De Europese Commissie acht haast geboden bij het afsluiten van de politiek gevoelige handelsverdragen met de Latijns-Amerikaanse Mercosurlanden en Mexico. Instemming van de nationale parlementen is volgens de Commissie niet nodig.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De Commissie maakt haar keuze voor deze instemmingsprocedure woensdag bekend. Het is aan de EU-landen en het parlement of het ook zo gebeurt. De Commissie meent dat de EU vol moet inzetten op nieuwe handelsverdragen nu de relatie met de VS – de grootste handelspartner van Europa – onder druk staat. De VS legden de EU onlangs importheffingen van 15 procent op. De verdragen met de Mercosurlanden (Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay) en Mexico halen handelsbelemmeringen juist weg.
Als de lidstaten de door de Commissie geadviseerde procedure volgen, is de goedkeuring van de handelsverdragen – vooral die met de Mercosurlanden – nog allerminst zeker. Frankrijk, Polen, Italië, Oostenrijk en België verzetten zich al jaren tegen de Mercosurdeal. Zij vrezen dat hun boeren nadeel ondervinden van de vrijere handel. Ook Nederland stond voor kort afwijzend tegenover Mercosur. Goedkeuring van het verdrag vereist de steun van een ruime meerderheid van de lidstaten en de Europarlementariërs.
Over Mercosur is sinds 2000 met onderbreking onderhandeld. De EU stelde steeds nieuwe voorwaarden, niet alleen aan de handel, maar ook op het gebied van klimaat, mensenrechten, goede arbeidsomstandigheden en lonen. In december 2024 werd het principeakkoord toch ondertekend. Het verdrag met Mexico was in januari 2025 gereed, het gaat om de modernisering van een bestaand handelsverdrag uit 2000.
Afgelopen maanden zijn de principeakkoorden omgezet in juridische teksten. Die worden woensdag naar de EU-landen verstuurd. De Commissie knipt beide akkoorden op in twee delen: een handelsakkoord en een politiek akkoord. Het handelsdeel wordt, als het aan de Commissie ligt, alleen door de lidstaten en het Europees Parlement goedgekeurd en kan onmiddellijk daarna in werking treden. Zo is dat ook gedaan met de handelsovereenkomst met Chili.
Over het politieke akkoord – over de mensenrechten en het klimaat – mogen de nationale parlementen wel meepraten. Dat zal jaren duren en het is zeer onzeker of de benodigde unanimiteit ooit behaald wordt.
De Commissie wil dat risico niet nemen met het handelsakkoord. De Europese regeringsleiders roepen al jaren dat de EU haar economische afhankelijkheden moet verminderen. Dat klemt des te meer nu Trump opnieuw in het Witte Huis zit. Hoewel de handel tussen de EU en de VS vele malen groter is dan die tussen de EU en de Mercosurlanden en Mexico, is ook die goederen- en dienstenstroom van belang. Daarnaast geven deze landen ook een politieke boodschap aan de VS: wij geloven wel nog in de vrijhandel.
Het verzet tegen Mercosur is groot in sommige EU-landen. Hoewel het weghalen van importheffingen over en weer vooral de EU ten goede komt, vrezen lidstaten voor specifieke sectoren in de eigen regio’s. Frankrijk wil daarom geen vlees uit Brazilië – nadelig voor de Franse veeboeren – terwijl het veel meer zuivel en wijn zou kunnen exporteren.
In de handelsafspraken zijn garanties opgenomen om de Europese boeren te beschermen. De Commissie zal woensdag naar verwachting ook nog andere maatregelen bekendmaken om de mogelijke pijn bij specifieke sectoren te verzachten. De politieke situatie in Frankrijk is er niet naar dat Parijs zal instemmen met Mercosur, maar Polen, Italië en Nederland mogelijk wel waardoor de vereiste meerderheid er is.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant