ZAP Na een zomer vol vakanties van kritische talkshowjournalisten, begon het nieuwe tv-seizoen maandagavond in ieder geval op steroïden. Het ging vooral over de spijkerharde omgangsvormen in politiek Den Haag.
Ingrid Coenradie (JA21) speelt bij de nieuwe talkshow ‘Pauw & De Wit’ op de piano. Beeld BNNVARA
C’est le ton qui fait la musique, zeggen de Fransen: de toon maakt de muziek. In het publieke debat werkt het net zo, en al helemaal op televisie. Na een zomer vol vakanties van kritische talkshowjournalisten, begon het nieuwe televisieseizoen maandagavond in ieder geval op steroïden. Met maar liefst zes talkshows en een nieuw seizoen Lubach (RTL) zijn de zomerkomkommers vervangen door pittige herfstpepers, en ging het vooral over de spijkerharde Haagse omgangsvormen.
Er waren welgeteld acht (rechtse) politici op televisie, die gelukkig evenveel vlijmscherpe journalisten tegenover zich troffen, die wilden weten waarom de toon van afgelopen zomer nu zó vals is geweest. Bij Jinek (NPO 1) zaten Rob Jetten (D66) en Eddy van Hijum (NSC) die dachten een campagnepraatje te kunnen gaan houden. Maar Jinek wilde daar niet aan en bleef doorvragen over „de kwaal” – de omgangsvormen.
Bij het nieuwe RTL Tonight met Humberto Tan zat een verslagen Dilan Yesilgöz, die toegaf vaak onzeker te zijn en zich afvroeg of ze wel de juiste persoon op de juiste plek is. Ze concludeerde dat dit zo is, mits ze haar toon matigt en haar „ministerspet” weer opzet. Naar die toon was het lang „zoeken”, maar ze heeft die nu gevonden, zei ze. Na een luidruchtige zomer vol blunders lijkt dat een steeds zachter wordende toon, tot die uiteindelijk stilvalt. In de popmuziek heet dat een fade-out. Ze sloot ook GroenLinks-PvdA meteen maar uit als potentiële samenwerkingspartner.
Ingrid Coenradie deed voor hoe zo’n fade-out klinkt op de piano van de nieuwe talkshow Pauw & Witteman (NPO 1). Ik bedoel natuurlijk Pauw & De Wit, maar Jeroen Pauw maakte die verspreking zelf ook. Coenradie, de grote aanwinst van JA21, speelde het zoetsappige nummer ‘River flows in you’ voor Joost Eerdmans. Voorovergebogen, geconcentreerd en met de ogen strak op het notenblad speelde Coenradie fatsoenlijk, met hier en daar een valse noot.
Pauw, naar eigen zeggen „fanboy” van SBS-talkshow Vandaag Inside, opende de eerste uitzending door de kijker te verwelkomen in „het clubhuis van de linkse club BNNVARA, waar rechts Nederland van harte welkom is”. Dat de spijkerharde omgangsvormen zelfs bij dat rechtse Nederland de neus uitkomen, bleek uit het gesprek met Fleur Agema. De voormalig minister van Volksgezondheid verlaat de politiek. Het is een bende, en de mensen rondom de PVV zouden Agema „bipolair” hebben genoemd. „Als ik niet veilig ben in mijn eigen club, ga ik niet met ze door”, zei de PVV’er van het eerste uur. Als zelfs het heilige polarisatievuur bij haar is opgebrand, lijkt me dat goed nieuws voor de toon van het politieke debat.
Er klonk gelukkig ook humor: het absurdistische, droogkomische duo Herman van der Zandt en Paulien Cornelisse vervangt Philip Freriks en Maarten van Rossem bij De Slimste Mens (NPO 1). In deze eerste aflevering was de achtste politicus van de avond te gast. Aant Jelle Soepboer, tijdens de opnames nog lid van NSC, inmiddels lijsttrekker van de Fryske Nasjonale Partij, vloog er direct uit. De vraag waarmee hij verloor ging over Kevin Spacey. Soepboer wist alles over de acteur, behalve dat hij in de politieke serie House of Cards speelt.
Ook goed nieuws is de journalistiek van Nadia Moussaid. In de ontluisterende documentaire Het Geweten van Israël (NTR, op NPO 2), steekt Moussaid haar thermometer in de Israëlische samenleving. Een samenleving die in de eindfase van polarisatie is beland. Ze spreekt er met de Joodse geschiedenisleraar Meir Baruchin, die al op 8 oktober 2023 op zijn sociale media foto’s deelde van vermoorde Palestijnse kinderen. „De algehele sfeer in dit land is: ik wil dat jij bent zoals ik, ik wil dat jij precíés bent zoals ik. In je religie, je ras, je politieke overtuiging, alles. Als jij anders bent dan ik, voel ik mij bedreigd. (...) Dat is wat onze identiteit definieert. De oorlog. Joden zijn hier, Palestijnen zijn daar. Er is absolute verwijdering.” Tussen de loopgraven ligt een toondoof niemandsland. Op het eindstation van polarisatie klinkt geen muziek meer, daar sterft de nuance. In Nederland zijn we daar gelukkig nog lang niet, maar het begint wel tijd te worden voor een ‘fade-in’.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC