Een van mijn hobby’s is me verdiepen in andermans levensfases: toen mijn zus zwanger werd begon ik in Oei ik groei, en nu na de zomer diverse relaties op knappen staan kocht ik Liefde in verhouding van Esther Perel, dat het Jonge Woudlopershandboek schijnt te zijn voor als je opeens met zijn drietjes in een relatie zit.
„Oh dat boek”, zei vriend A., die onlangs ontdekte dat zijn vrouw een ander heeft. „Nou, zet je schrap.”
Verbaasd dat hij zo schamper sprak over zo’n veelgeprezen zelfhulpgids, begon ik te lezen. Perel stelt dat de vreemdganger niet altijd per se een nieuwe partner wil hebben, maar een nieuw persoon wil zijn. In haar inleiding schrijft ze dat bedrog een „uiterst alledaagse daad” is en „slecht begrepen” wordt. Ze stelt dat een affaire kan leiden tot „de kick van de zelfontdekking” en dat het zaak is om, als je in zo’n situatie zit, de ervaring „met mededogen” te onderzoeken. Ze pleit voor een „eerlijk”, „prikkelend” en vooral „rationeel” onderzoek naar moderne relaties.
Dat klonk top, ware het niet dat de bedrogene in kwestie vaak te gewond is om nog op ontdekkingstocht uit te kunnen gaan. Mijn vers bedrogen vrienden eten niet meer, slapen niet meer, kunnen alleen nog maar trillen.
„Dat is het hele probleem”, mompelde vriend A. toen ik hierover begon, „de auteur gaat er in al haar zalvende gerelativeer compleet aan voorbij hoe ontwrichtend een affaire is.”
Dat kon ik alleen maar beamen. Niet voor niets wordt in de psychologie inmiddels gesproken over het zogenaamde Post Betrayal Syndrome, een vorm van PTSS waarbij de getroffene geteisterd kan worden door herbelevingen, paniekaanvallen, depressies, slaapstoornissen en slopende hypervigilantie. Toch lijkt Perel van hen toch begrip te verlangen, geduld, ruimte voor de ander. Reageer chic, schop geen scène, wees vergevingsgezind, je had gewoon veel te hoge verwachtingen van de liefde.
Natuurlijk is enige zachtheid vereist, een affaire is immers voor álle partijen een drama. De daders worden anno 2025 nog steeds gedemoniseerd, de bedrogenen gevictimiseerd en daar schiet niemand iets mee op. Maar toch. Perels stokpaardje dat iemand die vreemdgaat alleen maar een nieuw persoon wil zijn, lijkt wel erg makkelijk voorbij te gaan aan individuele verantwoordelijkheid, de beloftes die je deed, de afspraken die je maakte. En de gigantische schade die het bij de ander veroorzaakt.
Toen ik dit met A. deelde, haalde hij zijn schouders op. „Ik denk soms dat Perels gedachtengoed de drempel om vreemd te gaan verlaagt, omdat ze het te veel vermenselijkt.” „Dat is wel heel cynisch”, mompelde ik. „Het komt haar afzetmarkt anders mooi ten goede”, zei hij zacht, „dus fuck Esther Perel.”
Ellen Deckwitz schrijft elke week op deze plek een column.
Stukken die je helpen om je leven fijner en je carrière beter te maken
Source: NRC