Bijtincident Dit weekend overleed een 66-jarige Rotterdammer toen hij thuis twee vechtende honden uit elkaar wilde halen. Het waren XL bully’s, een ras met een geduchte reputatie. „Honden met zo’n extreme grootte en kracht zijn ongeschikt voor onze maatschappij.”
Een XL bully is een kruising van de American Pit Bull Terrier, de American Staffordshire Terrier en een aantal typen bulldog.
Als pup is de American bully XL een dotje om te zien. Opvallend stevige poten onder een compact lijfje met daarop een aandoenlijk hoofd. Eenmaal volwassen blijft van dat schattige niet veel over: de hond groeit uit tot één bonk spieren, van vijftig centimeter hoog en zestig kilo zwaar met 42 tanden in een kaak met onverbiddelijke bijtkracht. Opeens blijkt dat dotje dodelijk.
Zo bleek dit weekend na een incident waarbij een 66-jarige Rotterdammer kwam te overlijden. Zijn dochter liet het AD weten dat haar vader twee vechtende bullies , „puppy’s van negen maanden oud: broer en zus”, uit elkaar wilde houden. De politie heeft bij aankomst op een van de dieren moeten schieten om de gewonde man te kunnen bereiken. Reanimatie bleek niet mogelijk, de man overleed aan een slagaderlijke bloeding. Beide honden werden niet veel later diezelfde avond in de tuin doodgeschoten door de politie.
Het incident roept bij veel mensen de vraag op: is het wel verstandig om dit soort rassen in Nederland te mogen houden?
De American bully stamt uit de jaren tachtig en negentig. Hij is een kruising van de American Pit Bull Terrier, American Staffordshire Terrier en een aantal typen bulldog. De bully komt in verschillende formaten: nano, micro, pocket, classic, standard, extreme en het grootste: XL. Op de site van het Landelijk Honden Informatiecentrum wordt het „stoere uiterlijk” misleidend genoemd. Deze hond, die in Nederland niet als ras wordt erkend, is „doorgaans heel zachtaardig, sociaal, aanhankelijk en heel goed trainbaar”.
‘Doorgaans’, inderdaad, want het ras wordt ook wel ‘American Thug’ [Amerikaanse schurk] genoemd. In de Verenigde Staten werd de soort gefokt als vechthond en werd hij populair via de hiphopcultuur. In Amerika is het couperen van hondenoren in enkele staten nog steeds toegestaan, wat het intimiderende uiterlijk van de bully versterkt.
In het Verenigd Koninkrijk is de soort sinds vorig jaar verboden, na een reeks incidenten. In Nederland staat hij sinds 2017, als ondersoort van de Amerikaanse bulldog, op de lijst van potentieel ‘hoog risico hondenrassen’, opgesteld door de Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA) voor het rapport Hondenbeten aan de kaak gesteld.
Die hoogrisicohonden betreffen volgens het rapport „honden die ernstig letsel kunnen toebrengen”. Want álle honden kunnen bijten, maar de gevolgen liggen nogal uit elkaar. Dat komt door een combinatie van „bijtgedrag” en „bijtkracht”.
Marc Schakenraad, secretaris-directeur van de RDA, vergelijkt het met een aanrijding. „Je kan door allerlei wagens worden aangereden, maar een aanrijding door een Hummer is heftiger dan door een kleine Fiat.”
Hondentrainer Martin Gaus laat het Noordhollands Dagblad weten dat hij het ras „geweldig” vindt. Ze zijn „in principe” heel aardig. Toch zegt ook hij: „Dit soort rassen met extreme grootte en extreme kracht, zijn niet geschikt voor onze maatschappij.” Hoewel hij ook weer wil benadrukken dat „een chihuahua ook je vinger” eraf kan bijten.
Naar schatting leven in 2025 zo’n 1,7 miljoen honden in Nederland, volgens het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren. Jaarlijks doen zich volgens de beroepsorganisatie van dierenartsen, de KNMvD, 150.000 bijtincidenten voor, 30.000 daarvan behoeven medische hulp, 230 vereisen ziekenhuisopname. Er wordt geschat dat jaarlijks één iemand wordt doodgebeten door een hond, meestal is het slachtoffer een kind of baby.
De bijtincidenten worden gezien als „groeiend probleem”, schrijft de NOS. Vorige week nog werd een hond doodgeschoten die een politieagent aan zou hebben gevallen, en gebeten worden is „bedrijfsongeval nummer één onder pakketbezorgers”.
Over het aandeel bijtincidenten specifiek door de bully’s, is weinig bekend. Wel is uit onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie, die tussen oktober 2021 en juli 2023 cijfers bijhield over „ernstige verwondingen”, gebleken dat vooral „pitbullachtigen, rottweilers, staffordshires en herders” aanvallen. Zo meldde EenVandaag in 2023. Plastisch chirurg Nick Brinkman benadrukt in het artikel de ernst: „Verminking waarbij echt weefselverlies optreedt, amputaties van vingers, handen, lippen.” En soms dus nog erger.
Van 1993 tot 2008 was om die reden in Nederland de Regeling Agressieve van kracht. In de volksmond kwam het bekend te staan als de ‘pitbullwet’, deze dieren mochten niet gefokt, verhandeld of gehouden worden. Maar deze werd ingetrokken omdat het aantal incidenten niet daalde. Dat komt overeen met de ervaringen in het Verenigd Koninkrijk na het verbieden van de American bully XL, ook daar daalt het aantal incidenten niet.
De dag na het dodelijke incident in Rotterdam schrijft staatssecretaris Jean Rummenie (Natuur, BBB) op X dat hij het „vreselijk” vindt en dat zijn gedachten uitgaan naar de nabestaanden. Ook stelt hij dat „het aanpakken van bijtincidenten” zijn volle aandacht heeft. „Maatregelen zijn nodig, want élk bijtincident is er een te veel.” Toch heeft Rummenie vooralsnog niet heel veel navolging gegeven aan het voorstel van zijn voorganger, Piet Adema.
Die deed in december 2023, op basis van het onderzoek ‘The Safe Dog Project’ een ‘voorstel voor verschillende maatregelen tegen bijtincidenten’ in de Tweede Kamer. Daarin stelt hij dat „eigenaar-gerelateerde factoren” de grootste risicofactor vormen voor een bijtincident. Naast een landelijk meldpunt en het verbieden van ‘hoog-risicohonden zonder stamboom’, stelt hij daarom een „houderschapsbewijs” met een verplichte cursus voor.
Directeur van de Koninklijke Hondenbescherming, Daphne Groenendijk, laat weten dat zij blij is als die maatregelen komen. „We lobbyen hier al jaren voor.”Niet alleen om bijtincidenten te voorkomen, maar „ook om verwaarlozing te voorkomen”.
Ze ziet dat baasjes hun hond vaak in emotie aanschaffen, gebaseerd op een aantrekkelijk uiterlijk – of dat nu vreselijk lief of juist heel stoer is. Het verplichten van die cursus gaat „helaas” nog wel een paar jaar duren denkt ze. „Daarom zijn we nu al begonnen met inventariseren en aan het bedenken hoe zo’n pre-aanschafcursus eruit moet zien. Want het belang ervan blijkt met elk incident.”
Source: NRC