In Indonesië wordt al dagen fel gedemonstreerd tegen de regering van president Prabowo. Wat begon als een demonstratie tegen een hoge maandelijkse toelage voor parlementariërs, is uitgemond in een breder volksprotest, ziet correspondent Noël van Bemmel. ‘Deze regering is toondoof voor de ontberingen van de gewone Indonesiër.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Noël, de protesten zijn vanaf Jakarta als een olievlek over de rest van het land uitgesmeerd. Wat merk jij daarvan op Bali, waar jij woont?
‘In twaalf grote steden, verspreid over eilanden als Java, Sumatra en Sulawesi, zijn mensen dit weekend de straat op gegaan. Ook In Denpasar, de hoofdstad van Bali, is er gedemonstreerd voor het kantoor van de gouverneur en ook voor het politiebureau. Bali staat in Nederland misschien bekend om de badplaatsen en de stranden, maar Denpasar is een stad met twee miljoen inwoners.
‘Ook hier spelen de problemen waar in de rest van het land over wordt gedemonstreerd, zoals zorgen over lage salarissen en stijgende voedsel- en benzineprijzen. En ook hier zijn er het afgelopen weekend confrontaties geweest met de politie.’
De protesten gaan gepaard met veel geweld. Waarom gaat het er zo hard aan toe?
‘De tol staat na een week op zeven doden. Er zijn honderden gewonden gevallen en evenveel arrestaties uitgevoerd. Demonstraties in Indonesië monden vaker uit in confrontaties met de oproerpolitie. Dat kan er hard aan toegaan, veel harder dan wij in Nederland gewend zijn. Maar deze keer is het geweld wel echt extreem.
‘Je moet dan denken aan gooien met stenen, vuurwerk, slaan met bamboestokken, brandstichting en het plunderen van privéwoningen van politici. In Makassar kwamen drie ambtenaren om die niet meer konden wegkomen uit een brandend overheidskantoor. Na de eerste motortaxichauffeur die door de oproerpolitie is gedood, is een tweede doodgeslagen door demonstranten. Zij dachten dat het om een undercoveragent ging. Op hun beurt treedt de politie ook weer met harde hand op tegen de demonstranten.’
‘Dat is echt opmerkelijk. In de Indonesische media wordt de vergelijking al gemaakt met de demonstraties van 1998, die resulteerden in het aftreden van dictator Soeharto.’
President Prabowo werd een jaar geleden vrij overtuigend gekozen tot president. Waarom is het nu opeens zo tot ontploffing gekomen?
‘Lont in het kruitvat was de toelage voor verblijfskosten die parlementariërs zich hadden toegekend. Maar er leven al veel langer grote frustraties onder de bevolking. Tijdens de viering van Onafhankelijkheidsdag een maand geleden waren al manga-piratenvlaggen te zien, een teken van verzet in Indonesië.
‘De gewone Indonesiër maakt zich zorgen over de stijgende prijzen van bijvoorbeeld benzine en rijst, lage salarissen, economische onzekerheid, maar ook over de corruptie waar die ook in diens dagelijkse leven mee te maken krijgt. De regering van Prabowo lijkt veel meer toondoof te zijn voor de ontberingen die de gewone Indonesiër moet doorstaan dan de voorgaande regering.
‘Prabowo’s voorganger Widodo had bij nader inzien de briljante truc dat hij wekelijks een markt bezocht ergens in het land. Daar stelde hij vragen over bijvoorbeeld de prijs van rijst en luisterde hij naar de economische problemen waar mensen mee te maken hadden. Dat doet de huidige regering helemaal niet. Prabowo is een oud-generaal die het land meer top-down bestuurt.
‘Leden van zijn kabinet hebben ook uitspraken gedaan die voor veel Indonesiërs duidelijk maken hoe minachtend er over hen gedacht wordt: een minister die een ruwe opmerking maakte tegen een ijstheeverkoper die wat probeerde te verdienen tijdens een politieke bijeenkomst, een minister die een bedreiging maakte aan het adres van journalisten, in de vorm van een afgehakte varkenskop, en dat weglacht als culinaire tip.’
Het lijkt er dus niet op dat de protesten binnenkort zullen gaan liggen?
‘Vandaag wordt er opnieuw geprotesteerd op onder andere Java, Sumatra en Kalimantan, vooralsnog vreedzaam. Deze vrijdag wordt een heel grote demonstratie verwacht. Studentenorganisaties hebben een oproep gedaan om in alle steden de straat op te gaan. Zij hebben een hele lijst met eisen opgesteld. De overkoepelende thema’s zijn transparantie, hervorming en empathie. Vooral dat laatste is belangrijk: de demonstranten willen dat de regering laat zien dat hun problemen worden begrepen.
‘Tot nu toe vertelt de regering namelijk nog een heel ander verhaal: dat er niets aan de hand zou zijn met de prijzen van rijst, dat alle problemen onder controle zijn, dat mensen niets zouden merken van de enorme bezuinigingen op bijvoorbeeld onderwijs.’
Kunnen ze dat verhaal nog volhouden of zie je dat er wat begint te schuiven bij de regering?
‘Aanvankelijk stuurde Prabowo wat ministers die minachtende opmerkingen hebben gemaakt de laan uit. Hij is ook op televisie gegaan en hij heeft zijn condoleances en hulp aangeboden aan de nabestaanden van mensen die zijn overleden. Hij kondigde ook een strafrechtelijk onderzoek aan naar de agenten die over een demonstrant zijn heen gereden
‘Maar dat was niet genoeg. Dus deze zondag heeft hij een tweede speech gehouden waarin hij concessies heeft gedaan. De toelage voor de parlementariërs is ingetrokken en buitenlandse dienstreizen zijn aan banden gelegd. Ook opvallend is dat hij twee parlementariërs liet schorsen wiens huis is geplunderd. Zij hadden zich eerder laatdunkend uitgelaten over de demonstranten. De president koos daarin duidelijk de zijde van de demonstranten. Tegelijkertijd dreigde hij ook met harde acties door de politie en het leger tegen plunderaars.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant