De Israëlische regering wil zich door niets of niemand laten corrigeren. Levensgevaarlijk, voor de Palestijnen in de eerste plaats, maar ook voor Israël zelf.
Van een land dat zich erop voorstaat de enige echte democratie van het Midden-Oosten te zijn, zou mogen worden verwacht dat het tot het uiterste gaat om journalisten te beschermen. Israël doet het tegenovergestelde. In Gaza zijn journalisten doelwit geworden. Bijna elke week vallen er nieuwe doden te betreuren, verslaggevers die nu al bijna twee jaar lang onder loodzware en levensgevaarlijke omstandigheden hun werk doen.
Vlak na de massamoord door Hamas op 7 oktober 2023 vroeg Yuval Harari, de wereldberoemde Israëlische historicus, om hulp. Wij zijn zo woedend dat we niet meer in staat zijn tot enige empathie met de Palestijnen, zei hij. Jullie moeten ons daarbij helpen.
Nu bijna twee jaar later moet de treurige conclusie zijn dat dat niet is gelukt. De woede van Israël is alleen maar gegroeid, het leed van de Palestijnen laat het grootste deel van het land koud.
Journalisten zijn op aarde om te voorkomen dat een bevolking zijn empathie en menselijkheid verliest, om te voorkomen dat een land ten prooi valt aan zelfbedrog ook. Israëlische media schieten daarin tekort. Ze zijn nog steeds vrijwel alleen bezig met hun landgenoten die Hamas gevangen houdt. Dat ontneemt het zicht op het veel omvangrijker leed van de Gazanen.
Israëlische media en journalisten die het nog wel als hun taak zien om de catastrofe in Gaza te beschrijven, zoals het dagblad Haaretz, worden vaak verketterd als landverraders. Buitenlandse media die op de gruwelen in Gaza wijzen, worden ervan beschuldigd dat ze in de greep zijn van Hamaspropaganda.
De opstelling van Israël toont paralellen met de verstandsverbijstering en het zelfbedrog van de Amerikanen tijdens de oorlog in Vietnam. Pas nadat het dodental was opgelopen tot 3- à 4 miljoen (de precieze aantallen zijn nog steeds niet bekend), 10 procent van de Vietnamese bevolking onder wie naar schatting 2 miljoen burgers, kwam de oorlog ten einde.
Amerikaanse burgers kregen jarenlang te horen dat de strijd tegen het communisme voortvarend verliep, ook van journalisten die aanvankelijk aan de leiband van het leger liepen. Wie iets anders beweerde, werd verdacht van communistische sympathieën.
Maar het waren uiteindelijk ook journalisten die Amerika wakker schudden. Journalisten die beschreven, fotografeerden en filmden hoe moorddadig het Amerikaanse leger was, journalisten die het Vietnamese leed een gezicht gaven.
Donald Trump gaat Israël waarschijnlijk niet wakker schudden. Als hij in het leger had gediend – net als zijn verre voorganger John McCain die jarenlang krijgsgevangen zat in Vietnam – was dat wellicht anders geweest. De Europese politiek met zijn trage diplomatieke bewegingen gaat Israël ook niet wakker schudden, het zullen dus ook in Israël voorlopig journalisten en actievoerders moeten zijn.
Tot nu beweegt de regering-Netanyahu snel richting meer autocratie. Ze wil zich door niets of niemand meer laten corrigeren. Wat levensgevaarlijk is, voor de Palestijnen in de eerste plaats, maar ook voor Israël zelf. Als het land zichzelf nog enigszins serieus neemt als democratie, koestert het de journalistiek, beschermt het de Gazaanse journalisten, in plaats van hen als doelwit te zien, en laat het direct internationale journalisten toe in Gaza.
Het zou goed zijn als de opvolger van Caspar Veldkamp niet alleen hardere sancties aan Israël oplegt in de hoop dat het land ontwaakt uit zijn woede, maar ook de bescherming en toelating van journalisten hoog op zijn eisenlijst zet.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant