Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Een vliegtuig met daarin de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula Von der Leyen, is vandaag getroffen door een GPS-storing. Bij de landing in de Bulgaarse stad Plovdiv maakte de piloot noodgedwongen gebruik van papieren kaarten. Drie betrokken functionarissen vertellen de Financial Times dat het incident wordt behandeld als een Russische verstoringsoperatie.
De Europese Commissie en de Bulgaarse luchtvaartautoriteit hebben het incident bevestigd. Sinds februari 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel, is het aantal dergelijke incidenten volgens de Bulgaarse autoriteit sterk toegenomen. Veiligheids- en inlichtingendiensten gebruiken GPS-verstoring al langer om gevoelige locaties te beveiligen, maar recentelijk zetten landen als Rusland het ook in tegen burgerdoelen.
Von der Leyens vliegtuig cirkelde een uur boven het vliegveld van Plovdiv, voordat de piloot besloot met behulp van papieren kaarten te landen. ‘Rond het hele vliegveld ging de GPS op zwart’, zegt een betrokken functionaris tegen de Financial Times. ‘Het was ontegenzeggelijk verstoring.’ Het Kremlin ontkent de beschuldiging.
Maarten Albers
In Oekraïne is een verdachte opgepakt die de Oekraïense politicus Andri Paroebi (54) zaterdag zou hebben doodgeschoten. President Zelensky meldt op Telegram dat de verdachte een verklaring heeft afgelegd. Over zijn identiteit is niets bekendgemaakt. Het politieonderzoek loopt nog, aldus Zelensky.
Paroebi, de voormalige voorzitter van het Oekraïense parlement, werd doodgeschoten in de stad Lviv, in het westen van het land. De schutter, volgens The Kyiv Independent vermomd als een bezorger op een elektrische fiets, schoot acht kogels op Paroebi af. 'Alle omstandigheden van deze gruwelijke moord moeten worden opgehelderd', schreef Zelensky op X.
Paroebi was van 2016 tot 2019 voorzitter van het parlement. Hij deed ook mee aan grote pro-Europese bewegingen in zijn land. Eerst de Oranjerevolutie in 2004, die tot nieuwe verkiezingen leidde, en daarna de Maidanrevolutie van 2013 en 2014. Die laatste revolutie leidde tot de val van de pro-Russische president van Oekraïne en de komst van een pro-Europese koers.
ANP, Belga
Europa is bezig met het opstellen van 'vrij precieze plannen' voor een multinationale troepeninzet in Oekraïne als onderdeel van veiligheidsgaranties na het conflict. Dat heeft de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen gezegd in een interview met de Britse zakenkrant Financial Times.
Volgens Von der Leyen kan het Europese plan rekenen op Amerikaanse steun. 'President Trump verzekerde ons dat er ook een Amerikaanse aanwezigheid zal zijn', zei ze. De Amerikaanse steun zou 'heel duidelijk en herhaaldelijk' zijn bevestigd.
De inzet omvat naar verwachting tienduizenden door Europa geleide militairen, gesteund door Amerikaanse hulp, inclusief controle- en commandosystemen en inlichtingen- en bewakingsmiddelen, aldus Von der Leyen.
De afspraken zouden zijn gemaakt tijdens een ontmoeting tussen de Amerikaanse president Trump, de Oekraïense president Zelensky en Europese leiders eerder deze maand in Washington.
Europese leiders, onder wie Navo-chef Mark Rutte, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Britse premier Keir Starmer en Von der Leyen, komen naar verwachting donderdag bijeen in Parijs, aldus The Financial Times. Ze bespreken er op uitnodiging van de Franse president Emmanuel Macron de situatie in Oekraïne.
Belga
Oekraïne heeft nieuwe aanvallen diep in Rusland voorbereid, meldt Volodymyr Zelensky op X in een update over de situatie aan het front. Daarin schrijft hij ook dat de Russen er voorlopig niet in slagen ‘hun strategische doelstellingen’ te behalen.
Wanneer Oekraïne van plan is om toe te slaan en op wat voor manier, heeft Zelensky logischerwijs niet gedeeld. Het is dus de vraag of Rusland moet vrezen voor een nieuwe Operatie Spinnenweb, de grootschalige droneaanval op Russische luchtmachtbasis van eerder dit jaar. Toen wisten de Oekraïners meer dan veertig vliegtuigen aan te vallen op verschillende plekken tot ver in Rusland.
Naast de aangekondigde nieuwe militaire acties stelt Zelensky dat de Russen ‘de zwaarste’ verliezen lijden rondom Pokrovsk, de strategisch belangrijke stad in de provincie Donetsk die de Russen proberen in te nemen. Afgelopen vrijdag meldde de Oekraïense president nog dat zo’n honderdduizend Russische militairen zich rond de stad hadden verzameld. ‘Onze eenheden blijven hun toegewezen taken in de regio Donetsk uitvoeren en blijven de bezetter methodisch vernietigen’, aldus Zelensky.
De Oekraïense president stelt verder dat de in de eerste acht maanden van dit jaar al 290 duizend Russische militairen werden gedood of zwaar verwond. Dat aantal is niet onafhankelijk te verifiëren. Eerder deze week schatten de onafhankelijke nieuwssites Meduza en Mediazona de dodelijke verliezen aan Russische zijde nog op 220 duizend sinds het begin van de oorlog.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
De Russische president Vladimir Poetin is aangekomen in de Chinese stad Tianjin, waar hij deelneemt aan een top van de Shanghai-samenwerkingsorganisatie SCO. De organisatie, opgericht in 2001, bestaat uit acht landen die gedeelde politieke, economische en militaire belangen hebben. Belangrijke leden zijn onder meer Iran en India.
De top kan niet los gezien worden van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Voorafgaand aan de top sprak president Poetin nog zijn onvrede uit over de ‘discriminerende’ westerse sancties tegen Rusland en China. China is een belangrijke handelspartner van de Russen sinds het Westen Rusland heeft gesanctioneerd vanwege de Russische invasie van Oekraïne in 2022.
Daarbij zal Poetin maandag de Indiase premier Narendra Modi ontmoeten. Die sprak zaterdag nog met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, waarna Zelensky zei dat India bereid is ‘de nodige inspanningen’ te leveren voor een wapenstilstand en ‘het juiste signaal’ af te geven aan Poetin.
Ook is woensdag in Beijing een Chinese militaire parade. Daar is naast Poetin naar verwachting ook de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un bij aanwezig. Noord-Korea steunt de Russen in de oorlog tegen Oekraïne en heeft zeker 12 duizend militairen naar Rusland gestuurd.
Yassin Boutayeb
De Russische president Vladimir Poetin is aangekomen in de Noord-Chinese stad Tianjin. Hij neemt daar deel aan een top van de Shanghai-samenwerkingsorganisatie (SCO), waar ook vertegenwoordigers uit onder meer Iran, China en India bij aanwezig zijn.
Maandag heeft Poetin in de marge van de top een overleg met de Indiase premier Narendra Modi. Modi sprak zaterdag telefonisch met Volodymyr Zelensky. De Oekraïense president liet na dat gesprek weten dat India volgens hem bereid is 'de nodige inspanningen te leveren en het juiste signaal af te geven aan Rusland en andere leiders' op de top in China.
Woensdag is Poetin in Beijing voor een militaire parade waarmee China de capitulatie van Japan aan het eind van de Tweede Wereldoorlog herdenkt. Ook de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en onder meer de regeringsleiders van Servië, Slovenië, Belarus, Iran en Indonesië worden daar verwacht.
De Oekraïense oud-parlementsvoorzitter Andri Paroebi is gedood in de westelijke stad Lviv, meldt president Volodymyr Zelensky. Hij spreekt op X van een ‘gruwelijke moord’. Naar de dader wordt nog gezocht, heeft gouverneur Maksym Kozytsky van de provincie Lviv laten weten. Over het motief is vooralsnog niets bekend.
De nationale politie meldde eerder vandaag op Telegram dat ‘een bekend publiek en politiek figuur’ was gedood bij een schietpartij in Lviv. Het slachtoffer overleed ter plekke aan zijn verwondingen.
Over de schietpartij zijn op dit moment weinig verdere details bekendgemaakt. Bronnen melden aan de Oekraïense nieuwssite Suspilne dat een man vermomd als bezorger op een elektrische fiets richting Paroebi zou zijn gereden en hem meermaals zou hebben beschoten.
De 54-jarige Paroebi was van 2016 tot 2019 voorzitter van het parlement. Hij was betrokken bij de grote protestbewegingen in Oekraïne van deze eeuw: eerst de Oranjerevolutie in 2004, en de Euromaidan-revolutie tegen de pro-Russische president Viktor Janoekovytsj die begon in 2013.
Paroebi was sinds 2019 lid van de partij Europese Solidariteit van Petro Porosjenko, die president van Oekraïne werd na de Euromaidan-revolutie. Porosjenko verloor in 2019 de presidentsverkiezingen van Zelensky. Als parlementsvoorzitter keerde hij zich tegen het besluit van de net aangetreden Zelensky om het parlement te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven.
Thom Canters
Oekraïne heeft twee bruggen opgeblazen in Rusland, in een regio die grenst aan Charkiv, meldt CNN. Daarvoor gebruikte het twee drones van maar een paar honderd dollar. Met de drones werden mijnen opgeblazen die Rusland zelf op de bruggen in Belgorod had aangebracht.
Het vernietigen van bruggen is een belangrijk onderdeel van elke oorlog en kan zowel defensief als offensief worden gedaan. Rusland heeft de mijnen aangebracht om te voorkomen dat Oekraïne de bruggen ooit zou kunnen gebruiken om in de regio op te trekken. Andersom heeft Oekraïne ook in eigen land bruggen opgeblazen om de Russische opmars te vertragen.
Oekraïne valt daarnaast met enige regelmaat bruggen aan in bezet gebied of op Russische bodem om de logistiek van het Russische leger te ontregelen. Die gedachte zat ook achter het vernietigen van de bruggen nabij Charkiv. Vanuit de regio valt Rusland regelmatig Oekraïense doelen aan.
Voor het aanvallen van bruggen gebruikt Oekraïne vaak dure raketten zoals de Oekraïense Himars. In dit geval waren goedkope drones voldoende. Een verkenningsdrone ontdekte de mijnen en Oekraïne besloot van de situatie gebruik te maken, vertelt een commandant aan CNN. Ook bij een nabijgelegen brug bleken mijnen te zijn aangebracht.
Joram Bolle
Bij de grootschalige Russische aanval van vannacht op Oekraïne zijn zeker drie doden gevallen, melden plaatselijke autoriteiten. Ook vielen er minstens 45 gewonden.
De grootste schade werd aangericht in Zaporizja, waar volgens de gouverneur veertig huizen, veertien appartementencomplexen en een onbekend aantal bedrijfspanden werden getroffen. Er vielen daar een dode en 28 gewonden.
Volgens Oekraïne vuurde Rusland 537 drones, 8 ballistische raketten en 37 kruisraketten af. 5 raketten en 24 drones raakten hun doel. Door een grote hoeveelheid projectielen af te schieten, weet Rusland de Oekraïense luchtverdediging te overrompelen.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky roept opnieuw op tot stevige maatregelen tegen Moskou. In een ontmoeting tussen hem en de Russische president Poetin, waar de afgelopen weken sprake van was, heeft Rusland volgens Zelensky geen interesse: ‘Het is overduidelijk dat Moskou de tijd om een top tussen leiders te organiseren heeft gebruikt om nieuwe zware aanvallen voor te bereiden.’
Twitter bericht wordt geladen...
Afgelopen week heeft Rusland meermaals grote aanvallen uitgevoerd op Oekraïne. Eergisteren vielen in Kyiv zeker 25 doden bij een van de grootste Russische aanvallen sinds de oorlog begon.
Joram Bolle
Rusland krijgt zijn bevroren tegoeden niet terug na een eventueel vredesakkoord met Oekraïne als het land geen herstelbetalingen belooft. Dat zegt EU-buitenlandcoördinator Kaja Kallas. Wat er met de bevroren Russische tegoeden moet gebeuren is al tijden onderwerp van discussie binnen de EU.
Na de invasie in 2022 werd voor meer dan 200 miljard euro aan Russische tegoeden in de EU bevroren. Er gaan stemmen op om dat geld aan te wenden voor de wederopbouw van Oekraïne, maar politiek en juridisch ligt dat ingewikkeld. Landen als Frankrijk, Duitsland en België liggen dwars, terwijl Polen en de Baltische staten vóór zijn. Op dit moment gebruikt de EU wel de winst op de tegoeden, zoals rente en dividend, om Oekraïne mee te steunen.
Kallas, de voormalig premier van Estland, zwengelt met haar uitspraak de discussie opnieuw aan. Zaterdag zijn de ministers van Defensie van de EU-lidstaten in Kopenhagen bijeen om het onder meer te hebben over Oekraïne en Gaza. Een van de onderwerpen betreft het gebruik van de Russische tegoeden.
Overeenstemming over confiscatie is zeer onwaarschijnlijk, wel zouden de lidstaten het erover eens kunnen worden om met de tegoeden meer risicovolle beleggingen te doen zodat er meer winst naar Oekraïne kan vloeien.
Joram Bolle
Rusland heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op Oekraïne. De Oekraïense luchtmacht meldde meer dan 100 gevechtsdrones in verschillende delen van het land.
In de steden Tsjerkasy en Tsjernihiv waren explosies te horen. Ook in de hoofdstad Kyiv werden meerdere explosies gemeld. Het was onduidelijk of die te wijten waren aan de luchtverdediging of aan inslagen. In de zuidelijke stad Zaporizja zou brand zijn uitgebroken bij een bedrijf. Voorlopig zijn er geen slachtoffers gemeld.
De gouverneur van de centraal gelegen regio Dnipropetrovsk, Serhi Lysak, maakte op Telegram melding van een 'massale' aanval. Hij meldt inslagen in de steden Dnipro en Pavlohrad en roept inwoners op om te schuilen.
Vrijdag meldde de gouverneur al dat een Russische nachtelijke aanval in de regio twee mensen het leven had gekost. Hoeveel slachtoffers er bij de nieuwe aanvallen zijn gevallen, is nog niet duidelijk.
Dnipropetrovsk ligt vlak bij de frontlijn en heeft sinds de Russische invasie van februari 2022 relatief weinig grootschalig geweld gekend. Maar Moskou claimde deze week dat zijn troepen voet aan de grond hebben gekregen in de regio, iets wat Kyiv voor het eerst ook bevestigde.
De regio behoort niet tot de vijf Oekraïense gebieden - Donetsk, Loehansk, Cherson, Zaporizja en de Krim - die Rusland eenzijdig heeft geannexeerd. De annexatie wordt niet erkend door de internationale gemeenschap, met uitzondering van de Russische bondgenoot Noord-Korea. (ANP/Belga)
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft families ontmoet van militairen die zijn gesneuveld aan Russische zijde in de oorlog in Oekraïne. Hij betuigde zijn medeleven met hun 'ondraaglijke pijn', meldde staatspersbureau KCNA zaterdag.
Tijdens de ontmoeting vrijdag beloofde Kim de nabestaanden een monument in de hoofdstad en steun voor de kinderen van de gesneuvelde soldaten. Vorige week vond al een ceremonie plaats ter ere van de militairen.
Pyongyang maakt geen cijfers bekend over het aantal gesneuvelden, maar Zuid-Korea schat dat ongeveer 600 Noord-Koreanen zijn omgekomen en duizenden gewond raakten. Westerse en Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten zeggen dat Noord-Korea in 2024 meer dan 10.000 soldaten naar Rusland stuurde, vooral naar de regio Koersk, samen met munitie en wapensystemen.
Noord-Korea erkende in april voor het eerst dat het troepen naar Rusland had gestuurd en dat daarbij militairen waren omgekomen. (ANP)
De Verenigde Staten hebben vrijdag in de VN-Veiligheidsraad Rusland gewaarschuwd voor nieuwe economische sancties als het Oekraïne blijft aanvallen. Volgens de Amerikaanse diplomaat John Kelley trekt de grote raket- en droneaanval op Kyiv van afgelopen week 'de ernst van de vredeswens van Rusland in twijfel'.
Kelley riep Moskou op het geweld te staken en 'constructief mee te werken aan een einde van de oorlog'. Rusland begon donderdag een grootschalige aanval op Oekraïne met raketten en drones, waarbij burgerdoelen werden getroffen.
De Oekraïense premier Joelia Svyrydenko zei dat Rusland 'blijft kiezen voor doden in plaats van vrede' en pleitte voor een onmiddellijk staakt-het-vuren en stevige veiligheidsgaranties. De Russische VN-gezant Dmitri Poljanski verklaarde dat Moskou een top met Oekraïne niet uitsluit, mits 'grondig voorbereid'. (ANP)
Reddingswerkers in Kyiv hebben vrijdag de bergingswerkzaamheden afgerond na de grote Russische drone- en raketaanval uit de nacht van woensdag op donderdag. Het dodental is nu vastgesteld op 25.
De Oekraïense hulpdiensten DSNS hebben op hun Telegramkanaal foto's geplaatst van vernietigde gebouwen. 22 van de doden waren inwoners van een appartementengebouw dat werd verwoest. Vier van hen waren kinderen.
De reddingswerkers waren in verschillende delen van de stad bezig met het zoeken naar overlevenden en het bergen van doden. Volgens president Volodymyr Zelensky was het de een na grootste aanval van Rusland sinds het begin van de oorlog in februari 2022. Ook een kantoor van de Europese Unie werd geraakt. (ANP)
De Amerikaanse president Donald Trump werkt nog steeds aan een ontmoeting tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Een functionaris van het Witte Huis zegt dat en meldt dat de VS in gesprek blijven met Russische en Oekraïense functionarissen.
Trump kondigde vorige week aan te werken aan een ontmoeting tussen de presidenten. Dit deed hij na een ontmoeting met Poetin in de staat Alaska en een overleg met Zelensky en andere Europese leiders in Washington. De reacties vanuit Rusland leiden tot twijfels over of de ontmoeting wel zal plaatsvinden. Er zijn nog geen afspraken gemaakt en het is niet duidelijk wanneer en waar de top zou moeten plaatsvinden.
Zelensky dringt al langer aan op een direct overleg met Poetin en reisde afgelopen mei naar Turkije met een uitnodiging aan Poetin om hem daar te treffen. De Russische president kwam niet opdagen. De twee hebben elkaar slechts een keer ontmoet. Dat was in 2019 in Parijs. Ze spraken toen samen met de leiders van Frankrijk en Duitsland over Oost-Oekraïne, waar in 2014 een oorlog uitbrak tussen de prowesterse regering van Oekraïne en door Rusland gesteunde separatisten.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz verklaarde donderdag niet meer te rekenen op een ontmoeting tussen de leiders. De Franse president Emmanuel Macron zei vrijdag nog te hopen dat de ontmoeting zal plaatsvinden. Ook zei hij dat als Poetin de deadline van maandag niet haalt om akkoord te gaan, dit 'opnieuw laat zien dat Poetin Trump heeft bespeeld'. Macron hoopt dat Rusland dan met nieuwe sancties zodanig onder druk wordt gezet, dat het wordt gedwongen te onderhandelen. (ANP)
De Oekraïense anti-corruptiedienst Nabu is een onderzoek gestart naar defensiebedrijf Fire Point wegens mogelijke misleiding van de overheid. Dat meldt The Kyiv Independent op basis van ingewijden. Fire Point verwierf onlangs nog enige bekendheid in westerse media vanwege de productie van de nieuwe langeafstandsraket Flamingo.
Fire Point is volgens de krant één van de grootste partners van het Oekraïense ministerie van Defensie. Het bedrijf trad onlangs uit de anonimiteit met de promotie van de FP-5-kruisraket, beter bekend als de Flamingo – naar de kleur die de punt van de raket in de testfase had. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky noemde de Flamingo vorige week nog de ‘succesvolste’ in het arsenaal.
De producent van de raket is nu doelwit van een onderzoek van de Oekraïense corruptiewaakhond. Nabu probeert vast te stellen of er sprake is geweest van misleiding van de Oekraïense overheid in de totstandkoming van de contracten met Fire Point. Mogelijk heeft het bedrijf de waarde van de onderdelen of het aantal drones die het aan het leger levert, overdreven.
Nabu doet eveneens onderzoek naar de banden met Timur Mindich, een zakenpartner van Zelensky. Mindich is mede-eigenaar van Kvartal 95, het tv-productiebedrijf dat de Oekraïense president oprichtte met jeugdvrienden. De onderzoekers zouden aanleiding hebben om te geloven dat Mindich de eigenaar is van Fire Point.
In een reactie aan The Kyiv Independent heeft Fire Point bevestigd dat er een onderzoek loopt. Het bedrijf ontkende de beschuldigingen; het onderzoek zou zijn gebaseerd op geruchten, verspreid door tegenstanders.
Jasper Daams
Sinds het begin van de invasie van Oekraïne zijn meer dan tweehonderdduizend Russische militairen gesneuveld. Uit een nieuwe analyse van de onafhankelijke Russische nieuwssites Meduza en Mediazona blijkt dat Rusland vorig jaar kampte met recordverliezen. Omdat de nieuwssites zich baseren op openbare bronnen en Rusland geen officiële gegevens vrijgeeft, kan het werkelijke aantal afwijken.
De nieuwssites houden de Russische verliezen sinds 2023 bij. Omdat Rusland de gegevens over algemene sterfte onder de bevolking niet meer openbaar maakt, baseren ze zich op het Russische erfrechtregister en andere openbare bronnen. Mediazona houdt in samenwerking met de BBC een lijst bij met gesneuvelde Russische militairen door onder meer te kijken naar overlijdensberichten op sociale media en verklaringen van regionale autoriteiten.
Uit de nieuwe analyse blijkt dat Rusland vorig jaar een recordaantal verliezen leed. In totaal sneuvelden naar schatting zo’n 93 duizend Russische militairen, bijna twee keer zo veel als een jaar eerder. Aan het einde van 2024, tijdens het Russische offensief in de Oekraïense Dobas, werden wekelijks tweeduizend militairen gedood. In november lag dat aantal zelfs op drieduizend. In totaal sneuvelden sinds het begin van de oorlog ongeveer 220 duizend Russische militairen.
Een mogelijke verklaring voor de toename is een nieuwe bron waarop de nieuwssites zich baseren. In de tweede helft van 2024 vond een golf aan rechtszaken plaats met als doel Russische militairen officieel als vermist of dood te verklaren. Deze zaken worden doorgaans aangespannen door het ministerie van Defensie, om verdwenen soldaten van de loonlijst te kunnen schrappen. Deze werden voorheen niet meegenomen in de schatting.
Jasper Daams
België maakt 100 miljoen euro vrij voor de aankoop van Amerikaanse wapens voor Oekraïne. Dat heeft de Belgische minister van Defensie Theo Francken vandaag bekendgemaakt, voorafgaand aan een bijeenkomst met zijn Europese collegaministers in Kopenhagen.
Ook gastland Denemarken breidt zijn steun aan Oekraïne uit. In de begroting voor volgend jaar investeert de Deense regering omgerekend 1,3 miljard euro extra in defensie, waarvan een deel voor Oekraïne is bestemd. ‘Onze steun aan Oekraïne draait niet alleen om de veiligheid van Oekraïne, maar om die van heel Europa’, aldus defensieminister Troels Lund Poulsen. Welk aandeel van die 1,3 miljard naar Oekraïne gaat, is nog niet bekend.
In aanloop naar het overleg in Kopenhagen hebben vrijwel alle EU-lidstaten zich fel uitgesproken over de dodelijke Russische luchtaanval op Kyiv, in de nacht van woensdag op donderdag. Bij die aanval, de op een na grootste sinds het begin van de oorlog, vielen zeker 23 doden. De Europese defensie- en buitenlandministers zullen onder meer bespreken welke rol Europa kan spelen in veiligheidsgaranties voor Oekraïne, mocht er een vredesakkoord of staakt-het-vuren komen. Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas staat ook een mogelijke uitbreiding van de Europese sancties tegen Rusland op de agenda, evenals de levering van extra wapensteun aan Oekraïne.
Daan de Vries
De Portugese president Rebelo de Sousa heeft de Amerikaanse president Donald Trump donderdag een ‘troef van de Sovjet-Unie of Rusland’ genoemd. De president sprak tijdens een bijeenkomst van de ooit door hem geleide partij PSD. Volgens Sousa is de samenwerking tussen de VS en Rusland niet gebaseerd op een gedeelde ideologie. Trumps Russische ambtgenoot Vladimir Poetin zou ‘objectief gezien strategisch voordeel’ hebben bij het feit dat Trump Amerikaans president is. Volgens de Portugese president wil Trump alleen met Poetin onderhandelen en sluit hij Oekraïne en Europa uit.
Sousa is de eerste Europese leider die openlijk uithaalt naar Trump. De Europese Unie is een bondgenoot van de Amerikanen en westerse leiders zijn de afgelopen tijd juist hun uiterste best aan het doen om Trump te paaien. Onlangs vertrokken Europese regeringsleiders samen met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky naar het Witte Huis om met Trump te praten over een duurzaam einde van de oorlog in Oekraïne. Ze benadrukten daar hun waardering voor de pogingen van de Amerikaanse president om tot een wapenstilstand te komen.
De VS spelen als grootmacht een cruciale rol in een eventuele totstandkoming van een wapenstilstand en daaraan gekoppeld veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Trump heeft laten weten dat de VS eventueel in de lucht kunnen bijdragen aan bescherming tegen een eventuele nieuwe aanval van de Russen. Europa zou dan grondsoldaten moeten sturen. Maar voor het zover is, moeten Zelensky en Poetin eerst met elkaar aan tafel, zegt Trump.
Yassin Boutayeb
Het dodental van de grote Russische aanval op de Oekraïense hoofdstad Kyiv in de nacht van woensdag op donderdag is gestegen naar 23, melden lokale autoriteiten. Eerder werd melding gemaakt van 18 en later 21 dodelijke slachtoffers.
Volgens Oekraïne voerde Rusland met 728 drones en 31 raketten de op een na grootste aanval uit sinds het begin van de oorlog. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky suggereerde dat de aanval een reactie was op recente diplomatieke pogingen om een einde te maken aan het conflict.
De aanval, waarbij tientallen huizen en gebouwen werden geraakt en ook een gebouw van de Europese Unie werd beschadigd, is internationaal veroordeeld. VN-chef António Guterres liet weten dat aanvallen op burgers en civiele infrastructuur 'in strijd zijn met het internationaal humanitair recht, onaanvaardbaar zijn en onmiddellijk moeten stoppen'. Ook vanuit de EU, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten klonk felle kritiek. (ANP)
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het verzoek van Oekraïne goedgekeurd om duizenden langeafstandsraketten ter waarde van maximaal 825 miljoen dollar te kopen. De verkoop wordt gefinancierd door Nederland, Denemarken, Noorwegen en de VS.
Met de goedkeuring wordt voor het eerst formeel gebruikgemaakt van een nieuwe procedure die president Donald Trump invoerde om Navo-landen Amerikaanse wapens voor Oekraïne te laten kopen. Nederland zegde in dat kader eerder deze maand 500 miljoen euro toe. Het initiatief, genaamd de Prioritised Ukraine Requirements List (PURL), houdt in dat Navo-landen betalen om wapens uit de Amerikaanse voorraden aan Oekraïne te doneren. Oekraïne mag zelf aangeven welke spullen het nodig heeft.
Kyiv wil in totaal 3.350 zogenoemde ERAM-raketten en bijbehorende navigatiesystemen kopen. De verkoop moet nog goedgekeurd worden door het Amerikaanse Congres. (ANP)
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft donderdag gezegd dat het 'duidelijk' is dat er voorlopig geen ontmoeting komt tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. Dat zei Merz aan de zijde van de Franse president Emmanuel Macron voorafgaand aan een Frans-Duitse ministerraad.
'Het is duidelijk dat er geen ontmoeting komt tussen president Zelensky en president Poetin, in tegenstelling tot wat overeengekomen was tussen president Trump en president Poetin', dus Merz.
Vorige week kwamen Trump, Zelensky en Europese regeringsleiders bijeen om de voorwaarden voor mogelijke onderhandelingen met Poetin te bespreken. Trump stelde na afloop dat hij een ontmoeting tussen Poetin en Zelensky wilde organiseren, waar Moskou volgens hem niet onwelwillend tegenover zou staan.
Deze week zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov al tegen de Amerikaanse nieuwszender CNBC dat er geen plannen zijn voor een bijeenkomst tussen de twee leiders.
De verklaring van Merz volgt op de grootschalige Russische aanval op Kyiv afgelopen nacht, waarbij tot nu toe 21 doden zijn gevallen. (Redactie)
Het dodental van de Russische aanval op Kyiv is opgelopen tot 21, meldt Vitali Klytsjko, de burgemeester van de Oekraïense hoofdstad. Er wordt nog gezocht naar meer mogelijke slachtoffers. De Oekraïense hoofdstad werd vannacht het doelwit van een grootschalige Russische drone- en raketaanval. In totaal vuurde Rusland volgens de Oekraïense luchtmacht 728 drones en 31 raketten af. Het was daarmee de op een na grootste Russische luchtaanval sinds het begin van de oorlog.
Bij de aanval raakte onder meer een gebouw van de Europese Unie beschadigd. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft vanmiddag gebeld met Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie. Von der Leyen heeft daarna ook de Amerikaanse president Donald Trump gesproken. Trump heeft nog niet zelf op de Russische aanval gereageerd. Volgens zijn woordvoerder was de Amerikaanse president ‘niet blij met het nieuws, maar ook niet verrast’. Trumps Oekraïnegezant Keith Kellogg spreekt op X van een ‘schandalige aanval’ en ‘een bedreiging voor de vrede die Trump nastreeft’.
Europese politici hebben met afschuw op de Russische luchtaanval gereageerd. ‘Poetin kiest voor terreur, niet voor vrede’, schrijft demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans (VVD) in een reactie. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zegt dat Rusland ‘zijn ware gezicht’ heeft getoond. Volgens de Italiaanse premier Giorgia Meloni toont de aanval ‘wie aan de kant van vrede staat, en wie geen enkele interesse heeft in onderhandelingen’. Ook António Guterres, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, hekelt de aanval. ‘Aanvallen op burgers en civiele infrastructuur zijn onaanvaardbaar en moeten onmiddellijk stoppen’, aldus Guterres.
Daan de Vries
De Oekraïense dronecommandant Robert ‘Madjar’ Brovdi is niet langer welkom in Hongarije. Brovdi is een etnische Hongaar uit de West-Oekraïense provincie Transkarpatië. De commandant is volgens de Hongaarse buitenlandminister Péter Szijjártó verantwoordelijk voor een droneaanval op de pijplijn die Russische olie naar Hongarije en Slowakije vervoert. Oekraïne heeft woedend op het inreisverbod gereageerd en heeft de Hongaarse ambassadeur op het matje geroepen.
Oekraïne heeft recent zeker drie drone- en raketaanvallen uitgevoerd op onderdelen van de Droezjba-pijplijn in verschillende Russische provincies. De toevoer van olie richting Hongarije en Slowakije kwam daardoor dagenlang stil te liggen, tot woede van de twee Centraal-Europese landen. Beide landen ontvangen een groot deel van hun olie-import via de Russische pijplijn. Omdat de pijplijn binnen enkele dagen kon worden gerepareerd, leidden de Oekraïense aanvallen niet tot olietekorten.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken noemt het ‘schaamteloos’ dat Hongarije dronecommandant Brovdi de toegang tot het land ontzegt, op dezelfde dag dat Kyiv het doelwit was van een dodelijke Russische drone- en raketaanval. President Volodymyr Zelensky beschuldigt Hongarije ervan dat het ‘Oekraïne de schuld voor de oorlog in de schoenen wil schuiven’. Brovdi, in Oekraïne vooral bekend onder zijn bijnaam ‘Madjar’ (Hongaars voor ‘Hongaar’), is de oprichter en commandant van een van de belangrijkste Oekraïense drone-eenheden. Hij behoort tot de ongeveer 150 duizend etnische Hongaren die in de Oekraïense grensprovincie Transkarpatië wonen.
Het diplomatieke conflict over de aanvallen op de Russische pijplijn zet de moeizame verhouding tussen Hongarije en Oekraïne verder op scherp. De Hongaarse premier Viktor Orbán, de meest pro-Russische regeringsleider van de EU, heeft gedreigd de Hongaarse export van elektriciteit naar Oekraïne stop te zetten. Het besluit om Robert Brovdi de toegang tot Hongarije te ontzeggen, is vooral symbolisch: als man in de dienstplichtige leeftijd is het hem hoe dan ook niet toegestaan Oekraïne te verlaten. Op Telegram schrijft Brovdi dat Orbán het inreisverbod ‘in zijn reet kan steken’.
Daan de Vries
Lees ook: Hongarije en Slowakije ruziën steeds feller met Oekraïne over aanvallen op oliepijplijn
Rusland en zijn bondgenoten zouden met drones spionagevluchten uitvoeren boven routes die de Verenigde Staten gebruiken voor transport van militair materieel. Dat schrijft The New York Times, op basis van verschillende Amerikaanse en westerse functionarissen.
De Russen zouden dankzij de vluchten een beter beeld kunnen krijgen van met welke wapens ze op het slagveld geconfronteerd worden, zegt Seth Jones, verbonden aan de denktank Center for Strategic and International Studies, tegen The New York Times.
Maar ze kunnen ook onderdeel zijn van de hybride oorlogsvoering van Rusland tegen het Westen. Volgens zowel Jones als westerse functionarissen waar de Amerikaanse krant mee sprak, kan Rusland de vergaarde inlichtingen, onder meer over welke bedrijven betrokken zijn bij de wapentransporten, gebruiken voor mogelijke sabotageacties.
Amerikaanse functionarissen zeggen dat het vertrekpunt van de drones niet altijd achterhaald kan worden. Volgens Duitse inlichtingenbronnen stijgen sommige drones op van schepen op de Oostzee, meldt het Duitse blad WirtschaftsWoche. De afgelopen weken voer een vrachtschip dat daarvan wordt verdacht lang rond voor de Duitse kust. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov heeft de berichten afgedaan als nepnieuws.
Thom Canters
De Europese Commissie heeft de Russische delegatie in Brussel ontboden na aanvallen op Kyiv. Dat schrijft EU-buitenlandchef Kaja Kallas op X. Bij de aanval werd ook een gebouw van de EU-missie in de Oekraïense hoofdstad geraakt.
‘Een diplomatieke missie mag nooit een doelwit zijn van een aanval’, aldus Kallas. Ze heeft medewerkers van de EU-missie gesproken, van wie niemand gewond is geraakt. Elders in Kyiv zijn zeker veertien doden gevallen, meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky eerder vandaag.
Een woordvoerder van de Europese Commissie kon tegenover persbureau ANP niet ingaan op de vraag of het gaat om een gerichte Russische aanval op het EU-gebouw. ‘Het is aan Rusland om daar een antwoord op te geven en verantwoording af te leggen over diens doelwitten’, zegt de woordvoerder.
Het Russische ministerie van Defensie beweert zelf dat bij de aanvallen enkel militaire doelen zijn aangevallen. Het ministerie bevestigt dat hypersonische raketten en drones zijn ingezet. Alle doelen zouden zijn getroffen.
Thom Canters
Het dodental van de Russische aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv is opgelopen tot veertien, schrijft president Volodymyr Zelensky op X. De aanval van vannacht is de op een na grootste sinds het begin van de oorlog.
Volgens Zelensky hebben tientallen gebouwen schade opgelopen als gevolg van de aanvallen. Het gaat daarbij onder meer om een pand van de missie van de Europese Unie in Kyiv.
Ook andere delen van het land zijn getroffen. Volgens staatsenergiebedrijf Ukrenergo is in verschillende delen van het land de stroom uitgevallen. Zo kwamen 60 duizend mensen in de centraal gelegen regio Vinnytsja volgens lokale autoriteiten zonder elektriciteit te zitten.
De leiders van verschillende Europese bondgenoten van Oekraïne hebben hun afschuw uitgesproken over de aanvallen. De Britse premier Keir Starmer noemt ze op X ‘zinloos’. Volgens hem is een gebouw van de British Council, een organisatie die de Britse cultuur in het buitenland promoot, ook beschadigd geraakt.
De Spaanse premier Pedro Sánchez noemt de aanval een ‘nieuwe klap voor vrede’. ‘De aanval op een diplomatieke missie is een nieuwe flagrante schending van het internationaal recht’, schrijft hij op X. De Estse minister Margus Tsahkna zegt op hetzelfde platform dat de aanvallen laten zien dat Europa onder meer scherpere sancties moet instellen tegen Rusland en Oekraïne moet blijven bewapenen.
Thom Canters
Bij de grootschalige Russische luchtaanval is een pand van de missie van de Europese Unie in Kyiv beschadigd. Dat schrijft voorzitter António Costa van de Europese Raad op X. Hij zegt ‘geschokt’ te zijn ‘door weer een nacht van dodelijke Russische raketaanvallen op Oekraïne’.
De Oekraïense hoofdstad was vannacht doelwit van een van de grootste Russische luchtaanvallen sinds het begin van de oorlog in februari 2022. Tot nu toe zijn zeker tien doden gemeld. Dat aantal zal naar verwachting nog flink oplopen. Volgens de Oekraïense autoriteiten liggen nog tientallen mensen onder het puin.
Voor zover bekend zijn er geen gewonden gevallen in het EU-gebouw. ‘Mijn gedachten gaan uit naar de Oekraïense slachtoffers en ook naar de medewerkers van de Europese delegatie in Oekraïne, wier gebouw werd beschadigd in deze opzettelijke aanval’, schrijft Costa. ‘De EU laat zich niet intimideren. De agressie van Rusland versterkt onze vastberadenheid om Oekraïne en zijn bevolking te steunen alleen maar.’
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
De Russische luchtaanval op Oekraïne van afgelopen nacht is de op een na grootste sinds het begin van de oorlog. In totaal vuurden de Russen volgens de Oekraïense luchtmacht 728 drones en 13 raketten af, waaronder twee hypersonische Kinzhal-raketten. Alleen begin juli gebruikte Rusland in één nacht meer wapens.
De laatste weken waren de aanvallen waarmee Rusland de Oekraïense burgerbevolking teistert juist iets in omvang afgenomen. In juli zag Oekraïne nog een recordaantal van 6.297 drones op zich afgevuurd worden. Met nog drie augustusdagen te gaan staat de teller deze maand op 3.385 drones.
Ook als Rusland minder drones en raketten inzet, kunnen de luchtaanvallen in Oekraïne veel schade aanrichten. Bij de aanval van afgelopen nacht drongen 35 drones en 5 raketten door de Oekraïense luchtverdediging heen. In de hoofdstad Kyiv kwamen zeker acht mensen om het leven, onder wie zeker twee kinderen. Tientallen mensen raakten gewond.
Pepijn de Lange
Rusland heeft vannacht een grootschalige luchtaanval uitgevoerd op Kyiv. Volodymyr Zelensky schrijft op X dat in de hoofdstad acht mensen zijn gedood, onder wie een kind. Tientallen liggen volgens de Oekraïense president nog onder het puin. Burgemeester Vitali Klytsjko meldt dat zeker 38 mensen gewond raakten.
Volgens persbureau AP is het de eerste grootschalige aanval met drones en raketten op Kyiv sinds het gesprek tussen Donald Trump en Vladimir Poetin, twee weken geleden in Alaska. Sindsdien doet de Amerikaanse president verwoede pogingen om een staakt-het-vuren te bewerkstelligen, maar vooralsnog zonder resultaat.
Rusland heeft de hoofdstad bestookt met drones, kruisraketten en ballistische raketten, meldt het hoofd van het stadsbestuur. Die zouden op zeker twintig locaties in Kyiv zijn ingeslagen. Daarbij zouden bijna honderd gebouwen zijn beschadigd. Naar verwachting zal het aantal slachtoffers in de komende uren nog toenemen.
‘Rusland kiest voor raketten in plaats van de onderhandelingstafel’, schrijft Zelensky. ‘Het kiest ervoor om door te gaan met doden in plaats van de oorlog te beëindigen.’ Hij roept opnieuw op tot zware sancties tegen Rusland, nu diplomatie vooralsnog op niets uitloopt. ‘Alle deadlines zijn al overschreden, tientallen diplomatieke kansen zijn verknoeid’, aldus Zelensky.
Ook op andere plekken in Oekraïne klonk vannacht het luchtalarm. Volgens het Oekraïense ministerie van Defensie waren minstens zeven regio’s het doelwit. Het is niet bekend of daarbij slachtoffers zijn gemaakt.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
Bij Russische luchtaanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn in de nacht van woensdag op donderdag zeker drie doden en negen gewonden gevallen. Dat meldt Oekraïense overheid. Onder de dodelijke slachtoffers zou ook een kind zijn.
Rusland heeft in de nacht van woensdag op donderdag opnieuw een grootschalige droneaanval uitgevoerd op Oekraïne. In verschillende delen van het land klonk het luchtalarm.
Volgens de burgemeester van de hoofdstad, Vitali Klitsjko, was het luchtafweersysteem actief. Een Russische drone kwam op de binnenplaats van een woongebouw terecht, maar ontplofte niet, meldde hij. Er werden ook explosies gemeld in de noordelijke stad Soemy en de zuidelijke stad Zaporizja.
Ook in de Russische regio Lipetsk klonk kort het luchtalarm door een Oekraïense droneaanval, meldde het Russische staatspersbureau TASS. De luchthaven van Volgograd, in het zuidwesten van Rusland, beperkte tijdelijk de activiteiten uit voorzorg.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stuurt een topdelegatie naar de Verenigde Staten om gesprekken te voeren met Trumps gezant Steve Witkoff. Het gaat onder meer om Andriy Jermak, Zelensky’s belangrijkste adviseur, en om Rustem Emerov, secretaris van de Oekraïense Nationale Defensie- en Veiligheidsraad. Dat meldt persbureau Bloomberg op basis van ingewijden.
Witkoff meldde dinsdag al dat hij in New York gesprekken zal voeren met een Oekraïense delegatie, maar onduidelijk is nog wanneer die zullen plaatsvinden. De gezant noemt het ‘een groot signaal’, omdat hij ook dagelijks met de Russen in gesprek zou zijn. Volgens Witkoff wil de Russische president Vladimir Poetin een einde maken aan de oorlog. Ook stelt hij dat er ‘waarschijnlijk’ een ontmoeting zal plaatsvinden tussen Zelensky en Poetin. Rusland heeft echter nog geen indicatie gegeven dat dat daadwerkelijk aanstaande is.
Waar de gesprekken tussen Trumps gezant en de Oekraïense delegatie precies over zullen gaan, is nog niet duidelijk. Bloomberg meldt dat er onder meer zal worden gesproken over de invulling van veiligheidsgaranties voor Oekraïne bij een eventuele wapenstilstand. Ook zal er worden gesproken over wat er nodig is om Zelensky en Poetin met elkaar aan tafel te krijgen.
De ontmoeting in New York komt kort nadat Zelensky en Europese leiders naar Trump zijn gegaan om te praten over hoe een duurzaam einde van de oorlog kan worden bereikt. De Europese leiders hamerden daarbij op het idee dat Oekraïne veiligheidsgaranties moet krijgen, bijvoorbeeld door lid te worden van de Navo.
Voor Trump en Poetin is dat uitgesloten. Wel zegt de Amerikaanse president mogelijkheden te zien om via de lucht veiligheidsgaranties te bieden aan Oekraïne. Europese landen zouden dan grondtroepen kunnen sturen.
Yassin Boutayeb
Zo’n 100 duizend Oekraïeners zitten vandaag zonder stroom door Russische droneaanvallen. Het gaat om inwoners van de provincies Poltava, Soemy en Tsjernihiv, schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X.
Russische aanvallen op de Oekraïense energiesector leiden met grote regelmaat tot stroomuitval. Het stroomnetwerk is inmiddels zo gehavend dat de Oekraïense autoriteiten soms het elektriciteitsgebruik noodgedwongen moeten beperken. Verschillende delen van het land hebben daardoor te maken gehad met geplande stroomuitval.
Volgens Zelensky wordt er op de getroffen locaties gewerkt aan het herstel van de stroom. Naast energiefaciliteiten zijn afgelopen nacht ook een school in de oostelijke provincie Charkiv en een appartementsgebouw in de zuidelijke provincie Cherson geraakt, aldus de president. Daarbij zijn gewonden gevallen, hoewel hij niet vermeldt hoeveel.
Thom Canters
De Amerikaanse olieproducent ExxonMobil heeft in het geheim gesprekken gevoerd met het Russische staatsoliebedrijf Rosneft over het hervatten van zijn activiteiten in Rusland. Dat melden zowel The Wall Street Journal als persbureau Reuters op basis van meerdere ingewijden. ExxonMobil vertrok begin 2022 uit Rusland naar aanleiding van de grootschalige invasie van Oekraïne.
De gesprekken hebben specifiek betrekking op het Russische olie- en gasproject Sakhalin, in het uiterste oosten van het land. Voor ExxonMobils vertrek had het bedrijf net als Rosneft een belang van 30 procent in het project. Een terugkeer zou kunnen plaatsvinden als onderdeel van een akkoord tussen Oekraïne en Rusland over het beëindigen van de oorlog.
Zowel de regering van president Joe Biden als diens opvolger Donald Trump zouden ExxonMobil toestemming hebben gegeven voor het voeren van de gesprekken. Dat maakte onder meer mogelijk dat bestuurder Neil Chapman in Qatar onlangs een ontmoeting had met Rosneft-CEO Igor Setsjin, die op de Amerikaanse sanctielijst staat.
De eerste gesprekken zouden al kort na ExxonMobils exodus hebben plaatsgevonden, maar zouden sinds Trumps terugkeer naar het Witte Huis zijn geïntensiveerd. Volgens een anonieme regeringsfunctionaris staat het Witte Huis welwillend tegenover het sluiten van een akkoord over de terugkeer van ExxonMobil, meldt WSJ. Ingewijden waar Reuters mee sprak zeggen dat de Trump-regering met dergelijke deals Rusland wil verleiden tot een vredesakkoord met Oekraïne.
Van Russische zijde heeft president Vladimir Poetin ook een obstakel weggenomen voor ExxonMobil. Op de dag van zijn ontmoeting met Trump in Alaska tekende hij een decreet waarmee buitenlandse bedrijven toestemming krijgen om aandelen te bezitten in het Russische bedrijf achter het Sakhalin-project.
Thom Canters
Rusland heeft afgelopen nacht energie-infrastructuur in zes verschillende Oekraïense provincies aangevallen. Dat meldt het Oekraïense ministerie van Energie. Het gaat onder meer om installaties voor transport van gas. De complete omvang van de schade wordt nog in kaart gebracht.
De gouverneur van Poltava, Volodymyr Kohoet, meldt op Telegram dat in de centraal gelegen provincie brand uitbrak bij een energiebedrijf als gevolg van de aanval. Daardoor kwam een onbekend aantal huishoudens tijdelijk zonder stroom te zitten. Bij de verschillende getroffen locaties zijn volgens het energieministerie hulpdiensten aanwezig en worden herstelwerkzaamheden uitgevoerd.
Het Kremlin heeft niet gereageerd op de berichten, zoals het doorgaans ook niet doet. Rusland voert regelmatig aanvallen uit op de Oekraïense energiesector. Kyiv heeft zich daardoor genoodzaakt gezien steeds meer elektriciteit uit het buitenland te importeren.
Thom Canters
De Verenigde Staten hebben aangeboden om, mocht de oorlog voorbij zijn, inlichtingen te blijven delen met Oekraïne. Zo kan eventuele nieuwe dreiging vanuit Rusland beter worden ingeschat. Dat meldt zakenkrant Financial Times op basis van Amerikaanse regeringsbronnen.
De VS zouden volgens de FT ook een bijdrage willen leveren aan een verdedigingsschild over Oekraïne, maar daarin zou Europa de leiding moeten nemen. De veiligheidsgaranties na een eventuele vrede zijn voor president Zelensky het belangrijkste agendapunt voor vredesonderhandelingen. De VS en Europese landen hebben al gezegd hier een bijdrage aan te willen leveren, maar de invulling is nog onbekend.
Dylan van Bekkum
Oekraïne versoepelt de reisbeperkingen voor jonge mannen die waren opgelegd na de Russische invasie van 2022. Mannen tussen de 18 en 22 jaar mogen nu weer naar het buitenland reizen zonder daar eerst toestemming voor te vragen.
Het reisverbod werd ingesteld om ervoor te zorgen dat er genoeg dienstplichtigen in het land zijn om te dienen in het leger. De beperkingen gelden nog wel voor Oekraïense mannen van 23 tot 60 jaar. Hoewel de meeste Oekraïense vluchtelingen sinds 2022 vrouwen en kinderen zijn, zijn ook veel Oekraïense mannen sindsdien naar het buitenland gevlucht.
De maatregel is ook bedoeld om jonge Oekraïners die nu in het buitenland zitten en de dienstplicht ontvlucht waren, te laten terugkeren. Dat bevestigt premier Joelia Svyrydenko. ‘We willen dat Oekraïners zich zoveel mogelijk verbonden voelen met Oekraïne.’
Dylan van Bekkum
Door een Russische luchtaanval op een kolenmijn in de regio Donetsk zijn 146 mijnwerkers vast komen te zitten. Dat melden Oekraïense media. Eén mijnwerker kwam bij de aanval om, drie raakten gewond.
De luchtaanval zou de Bilozerskemijn bij Dobropillia ernstig beschadigd hebben en bovendien een stroomstoring in de mijn hebben veroorzaakt. De exploitant, de Oekraïense energieleverancier DTEK, bevestigde de aanval op Telegram. Een lokaal Telegram-kanaal plaatste een foto van een dikke zwarte rookwolk boven de mijn. Hulpdiensten zijn onderweg.
Enkele weken geleden braken Russische troepen door de Oekraïense verdedigingslinie in de regio, waarbij ze tot net buiten de mijnstad kwamen. De Oekraïners hebben de Russen echter teruggedrongen. De getroffen mijn ligt op ongeveer 15 kilometer van de frontlinie.
Dylan van Bekkum
Het Russische leger heeft voor het eerst twee kleine dorpen in de Oekraïense provincie Dnipropetrovsk bezet. Dat meldt de Oekraïense site DeepStateMap, die de ontwikkelingen aan de frontlinie bijhoudt. Het Russische ministerie van Defensie zei gisteren al dat Rusland de dorpjes had ingenomen.
Het gaat om de gehuchten Zaporizke en Novoheorhiïvka, die voor de Russische invasie samen ongeveer honderd inwoners telden. De dorpjes liggen vlak bij de grens met de provincies Zaporizja en Donetsk.
Russische militairen staken in juni voor het eerst de provinciegrens van Dnipropetrovsk over. Begin vorige maand maakte Rusland melding van de inname van een eerste dorp in Dnipropetrovsk. Het Oekraïense leger ontkende toen dat het dorp Datsjne in Russische handen was.
Oekraïne heeft nog niet gereageerd op de vermeende verovering van Zaporizke en Novoheorhiïvka, zo’n 30 kilometer ten zuidwesten van Datsjne. Wel erkende een woordvoerder van het leger tegenover persbureau AFP vandaag dat Rusland de regio is binnengevallen.
Het bereiken van de provincie Dnipropetrovsk is voor Rusland vooral van symbolische waarde. Rusland bezet nu delen van zeven Oekraïense provincies en de Krim. De provincies Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson zijn voor meer dan de helft bezet, terwijl het in de Noord-Oekraïense provincies Charkiv en Soemy om kleine stukken gaat. Er zijn vooralsnog geen aanwijzingen dat het Russische leger van plan is grotere delen van Dnipropetrovsk in te nemen. Het huidige Russische offensief is vooral gericht op de verovering van de rest van de provincie Donetsk, die voor ongeveer twee derde wordt bezet.
Daan de Vries
Lees ook: Oekraïne dicht Russische bres in Donbas: wat heeft het over van de regio die Poetin zo graag wil?
Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen hebben ongeveer 17 procent van de Russische raffinagecapaciteit stilgelegd. Dat blijkt uit een rapport van persbureau Reuters. De aanvallen, gericht op tien Russische raffinaderijen, hebben de productie sinds het begin van de oorlog met ongeveer 1,1 miljoen vaten per dag doen dalen.
De Oekraïense aanvallen zijn de afgelopen weken opgevoerd, voorafgaand aan mogelijke vredesonderhandelingen na ontmoetingen van de Amerikaanse president Trump met zijn Russische en Oekraïense ambtgenoten Poetin en Zelensky.
Russische olieraffinaderijen, opslagplaatsen en pijpleidingen zijn sinds het begin van de Russische invasie het doelwit van Oekraïense aanvallen. Oekraïne probeert zo de olieproductie en -export te verstoren. De aanvallen leiden tot benzinetekorten in sommige Russische regio’s en in bezet gebied zoals de Krim. Ook in buurlanden Hongarije en Slowakije leiden de Oekraïense aanvallen op een Russische oliepijplijn tot spanningen.
In de meest recente aanval troffen Oekraïense drones zondag een raffinaderij in de provincie Samara en een gastank in de buurt van St.-Petersburg. Op 21 augustus veroorzaakte een droneaanval een grote brand bij de Novosjachtinsk-raffinaderij in de provincie Rostov, die pas na vijf dagen was geblust.
Volgens schattingen van het Oekraïense leger hebben de aanvallen Rusland dit jaar tot nu toe zo’n 74,1 miljard dollar gekost, ongeveer 4,1 procent van het verwachte bruto binnenlands product (bbp).
Uma Kagenaar
Rusland trekt zich terug uit het Europees Verdrag ter voorkoming van Foltering. Het verdrag werd in 1987 gesloten door de lidstaten van de Raad van Europa. Rusland trad eind jaren negentig toe tot het verdrag, dat verbiedt om gevangenen bloot te stellen aan marteling of onmenselijke en vernederende behandeling. De Raad van Europa is een belangrijke Europese mensenrechtenorganisatie, waarvan bijna alle Europese landen lid zijn. Rusland werd in maart 2022, kort na de Russische invasie van Oekraïne, uit de Raad van Europa gezet.
Met het besluit vergroot Rusland de afstand tot zijn Europese buurlanden verder. Sinds de invasie van Oekraïne hebben de Russische autoriteiten hun lidmaatschap van verschillende internationale organisaties en verdragen opgezegd. ‘Er wordt weer een baksteen toegevoegd aan de muur waarmee Rusland zich afsluit van de beschaafde wereld, waar marteling verboden is’, schrijft Sergej Babinets, directeur van mensenrechtenorganisatie Team tegen Martelingen op Facebook.
Rusland blijft ook na het vertrek uit het Europese verdrag tegen marteling gebonden aan een vergelijkbaar VN-verdrag, dat foltering eveneens verbiedt. Ondanks die internationale afspraken komt marteling in Russische gevangenissen op grote schaal voor. De Russische autoriteiten doen weinig om martelpraktijken tegen te gaan en zetten mensenrechtenorganisaties die zich tegen foltering inzetten steeds verder onder druk. Zo is de ngo Team tegen Martelingen tot buitenlands agent verklaard, net als de oprichter van actiegroep Gulagu.net. Organisaties en personen met dat stempel wordt in Rusland het werken vrijwel onmogelijk gemaakt.
Daan de Vries
Volodymyr Mykolaenko, voormalig burgemeester van de Zuid-Oekraïense stad Cherson, is vrijgekomen bij een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. In april 2022, enkele maanden na de Russische invasie van Oekraïne, werd Mykolaenko als vrijwilliger bij het Oekraïense leger door Rusland krijgsgevangen gemaakt. Daarna bracht hij ruim drie jaar door in Russische gevangenschap.
De eerste weken na zijn gevangenname werd Mykolaenko vastgehouden in Cherson, op dat moment in Russische handen. Hij verscheen in het voorjaar van 2022 meermaals in video’s van Russische journalisten en bloggers. Daarna was een half jaar lang onduidelijk waar Mykolaenko was. Pas in november 2022 bevestigde het Rode Kruis dat Mykolaenko in een Russische gevangenis zat. Volgens Oekraïense mensenrechtenorganisaties werd hij eerst overgebracht naar de door Rusland bezette Krim. Later zou hij hebben vastgezeten in een strafkolonie in de Russische provincie Vladimir, ten oosten van Moskou.
Mykolaenko was van 2014 tot 2020 burgemeester van Cherson. Hij werd verkozen in de nasleep van de Maidan-revolutie, die in 2014 de pro-Russische Oekraïense president Viktor Janoekovytsj ten val bracht. Bij de burgemeestersverkiezing versloeg Mykolaenko de zittende burgemeester Vladimir Saldo. Rusland stelde Saldo, een partijgenoot van Janoekovytsj, in 2022 aan als gouverneur van de bezette delen van de provincie Cherson. Provinciehoofdstad Cherson werd in het najaar van 2022 bevrijd door het Oekraïense leger.
Daan de Vries
Twitter bericht wordt geladen...
Oekraïne is niet te spreken over de virtuele deelname van de Amerikaanse regisseur Woody Allen aan een internationaal filmfestival in Moskou. Op X noemt het ministerie van Buitenlandse Zaken de deelname van de bekende filmmaker ‘een schande’.
De 89-jarige Allen verscheen zondag online tijdens een sessie op de Moscow International Film Week die werd geleid door zijn Russische collega Fjodor Bondartsjoek. Die staat bekend als een bondgenoot van de Russische president Vladimir Poetin. Volgens Russische media zou Allen tijdens het evenement onder meer gezegd hebben dat hij ‘altijd van Russische cinema heeft gehouden’.
‘Door deel te nemen aan een festival dat de aanhangers van Poetin samenbrengt, kiest Allen ervoor weg te kijken van de wreedheden die Rusland al elf jaar lang elke dag in Oekraïne begaat’, zo stelde het Oekraïense buitenlandministerie in een reactie.
Tegenover de Britse krant The Guardian ontkent Allen dat zijn deelname aan het filmfestival heeft bijgedragen aan het ‘witwassen’ van de Russische agressie in Oekraïne. ‘Wat het conflict in Oekraïne betreft, ben ik ervan overtuigd dat Vladimir Poetin volledig fout zit. De oorlog die hij heeft veroorzaakt is verschrikkelijk. Maar wat politici ook doen, ik denk dat het nooit helpt om artistieke gesprekken te onderdrukken.’
Thom Canters
De Oekraïense toegang tot Starlink, het satelliet-internetsysteem van Elon Musk, dreigt in gevaar te komen door geruzie tussen de Poolse regering en de president. Polen betaalt het Oekraïense gebruik van Starlink maar president Karol Nawrocki trof een wetsvoorstel waarin dit is geregeld maandag met een veto.
Polen behoort al sinds de Russische invasie tot de belangrijkste bondgenoten in Europa van Oekraïne. Zo’n 1,5 miljoen Oekraïense vluchtelingen hebben zich in het land gevestigd. Maar na drie jaar oorlog, vragen veel Polen zich af hoe ver de regering nog moet gaan in het financieel steunen van de Oekraïners.
Met name de conservatief-nationalistische Nawrocki, die in juni werd gekozen, vindt dat de staatssteun versoberd moet worden. Hij vindt onder andere dat de toegang tot de kinderbijslagregelingen en de gezondheidszorg van Oekraïners financieel beperkt moet worden. Met de wet die de president met een veto trof, wilde de centum-regering van premier Donald Tusk de huidige steun aan Oekraïners juist verlengen. In deze wet is echter ook de Poolse financiering van de Oekraïense toegang tot Starlink juridisch geregeld.
Vooral het Oekraïense leger is afhankelijk van Starlink om Russische doelwitten aan te vallen en andere militaire operaties te plannen en uit te voeren. ‘Dit is het einde van Starlink-internet, dat Polen aan Oekraïne levert in deze oorlog’, twitterde vicepremier Krzystof Gawkowski na het veto van de president. Het Oekraïense gebruik van Starlink kan nog gered worden als de regering de plannen van de president steunt.
Nawrocki, een aanhanger van Donald Trump, beloofde tijdens de verkiezingscampagne de Polen op de eerste plaats te zetten. Hij heeft nu voorgesteld om alleen Oekraïners die in Polen werken, financieel te steunen met kinderbijslag en gezondheidszorg. Oekraïense gezinnen krijgen nu zo’n 190 euro per kind financiële steun als hun kinderen op een Poolse school zitten.
Stieven Ramdharie
Rusland vervolgt opnieuw een voormalig bestuurder van een regio die aan Oekraïne grenst. Dit keer betreft het vicegouverneur van Koersk, Vladimir Bazarov. Hij is gearresteerd. Hij wordt verdacht van corruptie in een onderzoek naar de verduistering van omgerekend zo’n 10 miljoen euro bij de aanleg van verdedigingswerken. Dat meldt staatspersbureau TASS.
Het Oekraïense leger viel Koersk vorig jaar zeer verrassend binnen en werd pas na maanden teruggedreven. President Poetin ontsloeg in juli zijn minister van Transport Roman Starovojt, die eerder gouverneur van Koersk was geweest. Starovojt werd dezelfde dag dood teruggevonden in zijn auto, volgens de Russische autoriteiten na zelfdoding.
Volgens TASS onderzoeken autoriteiten Bazarovs kantoor. De gouverneur van Koersk bevestigde dat Bazarov inderdaad is gearresteerd. Vorige maand werd daarnaast de vicegouverneur van grensregio Brjansk, Nikolaj Simonenko, aangeklaagd voor corruptie. Hij zou zichzelf verrijkt hebben met geld dat bedoeld was om de grens met Oekraïne beter te beveiligen.
Dylan van Bekkum
Het Oekraïense leger zou, tevergeefs, geprobeerd hebben om Moskou aan te vallen. Volgens de burgemeester van Moskou zou de luchtmacht twee drones boven de Russische hoofdstad hebben neergehaald. Hulpdiensten zouden de schade die de brokstukken van de drones hebben gemaakt ter plaatse herstellen. Welke schade er precies is geleden, is onbekend. De bewering van de burgemeester is niet onafhankelijk te verifiëren, Oekraïne heeft de aanval niet bevestigd.
Oekraïne valt Rusland vaker aan op eigen grondgebied, maar doorgaans voert het leger die luchtaanvallen uit op grensregio’s. De hoofdstad blijft veel vaker buiten schot. De Russische luchtmacht stelt vannacht in totaal 21 Oekraïense aanvalsdrones te hebben vernietigd.
De Verenigde Staten blokkeren al maanden Oekraïense aanvallen op Rusland met de Atacms-raket, zo onthulde de krant The Wall Street Journal dit weekend. Het Amerikaanse veto, dat nooit officieel is bekendgemaakt, is onderdeel van de pogingen van president Donald Trump om Rusland aan de onderhandelingstafel te krijgen. Door die maatregel kan Oekraïne al sinds het einde van het voorjaar belangrijke doelwitten in Russische grensregio’s, zoals militaire hoofdkwartieren, niet bestoken.
Dylan van Bekkum
De Amerikaanse vicepresident JD Vance vindt niet dat Moskou een mogelijke vredesovereenkomst in Oekraïne tegenwerkt. ‘De Russen hebben voor het eerst in de drieënhalf jaar van dit conflict belangrijke concessies hebben gedaan’, aldus Vance tijdens een interview met nieuwszender NBC.
Vance zei onder meer dat Moskou heeft erkend ‘dat Oekraïne na de oorlog territoriale integriteit zal hebben’ en dat het ‘geen marionettenregering in Kyiv kan installeren’. ‘Hebben ze alle concessies gedaan?’, voegde hij daaraan toe. ‘Natuurlijk niet. Maar we boeken vooruitgang.’
In een interview met NBC, dat zondag werd uitgezonden, hamerde de Russische minister Sergej Lavrov van Buitenlandse Zaken juist op enkele eisen die Rusland al langer stelt voor het beëindigen van de oorlog. Zo zei hij dat Oekraïne ‘neutraal moet blijven, zich niet mag aansluiten bij een militaire alliantie, en geen nucleaire macht mag worden’.
Over de veiligheidsgaranties voor Oekraïne, waar het sinds de Alaska-top veelvuldig over gaat, zei Lavrov dat de landen uit de VN-Veiligheidsraad, waaronder dus Rusland zelf, deel uit zouden moeten maken van de groep die deze levert. Rusland heeft zich herhaaldelijk fel gekeerd tegen de mogelijkheid dat een troepenmacht bestaande uit Navo-lidstaten op Oekraïens grondgebied wordt gestationeerd.
Voor Oekraïne is het belangrijk dat buitenlandse troepen na een eventueel einde van de oorlog met Rusland in het land aanwezig zijn, aldus de Oekraïense president Volodymyr Zelensky tijdens een bezoek van de Canadese premier Mark Carney zondag.
Zelensky hoopt dat de Verenigde Staten en andere westerse bondgenoten veiligheidsgaranties bieden als er een deal met Rusland wordt gesloten. Carney sloot niet uit dat ook Canada als onderdeel van de veiligheidsgaranties militairen stuurt. Onder meer het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben al gezegd daar ook toe bereid te zijn.
Thom Canters
Lees hier het liveblog over de oorlog in Oekraïne van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant