europa, was in 2017 afgegleden naar een Sodom en Gomorra-vrijstaat. Het is nu een desolaat terrein van 24 hectare met ruim zevenhonderd omhaagde, lege plekken.
Op enkele chalets na zijn alle caravans en huisjes verwijderd. Het 50 meter lange zwembad, hét uithangbord van de voormalige vijfsterrencamping, is ook weg. De paden liggen er nog, maar veel leidingen en kabels zijn onbruikbaar. De teloorgang moet voor demissionair minister van Volkshuisvesting Mona Keijzer een waarschuwing zijn.
Het gaat om Fort Oranje, het voorheen gezellige vakantiepark in de Brabantse grensgemeente Zundert dat acht jaar geleden werd ontruimd. Politie, brandweer, gemeenteambtenaren en GGD troffen toen circa 1.100 permanente bewoners aan, onder wie 120 kinderen, in mensonterende omstandigheden.
De waarschuwing aan Keijzer heeft de vorm van een petitie die dinsdag wordt aangeboden aan Tweede Kamerleden, samen met een boek waarin alle betrokken partijen terugblikken op de teloorgang van Fort Oranje en de nasleep van de ontruiming. Joyce Vermue, de burgemeester van Zundert, biedt petitie en boek aan. ‘Ik wens niemand een Fort Oranje toe.’
Een voorstel van minister Keijzer, waar de Tweede Kamer binnenkort over debatteert, opent echter juist de deur naar herhaling van dat debacle, stelt Vermue. Om de woningnood te verlichten wil de BBB-minister gemeenten verplichten om ‘bewoners die voor of op 16 mei 2024 hun hoofdverblijf hadden in een recreatiewoning’ minstens tien jaar lang met rust te laten.
Dit zou voorheen illegale permanente bewoning op vakantieparken met terugwerkende kracht legaal maken tot de dag dat het inmiddels twee keer gevallen kabinet-Schoof met zijn Hoofdlijnenakkoord kwam. Het CBS telde vorig jaar 59 duizend permanente bewoners. ‘Officieel is dat niet toegestaan’, stelt Keijzers ministerie. ‘Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger.’
In uitzonderlijke gevallen kan permanente bewoning van een recreatiewoning een oplossing zijn, menen gemeenten en provincies. Maar, zeggen ze tegen politiek Den Haag, laat ons dat van geval tot geval bekijken met ‘nee, tenzij’ als uitgangspunt. Een categorische verplichting doorkruist dat, stelt Vermue. ‘Gemeenten hebben bij uitstek zicht op wat er op vakantieparken gebeurt en kunnen het beste inschatten of permanente bewoning problemen gaat opleveren.’
Dat leert Fort Oranje bij het dorp Rijsbergen, gemeente Zundert. Wie in de anonimiteit wilde verdwijnen, kon hier terecht, zij het tegen woekerprijzen. Arbeidsmigranten, criminelen met hun wietplantages en illegale prostitutie, witwassers, drugsverslaafden en mensen die stuk waren gelopen op de overheid, vormden hier een samenleving aan de onderkant van de maatschappij. Op het dieptepunt kreeg de politie er 1.300 meldingen over in één jaar.
‘Wij hebben een unieke ervaring en die willen we delen’, vertelt burgemeester Vermue terwijl ze over het terrein loopt. ‘We zijn daarin gesterkt door de uitspraak van de Raad van State.’ Die oordeelde in juli dat de gemeente juist handelde door de camping te sluiten en het beheer over te nemen.
De gemeente Zundert heeft vele lessen geleerd vanaf het moment dat de veroordeelde Rotterdamse ‘krottenkoning’ Cees Engel in 2002 Fort Oranje kocht. De belangrijkste lessen, zegt Vermue, zijn vasthoudendheid, doorpakken en voortdurend contact met de eigenaar van een vakantiepark.
Daar was met Engel, in 2022 op 78-jarige leeftijd overleden, geen sprake van. De beruchte huisjesmelker, die meende iets goeds te doen door kansarmen te helpen aan een huurwoning of -caravan, stelde zijn huurders, eerst in Rotterdam, daarna in Brabant, nooit vragen. Ze betaalden veel voor beschimmelde, lekkende en ijskoude of bloedhete woonruimte. Het lukte de gemeente nimmer om met Engel het gesprek aan te gaan.
Eindeloos procederen tegen ‘de dictatuur Nederland’ was diens standaardreactie. In de jaren zeventig procedeerde hij jarenlang als dienstplichtig militair tegen straffen van zijn superieuren. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens stelde hem in het gelijk en sindsdien is het arrest-Engel een begrip in het Europees recht. De naamgever was er trots op.
Bovendien kwam de gemeente Zundert erachter dat het niets had om op terug te vallen om de misstanden te lijf te gaan. ‘Er bestonden toen nog geen exploitatievergunningen voor vakantieparken’, legt Vermue uit. Een vergunning geeft een gemeente volgens de burgemeester houvast om toe te zien op het nakomen van de gemaakte afspraken. Haar gemeente stond mede aan de wieg van een model voor een exploitatievergunning. ‘Meerdere gemeenten met vakantieparken hebben die overgenomen.’
Fort Oranje is nu eigendom van de gemeente. Vermue drukte bij de openbare veiling ervan als laatste op de biedknop. Het bedrag, 6,45 miljoen, is nagenoeg gelijk aan de vordering die Zundert op de voormalige eigenaar heeft. ‘Dat bedrag komt dus bij ons terug. Dan staan we op nul en hebben we de waarde van het terrein voor ons als gemeente.’
Wat daarmee te doen? Een natuurgebied ervan maken, weer een vakantiepark of woningen bouwen; het kan nog alle kanten op. Veel liever had Zundert die keuze niet gehad en was Fort Oranje nog net zo’n aantrekkelijk vakantiepark als vijftig jaar geleden. De tijd en ellende die het verval meebracht, wenst Vermue geen enkele gemeente toe. Vandaar een petitie als waarschuwing. ‘Verplicht permanente bewoning niet aan gemeenten, maar laat die zelf de keuze maken.’
Met Fort Oranje als schrikbeeld? ‘Nou’, zegt Vermue, ‘ik hoop echt dat Zundert over tien jaar niet wordt geassocieerd met Fort Oranje, maar gewoon weer met het bloemencorso en Vincent van Gogh.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant