Niet één, maar een hele vloot aan schepen met hulpgoederen zette zondag koers naar Gaza. In Barcelona, een pro-Palestijns bolwerk, zwaaiden duizenden mensen de activistenvloot uit. ‘Er zijn maar twee kanten: die van het goede en die van het kwaad.’
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
De rol van superster zit haar duidelijk niet als gegoten, maar deze zondag ontkomt Greta Thunberg er niet aan. Met een ongemakkelijk glimlachje bedankt ze het publiek in de oude haven van Barcelona, dat bij het zien van de Zweedse activist nog harder is gaan zingen, klappen en zwaaien met Palestina-vlaggen: ‘From the river to the sea, Palestine will be free!’
Zo vol staat de kade met journalisten, dat Thunberg (22) nauwelijks een stap vooruitkomt. Tussen het woud van bezwete armen en benen is af en toe een glimp van haar groene kikkerhoedje te zien. En van de rode reiskoffer in haar rechterhand, haar bagage voor de bootreis naar Gaza.
Ook de honderden andere bemanningsleden van de Gaza-vloot proberen in de chaos hun schip te vinden. Geëmotioneerd nemen ze voor ze aan boord gaan afscheid van hun geliefden. Om hun schouders bungelen slaapzakken en boodschappentassen met daarin babyflesjes, schoonmaakdoekjes en andere hulpgoederen die ze naar de Gazanen willen brengen – als Israël dat deze keer wél toelaat.
Even later komt de Family, het schip met daarop Thunberg, in beweging. De scheepshoorn klinkt. Op het dek zwaait Thunberg, nu meer op haar gemak, nog één keer terug naar de duizenden mensen op de kade. ‘Free, free, Palestine!’, blijven die schreeuwen. ‘Free, free, Palestine!’
Zo begon zondag een nieuwe poging om hulpgoederen naar de gekwelde Gazastrook te brengen. De Global Sumud Flotilla, zoals de vloot heet die koers zette vanuit Barcelona, moet gaan slagen waar de Madleen dat niet deed. Dat activistenschip, met destijds ook Thunberg aan boord, werd in juni tegengehouden door Israël in een poging hulpgoederen Gaza in te krijgen.
De Global Sumud Flotilla (sumud is Arabisch voor volharding), is van een andere orde van grootte. Niet minder dan 23 schepen, een ratjetoe van zeilschepen, verweerde vissersboten en fraaie jachtschepen, voeren zondag de Middellandse Zee op.
Zo'n 350 activisten zijn met de vloot onderweg naar Gaza. Dat aantal zal in de komende dagen groeien tot rond de duizend uit 44 verschillende landen, als ook schepen vanuit Tunesië, Italië en Griekenland zich bij de vloot voegen. Die moet half september in Gaza aankomen. De hoop is dat Isräel met zulke aantallen niet anders kan dan de noodhulp door te laten.
Dat de vloot juist vanuit Barcelona vertrok, is niet toevallig. Binnen de Europese Unie gaat Spanje voorop in het verzet tegen Israël. Premier Pedro Sánchez heeft zich volledig achter de Palestijnen geschaard en spreekt openlijk van genocide.
In de hoofdstad van Catalonië is dat sentiment, dat breed in de Spaanse samenleving leeft, nog sterker aanwezig. Bij de laatste verkiezingen stemden de Barcelonezen in meerderheid links. Het zijn de partijen aan de linkerkant van het politieke spectrum, in Spanje en daarbuiten, die het felst de Palestijnse zaak bepleiten.
Ook de Catalaanse pro-onafhankelijkheidsbeweging, die deels overlapt met het linkse kamp, trekt zich het lot van de Palestijnen zeer aan en gaat de barricades op voor hun recht op zelfbeschikking. Dat is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Lang keken de Catalaanse nationalisten juist naar de jonge staat Israël als model voor hun eigen gedroomde republiek. Door het Israëlische bloedvergieten in Gaza kiezen zij nu meer en meer de zijde van de Palestijnen.
Ada Colau (51) wachtte dat bloedvergieten niet af. Als burgemeester van Barcelona (2015-2023) verbrak zij al in februari 2023 – dus voor het uitbreken van de oorlog in Gaza – de banden met zusterstad Tel Aviv om de ‘systematische schending van de mensenrechten’ door Israël.
Colau, die vóór haar burgemeesterschap bekend werd als linkse activist, was na Thunberg het prominentste bemanningslid dat zondag aan boord van een van de Gaza-schepen stapte. ‘Er zijn maar twee kanten: die van het goede en die van het kwaad’, zei Colau voordat ze aan boord klom. ‘Een kant van mensen die genocide plegen, en een van mensen die vrede willen en het leven en de mensenrechten verdedigen.’
Ook de opvolger van Colau als burgemeester, de sociaaldemocraat Jaume Collboni, heeft zich op de Palestijnse zaak gestort. Eerder in augustus probeerde Collboni naar de Westelijke Jordaanoever af te reizen, onder meer om daar zijn ambtsgenoot van de stad Ramallah te ontmoeten. Vlak voor vertrek werd Collboni’s visum echter geweigerd door Israël, dat het ‘vijandige en opruiende beleid’ van Barcelona als reden aanvoerde.
In plaats van in te binden, deed Collboni vorige week dinsdag een schepje boven op dat beleid. Hij riep de Palestijnse gebieden uit tot het symbolische ‘elfde stadsdistrict’ van Barcelona. Zoiets deed de stad één keer eerder: in 1995, toen het destijds belegerde Sarajevo als elfde district werd uitgeroepen. Ook trok Collboni een miljoen euro uit om de Palestijnen van steun te voorzien.
In het licht van de humanitaire ramp in Gaza is dat bedrag een goedbedoelde kruimel. Dat geldt eigenlijk ook voor de goederen die de vloot vanuit de haven van Barcelona meevoert. Waar het vooral om gaat, is laten zien dat hulpgoederen wel degelijk de Gazastrook kunnen bereiken – of, als Israël de activisten nogmaals tegenhoudt, aantonen dat dat land de Gazanen wil laten creperen.
Niet dat Thunberg het in dat laatste geval opgeeft. ‘Als Israël opnieuw besluit het internationaal recht te schenden en humanitaire hulp voor Gaza tegenhoudt, zullen we met nog meer schepen terugkomen. Simple as that.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant