De lezersbrieven! Over zelfnadenken in plaats van leiders volgen, eerstegeneratiestudenten, verre stedentrips, het H-woord, en een herinnering aan een boek van Carlos Ruiz Zafón.
Keer op keer, ook in de Volkskrant van 30 augustus 2025 (‘Wie stopt Trump?), lees je dat Trump zich elke week meer macht toe-eigent. De suggestie is dat een leider dat in zijn eentje kan. Dat is een misvatting.
Iedere, al of niet gekozen, leider is een keizer zonder kleren. Een leider in zijn eentje kan niets. Een leider kan alleen leider zijn en zich meer macht toe-eigenen dankzij, wat in het Engels met en mooi woord ‘en-ablers’ wordt genoemd, ‘in-staat-stellers’. Handlangers, uitvoerders, volgers, meelopers en wegkijkers en uiteindelijk een gewillig staatsapparaat.
Burgers, volg niet klakkeloos, blijf nadenken, want als u dat nalaat, dan bent ook u uiteindelijk slachtoffer als een leider zich meer en meer macht toe-eigent.
Willem van Tongeren, Twello
Dat de Vrije Universiteit zich blijkbaar genoodzaakt ziet eerstegeneratiestudenten extra te ondersteunen is de omgekeerde wereld. Niet deze studenten moeten worden bijgespijkerd, maar de universiteit zelf. Inclusief word je niet door de ‘afwijking’ te pamperen, maar door ervoor te zorgen dat niemand zich ‘anders’ voelt.
Als eerstegeneratiestudent, komend uit een dorp, met ouders die nauwelijks meer dan een lagereschoolopleiding hadden, heb ik me op de TU Eindhoven gewoon altijd een van de velen gevoeld en nooit iemand die nog even iets moest bijleren om mee te kunnen doen met de ‘zeven vinkjes’.
Marie José van Ansem, Dordrecht
Eerstegeneratiestudenten worden op diverse universiteiten ondersteund in het vinden van hun weg in een voor velen van hen onbekende wereld. Sommigen verdwalen in die zoektocht, belemmerd door hun afkomst, zoals een arbeidersmilieu of een land ver weg.
Een oud-student zegt terecht: ‘Schat je identiteit op waarde.’ Als de filosoof Nietzsche ook een van de sprekers was geweest, had hij vast zijn bekende aforisme aangehaald: ‘Du sollst der werden, der Du bist.’ En in deze context niet in de zin van trouw aan je geweten, maar aan je afkomst.
Ruud Joppen, Nijmegen
Mooi en duurzaam idee: de Volkskrant bundelt oude artikelen met stedentips onder de noemer: ‘Pak nog snel de laatste zonnestralen mee: 10 zonnige bestemmingen.’
Minder duurzaam is dat, om het ‘snel’ uit de titel te realiseren, veel bestemmingen (Porto, Casablanca, Corsica) een vliegticket vereisen. Wellicht goed om te benoemen dat Nederland in september 2024 ook gemiddeld 182 zonuren kende, en De Bilt 5 tropische (25-plus graden) en 16 warme (20-plus graden) dagen kende.
Heeft de Volkskrant nog stedentips liggen voor Deventer, Dortmund en Dijon?
Gert Jan Appelhof, Breda
Het verbaast mij dat in het bredere debat over de hypotheekaftrek, nauwelijks aandacht is voor het effect ervan op de inkomensafhankelijke toeslagen.
Na mijn scheiding hadden mijn ex-partner en ik ongeveer hetzelfde inkomen en vergelijkbare woonlasten. Ik had een koopwoning met hypotheek, hij woonde in een huurhuis. Behalve het directe voordeel van de hypotheekrenteaftrek, daalde mijn belastbaar inkomen zodanig dat ik ook in aanmerking kwam voor meerdere toeslagen. Hij niet. Ik vraag mij af of dit verschil nog steeds zo sterk meespeelt. En, zo ja: waarom dit niet in het debat over hypotheekrente aftrek wordt genoemd.
Fokje Homma, Bladel
Bij het lezen van de column van Sander Schimmelpenninck moest ik direct denken aan een tekst uit de prachtige roman Het spel van de engel van Carlos Ruiz Zafón: ‘De volwassenen bereiken we door te appelleren aan hun frustratie. Met het ouder worden en de toenemende desillusie van de dromen en verlangens van de jeugd voelt een mens zich steeds meer slachtoffer van de wereld en zijn medemensen. Altijd vinden we iemand die schuldig is aan ons ongeluk of onze mislukking, of iemand die we willen uitsluiten. Zich bij een leer aansluiten die deze wrok of dat zelfmedelijden positief ombuigt, geeft nieuwe moed en kracht. De volwassene voelt zich zo deel van de groep en sublimeert zijn verloren verlangen en begeerte door middel van de gemeenschap.’
Jos Verhoeven, Eindhoven
Een bevriende collega vroeg zijn klas of iemand wist waarom er piepjes klinken bij sommige stoplichten. Antwoord van een leerling: ‘Dat is handig omdat je op je telefoon zit en dan toch weet dat het groen is.’
Heiko de Jonge, Bilthoven
De afgelopen twee jaar zijn meer dan 50 duizend onschuldige kinderen in Gaza vermoord of zwaargewond geraakt. Tienduizenden anderen worden dagelijks blootgesteld aan levensbedreigende hongersnood. Toch stemde de Tweede Kamer (PVV, VVD, BBB, FVD, SGP, JA21) tegen een motie voor de tijdelijke medische evacuatie van ernstig zieke Palestijnse kinderen naar Nederland. Dit terwijl de Wereldgezondheidsorganisatie hier expliciet om vraagt.
Het weigeren van concrete hulp aan ernstig zieke kinderen is onbegrijpelijk en onverdedigbaar. De tegenstanders zouden er goed aan doen even stil te staan bij ons eigen verleden. In februari 1945, toen het noorden van Nederland nog onder nazibewind stond, toonden democratische landen wél medemenselijkheid. Nog tijdens de oorlog begonnen de evacuaties van ongeveer 30 duizend Nederlandse kinderen naar het veilige buitenland: Groot-
Brittannië, België, Zwitserland, Frankrijk, Denemarken en Zweden hielpen allemaal mee.
Ondertussen overleefden 40 duizend stadskinderen de Hongerwinter door opvang in het noorden en oosten van het land. Die kinderevacuaties redden levens, terwijl de geallieerde voedseldroppings vooral symbolisch waren. Uiteindelijk kwam de voedselhulp die onze hongersnood verlichtte over land en zee, niet via de lucht.
Waarom, tachtig jaar later, kunnen wij vanuit die gedeelde ervaring van honger en oorlog niet hetzelfde doen? Waarom weigeren wij kinderen te helpen die niets verkeerd hebben gedaan? Het is tijd dat Nederland kiest voor medemenselijkheid.
Ingrid de Zwarte, Diemen
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant