Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Bij een Israëlisch bombardementen is zaterdag mogelijk de bekende gemaskerde Hamas-woordvoerder Abu Obeida gedood. Dat melden Israëlische media op basis van ingewijden. Het Israëlische leger heeft de dood van de woordvoerder nog niet bevestigd en zegt alleen dat het een ‘belangrijke Hamas-functionaris’ als doelwit had.
Bij de aanval op het appartement in Gaza-Stad waar Abu Obeida zou zijn getroffen, zouden ook 11 andere Palestijnen, onder wie kinderen, zijn gedood, melden gezondheidsmedewerkers.
De woordvoerder is sinds 2004 lid van de Izz ad-Din al-Qassam-brigade, de militaire tak van Hamas. In 2006 verwierf hij bekendheid door de ontvoering van een Israëlische militair aan te kondigen. Op beeld is Obeida altijd te zien met een rood-witte sjaal om zijn hoofd. Hoe hij eruit ziet, is niet duidelijk. Wel hebben de Israëlische autoriteiten een foto verspreid van hoe zijn gezicht er ongeveer uit zou moeten zien.
Vrijdag gaf Obeida een laatste verklaring. De woordvoerder benadrukte dat Israëls plan om Gaza-Stad in te nemen de levens van de overgebleven Israëlische gijzelaars in gevaar brengt.
Hamas heeft de dood van Obeida niet bevestigd, maar dat kan in sommige gevallen maanden duren. De dood van leider Mohammed Sinwar in mei is pas gisteren door Hamas bevestigd.
Yassin Boutayeb
Israëlische aanvallen hebben zaterdag aan 77 mensen in de Gazastrook het leven gekost. Dat meldt Al Jazeera op basis van bronnen in ziekenhuizen in het gebied.
De meeste slachtoffers vielen in Gaza-Stad, waar 47 mensen omkwamen. Vrijdag maakte het Israëlische leger bekend dat het is begonnen met 'voorbereidende operaties' en de eerste stadia van een operatie in Gaza-Stad. Premier Benjamin Netanyahu zette eerder, ondanks felle internationale kritiek, zijn plannen voor de inname van de stad door.
Volgens Al Jazeera kwamen zaterdag bijna twintig mensen in het midden en zuiden van Gaza om terwijl zij op zoek waren naar hulp of daarop wachtten.
Hamas heeft bevestigd dat militaire leider Mohammad Sinwar is omgekomen. Israël verklaarde in mei dat Sinwar was gedood bij een Israëlische luchtaanval.
Hamas trad niet in detail over de dood van Sinwar, maar nam een foto van hem op in een publicatie over 'martelaars', waarin ook andere omgekomen leiders te zien zijn.
Mohammad Sinwar was de jongere broer van Yahya Sinwar, die het brein zou zijn geweest achter de aanvallen van 7 oktober 2023, waarbij Hamas ongeveer 1200 mensen in Israël doodde. Yahya Sinwar werd in oktober 2024 door het Israëlische leger gedood.
Israël is er deze week bij een grote aanval in geslaagd om de premier van de Jemenitische Houthi’s en meerdere ministers te doden. Dat bevestigen media van de Houthi’s. De aanval betekent een forse escalatie in de strijd tussen Israël en de Houthi’s.
Na 7 oktober 2023 voegden de Houthi’s zich bij Hamas en Hezbollah door aanvallen uit te voeren op Israël. Regelmatig worden er drones en raketten afgevuurd op Israëlische steden, waarvan de meeste worden onderschept. Ook bestoken de Houthi’s schepen in de Rode Zee die al dan niet banden hebben met Israël.
Israël voert daarom vaak vergeldingsaanvallen uit op Jemenitische doelen, maar tot donderdag bleven die beperkt tot fysieke doelen zoals havens, olieopslagen en de luchthaven van hoofdstad Sanaa. Nadat de Houthi’s voor het eerst clustermunitie hadden afgevuurd op Israël, besloot de regering-Netanyahu ook kopstukken van de beweging tot doel te maken. Die tactiek werd eerder ook toegepast tegen Hamas, Hezbollah en Iran.
Nu bevestigen de Houthi’s dat de aanval succesvol is geweest. Israël sloeg toe toen verschillende kopstukken bijeenkwamen tijdens een speech van Abdul Malik al-Houthi, de hoogste leider van de beweging. Hij werd niet getroffen, maar premier Ahmed al-Rahawi wel. Ook enkele ministers zijn volgens de Houthi’s omgekomen. Volgens de Houthi’s werd een ‘routinematige bijeenkomst van de regering om zijn activiteiten te evalueren’ door Israël getroffen.
Joram Bolle
Voor een aanval op kopstukken van het Iraanse regime tijdens de twaalfdaagse oorlog maakte Israël gebruik van een hack bij hun beveiligers. Dat schrijft The New York Times op basis van gesprekken met hooggeplaatste Iraanse functionarissen en Israëlische bronnen binnen het leger en de inlichtingendiensten.
Israël zou zich hebben gericht op Iraanse beveiligers omdat die hun mobiele telefoons op onzorgvuldige wijze zouden gebruiken, onder meer door op sociale media berichten te plaatsen. Via beveiligers wist Israël op de vierde dag van de oorlog de locatie te achterhalen van Iraanse leiders, die bijeen waren gekomen in een bunker ver onder de grond in de buurt van Teheran.
Onder andere president Masoud Pezeshkian was daarbij aanwezig, net als de hoofden van het inlichtingen- en justitieministerie. Zelf droegen zij om veiligheidsredenen juist geen telefoon met zich mee. Buiten enkele beveiligers kwam niemand bij de aanval om het leven.
Binnen het Iraanse veiligheidsapparaat bestaan al langer grote zorgen over Israëlische infiltratie en hackpogingen. Zo wist Israël aan het begin van de luchtoorlog meerdere Iraanse nucleaire wetenschappers en de leider van de Revolutionaire Garde te liquideren. Bij de aanslag op Hamas-leider Ismail Haniyeh in 2024 plaatsten Israëlische agenten naar verluidt een bom in het appartement waar hij verbleef in Teheran.
Het Iraanse regime heeft meerdere veiligheidsmaatregelen genomen om Israëlische spionage tegen te gaan. Zo geldt er voor veel functionarissen een verbod op het gebruik van mobiele telefoons en sociale media. Na de aanslag op de nucleaire wetenschappers werd dat verbod ook uitgebreid naar beveiligers, schrijft The New York Times. Maar die regels zouden niet strikt zijn nageleefd bij de geheime bijeenkomst in Teheran, waardoor Israël de aanval kon uitvoeren.
Thom Canters
Minister Ruben Brekelmans (Buitenlandse Zaken, VVD) verwacht met een aantal landen een kopgroep binnen de EU te kunnen vormen die het eens zijn over stappen tegen Israël. Dat zei hij zaterdag voorafgaand aan een informele vergadering met zijn EU-collega's in Kopenhagen.
Hoeveel landen zo'n kopgroep willen vormen, is nog onduidelijk. 'Dat zullen we niet alleen vandaag, maar ook de komende tijd moeten bekijken', aldus de demissionaire bewindsman.
Hij is niet hoopvol dat de EU-ministers tot een gezamenlijk standpunt komen over acties tegen Israël. Daarvoor zijn de landen te verdeeld. Het is volgens hem een debat dat 'polariseert'. Hij hoopt 'dat landen in ieder geval wat dichter bij elkaar komen' tijdens de bijeenkomst.
Ook EU-buitenlandchef Kaja Kallas zei 'niet erg optimistisch' te zijn dat de 27 ministers het eens worden over strafmaatregelen tegen Israël. Brekelmans sluit zich daarbij aan. Zij is degene die het beste overzicht heeft van alle posities.'
Toch ziet Brekelmans dat landen hun positie aanpassen. Dat komt door de aankondiging van de bouw van een nieuwe nederzetting (E1) bij Jeruzalem, zei hij. Daardoor wordt een Palestijnse staat vrijwel onmogelijk. 'Een tweede is dat in Gaza de situatie elke dag schrijnender wordt.'
Brekelmans schreef woensdag samen met zijn Zweedse collega een brief aan Kallas waarin wordt gevraagd de druk op Israël op te voeren. Ze willen dat het handelsdeel van het samenwerkingsverdrag dat de EU met Israël heeft, wordt opgeschort en twee extremistische Israëlische ministers op de sanctielijst komen.
Verder moeten er extra stappen komen tegen gewelddadige kolonisten en steunen ze het voorstel van de Europese Commissie om Israël voorlopig niet meer toe te laten tot het grootste onderzoeks- en innovatieprogramma van de EU (Horizon). Ook willen ze meer maatregelen tegen Hamas.
ANP
De Palestijnse Autoriteit (PA) is ‘diep bedroefd en verbijsterd’ over het Amerikaanse besluit om Palestijnse functionarissen toegang tot het land te weigeren, in aanloop naar de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Het kantoor van de Palestijnse president Mahmoud Abbas heeft de VS gevraagd om terug te komen op de beslissing.
De VS maakten vandaag bekend de visa van functionarissen van de PA en de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO in te trekken en te weigeren. De regering-Trump beticht de PA en PLO van ‘niet nakomen van hun verplichtingen’ en ‘het ondermijnen van het vooruitzicht op vrede’. De Palestijnse autoriteiten verzetten zich tegen de beschuldigingen.
Door de visumweigering kunnen de Palestijnse functionarissen niet aanwezig zijn bij de VN-vergadering, waar het juist veelvuldig over de oorlog in Gaza zal gaan. Onduidelijk is voor hoeveel en welke functionarissen het verbod geldt, maar het is zeer de vraag of Abbas en zijn ministers aanwezig kunnen zijn.
In een verklaring stelt Abbas dat de Amerikaanse beslissing indruist tegen het internationaal recht. ‘Zeker aangezien de Palestijnse staat een waarnemend lid is van de Verenigde Naties.’ Ook de VN hopen dat de VS de maatregel terugdraaien. Een woordvoerder stelt dat het belangrijk is dat alle lidstaten en waarnemende niet-lidstaten de kans krijgen een delegatie naar de vergadering te sturen.
Jasper Daams
Tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, volgende maand in New York, is slechts een deel van de Palestijnse vertegenwoordiging welkom. Het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft bekendgemaakt de visa van Palestijnse functionarissen van de Palestijnse Autoriteit (PA) en de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO in te trekken en te weigeren.
Door het besluit van de regering-Trump is het zeer de vraag is of PA- en PLO-president Abbas en andere ministers de bijeenkomst kunnen bijwonen. Dit terwijl deze grotendeels in het teken zal staan van de oorlog in Gaza. Meerdere landen hebben de afgelopen tijd aangekondigd dat zij de Nationale Vergadering zullen aangrijpen om de Palestijnse staat te erkennen.
‘Het is in het belang van onze nationale veiligheid om de PLO en de PA verantwoordelijk te houden voor het niet nakomen van hun verplichtingen en voor het ondermijnen van het vooruitzicht op vrede’, schrijft het Amerikaanse ministerie in een verklaring. Functionarissen van de PA ontkennen dwars te liggen.
Op hoeveel Palestijnse functionarissen het besluit van toepassing is, is onduidelijk. Noch heeft het Amerikaanse ministerie de namen gedeeld van de functionarissen die het land niet meer in komen. Wel maken de VS een uitzondering voor de Palestijnse VN-missie, het officiële diplomatieke kantoor dat de Palestijnen vertegenwoordigt.
Jasper Daams
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt dat het Israëlische leger het lichaam van gijzelaar Ilan Weiss (55) uit Gaza heeft teruggebracht. Het lichaam van een tweede gijzelaar, wiens naam nog onbekend is, zou ook zijn teruggehaald. Weiss werd op 7 oktober 2023 door Hamas ontvoerd uit zijn woning in de kibboets Be’eri (Zuid-Israël). Zijn vrouw en dochter werden eveneens meegenomen, maar in datzelfde jaar weer vrijgelaten door de militante bewegeing.
Momenteel bevinden zich nog 49 gijzelaars in Gaza. Twintig van hen zijn volgens het Israëlische leger nog in leven. Premier Netanyahu zei in een reactie vandaag dat Israël de oorlog niet zal beëindigen voordat alle gijzelaars zijn weggehaald uit Gaza. Netanyahu heeft de laatste weken herhaaldelijk gezegd dat Israël niet langer geïnteresseerd is in het in fases ruilen van gijzelaars tegen Palestijnse gevangenen tijdens een staakt-het-vuren. In plaats daarvan wil de Israëlische premier dat alle gijzelaars in één keer vrijkomen.
Ook de Israëlische defensieminister Israel Katz heeft gereageerd op de gebeurtenis. Hij roept de internationale gemeenschap op om druk uit te oefenen op Hamas om alle gijzelaars vrij te krijgen. Ondertussen blijft Israël zijn aanvallen op Gaza opvoeren. Het leger heeft hoofdstad Gaza-Stad vandaag volledig bestempeld als ‘conflictzone’. Sinds vanochtend zijn al zeker dertig Palestijnen gedood door Israëlische bombardementen verspreid over Gaza.
Yassin Boutayeb
De Noorse premier Jonas Gahr Støre zegt dat hij met de Amerikaanse senator Lindsey Graham in gesprek is over het besluit van het Noorse onafhankelijke staatsfonds om al zijn investeringen in het Amerikaanse bouwmachinebedrijf Caterpillar terug te trekken. Dat deed het fonds, omdat het bedrijf Israël bulldozers zou leveren die worden gebruikt om gebouwen in Gaza en in de door Israël bezette Westoever te vernietigen.
Graham, een bondgenoot van president Donald Trump, riep de Noren op de beslissing terug te trekken. Hij dreigde daarbij met hoge importtarieven als het land geen gehoor zou geven aan de oproep. Ook zouden de visums van fondsbeheerders voor de VS worden ingetrokken. ‘De beslissing om een Amerikaans bedrijf te straffen omdat Israël een product van ze gebruikt, is meer dan beledigend’, zo citeert persbureau Reuters Graham.
De ethische commissie van het Noorse staatsfonds had geadviseerd om alle investeringen in Caterpillar terug te trekken. Onduidelijk is nu of premier Støre gehoor zal geven aan de wens van de senator en zal proberen om de beslissing van het fonds terug te rekken. Het bestuur van de Noorse centrale bank beslist uiteindelijk op basis van richtlijnen van het ministerie van Financiën in welke bedrijven het fonds al dan niet investeert.
Yassin Boutayeb
Een eventuele Israëlische regeringsdelegatie is niet welkom op de grootste defensiebeurs van het Verenigd Koninkrijk in september. Een woordvoerder van de Britse regering zegt dat het Israëlische besluit om de oorlog in Gaza op te voeren, heeft geleid tot de maatregel. Israëlische defensiebedrijven mogen wel naar de beurs komen. Israël reageerde op de beslissing door te zeggen dat het een ‘betreurenswaardige daad van discriminatie’ is.
Ook andere Europese landen namen de afgelopen tijd soortgelijke maatregelen tegen Israël. Zo is Israël onlangs nog de toegang geweigerd tot de wapenbeurs in Rotterdam in november. En drie maanden terug, op de luchtvaartshow in Parijs, werden de stands van Israëlische defensiebedrijven nog afgezet met zwarte schotten. De bedrijven hadden geweigerd de expositie van aanvalswapens weg te halen.
Net als andere Europese landen neemt het VK steeds meer maatregelen tegen Israël vanwege zijn mensenrechtenschendingen in Gaza. In juli zei de Britse premier Keir Starmer nog dat het VK de Palestijnse staat zal erkennen in september als voorbode voor een tweestatenoplossing. Ook heeft de Britse regering handelsdeals tussen het VK en Israël opgeschort en een inreisverbod opgelegd aan de extreemrechtse Israëlische ministers Bezalel Smotrich en Itamar Ben Gvir.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft een luchtaanval uitgevoerd op de Jemenitische hoofdstad Sana’a. Hooggeplaatste figuren binnen de Houthi-beweging waren het doelwit van de aanval, zegt een bron bij het Israëlische leger tegen persbureau Reuters. De Houthi’s, een door Iran gesteunde groepering, hebben grote delen van Jemen in handen, inclusief de hoofdstad. Israël voert al sinds de Gaza-oorlog met enige regelmaat aanvallen uit op Jemen, als vergelding voor Jemenitische aanvallen op Israël, maar heeft voor zover bekend niet eerder hooggeplaatste Houthi’s als doelwit gehad.
Inwoners van Sana’a zeggen tegen persbureau Reuters dat de Israëlische aanval gericht was op de omgeving van het presidentieel paleis en een gebouw in het zuiden van de Jemenitische hoofdstad. Israël heeft de aanval bevestigd, maar zegt niets over de mogelijke doelwitten. Wel plaatste minister van Defensie Israel Katz vrijwel gelijktijdig met de aanval een bericht op sociale media, waarin hij schreef dat ‘wie zijn hand opheft tegen Israël, die hand zal verliezen’.
Op het moment van het Israëlische bombardement werd op een televisiezender van de Houthi’s een toespraak uitgezonden van Abdul-Malik al-Houthi, de leider van de groepering. Israël voerde de aanval bewust op dat moment uit, in de verwachting dat leden van de Houthi’s samen zouden komen om de speech te beluisteren.
Het is de tweede Israëlische aanval op Sana’a in een week tijd, na een luchtaanval waarbij zondag zeker tien doden vielen. Het bombardement was een vergelding voor een raketaanval van de Houthi’s op Israël, enkele dagen eerder. Als steunbetuiging aan Hamas vuren de Houthi’s sinds het begin van de oorlog in de Gazastrook geregeld raketten af op Israël en op de internationale scheepvaart op de Rode Zee.
Daan de Vries
Een groep experts van het VN-mensenrechtenbureau (Ohchr) stelt dat mensen bij de distributiepunten voor humanitaire hulp ‘gedwongen verdwijnen’. De deskundigen roepen Israël in een verklaring op om de een einde te maken aan deze ‘gruwelijke misdaad’, de verblijfplaats van de mensen te openbaren, en de verantwoordelijken te vervolgen.
Sinds de Gaza Humanitarian Foundation (GHF) de verspreiding van humanitaire hulp eerder dit jaar heeft overgenomen, zwelt de kritiek vanuit de internationale gemeenschap aan. Het uitdelen van hulpgoederen bij de schaarse distributiepunten verloopt dramatisch. Met enige regelmaat openen Israëlische militairen het vuur op de massaal toestromende Palestijnen, met veel doden tot gevolg.
De VN-deskundigen zeggen melding te hebben gekregen dat ‘een aantal’ mensen, onder wie een kind, ‘gedwongen’ is verdwenen te midden van de chaos die zich afspeelt bij de distributiepunten. Het Israëlische leger is ‘rechtstreeks betrokken’ bij de verdwijningen, aldus de VN. Het leger zou weigeren om prijs te geven waar de mensen zich bevinden.
‘De Palestijnse bevolking wordt opnieuw doelwit en in de meest wanhopige momenten van de slachtoffers van de honger worden ze ook nog geconfronteerd met het risico dat ze worden weggevoerd’, aldus de experts, die ook een beroep doen op andere landen. ‘De internationale gemeenschap kan niet zwijgen tegenover zo'n duidelijke reeks afschuwelijke misdaden.’ De deskundigen roepen op tot snelle maatregelen tegen Israël.
Jasper Daams
Een tweede vrouw heeft de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC), Karim Khan, beschuldigd van seksueel wangedrag. Tegenover de Britse krant The Guardian zegt de vrouw dat Khan ‘voortdurend’ avances maakte richting haar, terwijl hij haar baas was. Khan legde eerder dit jaar tijdelijk zijn taken neer vanwege een onderzoek naar een andere beschuldiging van wangedrag.
Op instigatie van Khan heeft het ICC vorig jaar arrestatiebevelen laten uitvaardigen tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en diens voormalig defensieminister Yoav Gallant. Zij worden verdacht van het plegen van oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid in de Gazastrook. Dat was voor de VS aanleiding om sancties tegen hem in te stellen.
De nieuwste beschuldigingen gaan terug tot 2009, toen de vrouw als onbetaalde stagiair werkte voor Khan. Rond die tijd werkte de Britse advocaat voor verschillende internationale tribunalen en verdedigde hij een Soedanese rebellenleider die terechtstond voor het ICC.
De vrouw wil uit angst voor repressailes anoniem blijven. Haar verhaal is bekend bij de waakhond van de Verenigde Naties die nog onderzoek doet naar de eerste beschuldigingen, schrijft The Guardian. Die gaan over een vrouwelijke medewerker van het hof, die gedurende ruim een jaar ongewenst zou zijn betast.
Khan heeft die aantijgingen ontkend. Bij een eerder intern onderzoek van het ICC kon geen wangedrag worden geconstateerd. De vrouw die het betrof wilde bovendien geen klacht indienen.
In Khans afwezigheid hebben zijn twee plaatsvervangende aanklagers zijn werkzaamheden overgenomen. Zij hebben benadrukt dat de onderzoeken van het Hof door zullen gaan.
Thom Canters
Israël heeft gisteravond een militaire locatie ten zuiden van de Syrische hoofdstad Damascus aangevallen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van bronnen bij het Syrische leger. De operatie speelde zich af rondom barakken waar een dag eerder acht Syrische militairen werden gedood door een Israëlische droneaanval.
De spanningen tussen beide landen zijn de afgelopen dagen flink opgelopen. Eerder deze week stuurde Israël al zo’n zestig militairen de Syrische grens over om een gebied rondom een strategisch gelegen heuveltop veilig te stellen, aldus het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken.
De nieuwe Syrische regering beschuldigt Israël ervan zijn invloed in het zuiden van Syrië te willen vergroten. Sinds de val van de Bashar al-Assad, eind vorig jaar, heeft Israël honderden aanvallen uitgevoerd op doelen in het buurland. Daarnaast heeft het de bezetting van de Syrische Golanhoogte uitgebreid door een gedemilitariseerde bufferzone in te nemen.
Bij de operatie van gisteravond heeft de Israëlische luchtmacht de barakken onder vuur genomen, meldt de door de Syrische staat gerunde televisiezender al-Ekhbariya. Vervolgens landde er een Israëlische legereenheid die met vier helikopters naar de locatie waren gebracht. Na ongeveer twee uur waren de Israëlische militairen weer vertrokken, er zou niet zijn gevochten.
Jasper Daams
Een groep pro-Palestijnse demonstranten heeft geprobeerd de Israëlische wielerploeg Premier Tech tegen te houden tijdens de Spaanse wielerrace Vuelta a Espana. Op beelden is te zien hoe demonstranten de weg blokkeren, wat bijna tot een botsing leidt tussen de demonstranten en de sporters.
Er is al langer kritiek op de deelname van het Israëlische team aan wedstrijden, vanwege de Israëlische oorlogsvoering in Gaza. De ploeg is niet direct verbonden aan de Israëlische regering, maar de eigenaar, de Israëlische inwoner Sylvan Adams, heeft zich wel een voorstander getoond van de oorlog tegen Hamas in Gaza.
Ook de Spaanse linkse partij Izquierda Unida heeft gezegd dat Premier Tech moet worden uitgesloten van de Vuelta. Als dat niet gebeurt, dan moet de regering de steun voor de wielercompetitie intrekken, zegt de partij. Een lid van Izquierda Unida, Nahyueal González, noemt het ‘onacceptabel’ dat sportteams van landen als Israël meedoen aan wedstrijden, omdat ze het beleid van de regering zouden ‘normaliseren en promoten’.
Yassin Boutayeb
De Israëlische aanvallen op het ziekenhuis van afgelopen maandag, waarbij onder andere vijf journalisten werden gedood, zijn ‘niet te rechtvaardigen’. Dat heeft de Italiaanse premier Giorgia Meloni gezegd. Ze voegde toe dat de oorlog die Israël voert, als reactie op de aanval van Hamas op 7 oktober 2023, niet meer proportioneel is.
Bij twee opeenvolgende aanvallen op het Nasser-ziekenhuis in de Zuid-Gazaanse stad Khan Younis doodde het Israëlische leger deze week twintig mensen, onder wie journalisten en hulpverleners. Een deel van hen was toegesneld naar de plek waar een eerste projectiel even daarvoor was ingeslagen en werden getroffen door een tweede. Volgens CNN ging het om granaten van een Israëlische tank, gericht op een camera op het dak van het ziekenhuis. Volgens Israël hield Hamas daarmee militairen in de gaten.
‘Wij veroordelen de ongerechtvaardigde moord op journalisten, een onaanvaardbare aanval op de persvrijheid en op al diegenen die hun leven riskeren om verslag te doen van de tragedie van oorlog’, zei Meloni vandaag op een katholiek evenement in het Italiaanse Rimini.
Meloni benadrukte dat ze na 7 oktober ‘geen minuut’ twijfelde om Israël recht op zelfverdediging te steunen. ‘Maar we kunnen nu niet zwijgen tegenover een reactie die het evenredigheidsbeginsel te buiten gaat, te veel onschuldige slachtoffers eist en zelfs christelijke gemeenschappen treft’, aldus de conservatieve premier.
Jasper Daams
De Belgische regering heeft vooralsnog geen extra strafmaatregelen genomen tegen Israël, zoals enkele coalitiepartijen hadden geëist. Maandag praat het kabinet verder. Daarmee is een totale kabinetscrisis voorlopig afgewend.
De aanhoudende oorlog in de Gazastrook en de situatie op de bezette Westelijke Jordaanoever hebben ertoe geleid dat de verhoudingen binnen de federale regering op scherp zijn komen te staan. Buitenlandminister Maxime Prévot van de Waalse centrumpartij Les Engagés dreigde met een ‘grote crisis’ als er geen ‘strengere toon’ zou komen in de richting van Israël.
Ook het christendemocratische Cd&v en het sociaaldemocratische Vooruit hebben daartoe opgeroepen, maar onder meer de Vlaams-nationalistische N-VA van premier Bart De Wever houdt de boot nog af.
Tijdens de vergadering die vandaag werd belegd om een crisis in de kiem te smoren, heeft Prévot een nota op tafel gelegd met opties voor strafmaatregelen. Het gaat onder meer over een importverbod op producten en diensten uit illegale nederzettingen op de Westoever, een inreisverbod voor twee extremistische Israëlische ministers en het erkennen van de staat Palestina, meldt het Belgische VRT, dat de nota heeft ingezien.
Een beslissing is nog niet genomen. Volgens een ingewijde was daar te weinig tijd voor, schrijft de krant De Morgen. Dat betekent niet dat de kou uit de lucht is. Cd&v-vicepremier Vincent Van Peteghem herhaalde na afloop van de vergadering dat het noodzakelijk is dat er extra maatregelen worden genomen. ‘Maandag zullen we verder bekijken wat er mogelijk is.’
Thom Canters
Hollywoodsterren Brad Pitt en Joaquin Phoenix sluiten zich als uitvoerend producent aan bij de dramafilm The Voice of Hind Rajab, die zich afspeelt in Gaza. Dat meldt de Amerikaanse entertainmentnieuwssite Deadline. Door hun naam eraan te verbinden willen ze de aandacht op de film vestigen tijdens het filmfestival van Venetië, dat vandaag is begonnen.
Het zal gedurende het prestigieuze festival veel gaan over het genocidale geweld en de humanitaire crisis in Gaza. Honderden lokale politici en maatschappelijke organisaties hebben een protestmars aangekondigd, aanstaande zaterdag. Zij zullen demonstreren tegen de Israëlische behandeling van Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever.
De film van de Tunesische regisseur Kaouther Ben Hania vertelt het waargebeurde verhaal rondom de dood van de 6-jarige Hind Rajab, zo’n drie maanden na het begin van de oorlog in Gaza. In een poging Gaza-Stad te ontvluchten, komen zij en haar familie onder vuur te liggen van Israëlische militairen. De film bevat echte audio-opnames van gesprekken tussen het meisje en medewerkers van het Rode Kruis, die haar proberen te helpen.
‘De kern van deze film is iets heel eenvoudigs, en heel moeilijk om mee te leven’, aldus Ben Kaouther, die voor haar eerdere werk al twee keer werd genomineerd voor een Oscar. ‘Ik kan een wereld niet accepteren waarin een kind om hulp roept en niemand komt. Die pijn, dat falen, is van ons allemaal. Dit verhaal gaat niet alleen over Gaza. Het spreekt tot een universeel verdriet.’
De film was al af voor de aankondiging dat Brad Pitt en Joaquin Phoenix zich erbij hebben aangesloten. Ook andere grote namen hebben zich verbonden aan de film, onder wie actrice Rooney Mara en enkele grote internationale filmstudio’s. The Voice of Hind Rajab is op het filmfestival kanshebber in de categorie Beste film.
Jasper Daams
In het Witte Huis vindt vandaag een overleg plaats over Gaza, voorgezeten door president Donald Trump. De Amerikaanse Midden-Oostengezant Steve Witkoff maakte gisteravond (lokale tijd) bekend dat het zal gaan over een ‘uitgebreid plan’ voor het naoorlogse bestuur van de Gazastrook.
Trump verraste in februari vriend en vijand met zijn voornemen om de Gazastrook ‘over te nemen’. Het plan stuitte op woedende reacties uit de internationale gemeenschap, omdat de Palestijnse bevolking in Gaza permanent zou moeten wijken, wat in feite zou neerkomen op etnische zuivering.
Daarna bleven concrete Amerikaanse plannen voor een naoorlogs Gaza uit. Voor zover bekend is de uitspraak van Witkoff sindsdien weer de eerste keer dat de VS zich weer nadrukkelijk uitlaten over plannen voor Gaza na de oorlog. ‘Veel mensen zullen zien hoe krachtig en goedbedoeld het is, en het weerspiegelt de humanitaire motieven van president Trump’, zei Witkoff gisteren tegen Fox News.
Of de plannen ook maar iets weg hebben van die in februari, moet nog blijken. Witkoff gaf verder geen details. Wel sprak hij de verwachting uit dat de oorlog ‘zeker voor het einde van dit jaar’ zal worden beëindigd.
Jasper Daams
Bij een Israëlische luchtaanval zijn meerdere soldaten omgekomen in de buurt van de Syrische hoofdstad Damascus. Het ministerie van Defensie meldde in eerste instantie drie doden, maar volgens het Syrische Observatorium voor de Rechten van de Mens gaat het om zes doden.
Israël heeft honderden aanvallen uitgevoerd in Syrië sinds een door islamisten geleide alliantie in december president Bashar al-Assad ten val bracht. Sindsdien bezet Israël een groot deel van een door de VN gepatrouilleerde gedemilitariseerde zone aan de voorheen door Syrië gecontroleerde kant van de wapenstilstandslijn, inclusief de top van de Hermon, de hoogste berg in de regio.
Syrië veroordeelt de recente Israëlische aanvallen op zijn grondgebied, evenals 'de aankondiging door de Israëlische strijdkrachten van de voortzetting van hun illegale aanwezigheid op de top van de Hermon en in de bufferzone', aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken. 'Deze agressieve praktijken vormen een flagrante schending van het internationaal recht.' (ANP)
Hamas ontkent dat onder de Palestijnen die maandag omkwamen bij de Israëlische aanval op het Nasser-ziekenhuis in Gaza strijders waren - zoals Israël beweert. Bij de aanval werden zeker twintig mensen gedood, onder wie vijf journalisten. De aanval heeft internationaal tot veel verontwaardiging geleid, ook van de Europese Unie.
Dinsdag zeiden Israëlische functionarissen dat bij de aanval op het ziekenhuis zes 'terroristen' van Hamas zijn gedood en dat het nog 'onderzoekt' hoe burgers en journalisten om het leven zijn gekomen. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu beschreef de aanval als een 'tragisch ongeluk'.
Het mediabureau van Hamas meldde in een verklaring dat een van de zes Palestijnen die volgens Israël militanten waren, op enige afstand van het ziekenhuis is gedood, en dat een ander elders op een ander tijdstip is gedood. Over de overige vier door Israël genoemde strijders zei het niets.
Het Israëlische leger beweert dat de aanval op een ziekenhuis in Zuid-Gaza gisteren was gericht op een surveillancecamera van Hamas. Dat zou blijken uit een eerste onderzoek naar de toedracht ervan. Bij de aanval werden twintig Palestijnen gedood, onder wie vijf journalisten. De journalisten waren volgens een legerwoordvoerder geen doelwit.
Hamas zou de camera, die in de buurt van het ziekenhuis zou hebben staan, hebben gebruikt om de Israëlische troepen in de Gazastrook te monitoren. Volgens het leger heeft het zes Hamasstrijders gedood. Een anonieme legerfunctionaris, die betrokken is bij het onderzoek, zei gisteren al tegen CNN dat er een camera op het dak van het ziekenhuis stond.
Premier Benjamin Netanyahu zei eerder vandaag dat de aanval een ‘tragisch ongeluk’ was. Israël doet nog verder onderzoek naar de aanval, aldus een legerwoordvoerder.
Op de aanval is veel internationale verontwaardiging gekomen. Zo noemt de Europese Commissie de aanval ‘volstrekt onaanvaardbaar’, zegt een woordvoerder. ‘Burgers en journalisten moeten worden beschermd.’ Toch neemt de EU geen maatregelen tegen Israël. Ze wacht het onderzoek van de Israëlische regering af. Mensenrechtenorganisaties pleiten echter voor een onafhankelijk onderzoek.
Dylan van Bekkum
Duizenden demonstranten hebben dinsdag in Israël met de blokkade van belangrijke wegen en kruispunten geprotesteerd tegen het uitblijven van een akkoord om de Israëlische gijzelaars vrij te krijgen. Ook eisten ze beëindiging van de oorlog in Gaza.
Lees hier het hele bericht.
Ten minste veertien Palestijnen zijn dinsdag gewond geraakt door een Israëlische inval in Ramallah, de de facto hoofdstad van de Westelijke Jordaanoever. Dat melden Palestijnse gezondheidsdiensten aan persbureau AFP. Vijf anderen, onder wie twee zwangere vrouwen, kregen ademhalingsproblemen door traangas.
Invallen in het hart van steden als Ramallah zijn zeldzaam. Wel is het geweld op de bezette Westelijke Jordaanoever als geheel sterk toegenomen sinds de Hamas-aanval van 7 oktober 2023. Volgens de Palestijnse autoriteiten zijn er in het gebied sindsdien zeker 972 Palestijnen gedood. Israël meldt 36 doden aan de eigen zijde, onder wie Israëlische soldaten en kolonisten.
Volgens beelden die vanochtend op sociale media rondgingen, trokken Israëlische militaire voertuigen door het centrum van de stad. Ook zou een geldwisselkantoor zijn binnengevallen, in de buurt van drie scholen en een markt. ‘Dit is onderdeel van het dagelijks leven van Palestijnen’, zei ooggetuige Abu Eid vandaag tegen Al Jazeera. ‘Een machtsvertoon om ons eraan te herinneren wie hier werkelijk de baas is.’
Het Israëlische leger bevestigde tegenover AFP dat er een operatie gaande was, maar gaf geen details. Volgens getuigen die spraken met AFP trokken de troepen zich in de vroege middag terug.
Lees ook onze reportage: Met grof geweld verjaagt Israël Palestijnen van de Westoever
Uma Kagenaar
Het verkeer op meerdere wegen in Israël is vanochtend stilgelegd door demonstranten. Ze eisen een einde aan de gevechten in Gaza en dat de Israëlische regering een akkoord sluit met Hamas over de vrijlating van gijzelaars. Volgens de Israëlische politie zijn alle wegen inmiddels weer open. Gedurende de hele dag zijn er demonstraties en marsen gepland.
Hamas meldde vorige week dat het had ingestemd met een deal voor de vrijlating van de helft van de gijzelaars, terwijl onderhandelingen voor de rest doorgingen. Premier Netanyahu houdt vol dat Israël alleen akkoord gaat als alle gijzelaars in één keer worden vrijgelaten. Tegelijkertijd is het Israëlische leger begonnen met een offensief in Gaza-Stad, waar de resterende gijzelaars zich waarschijnlijk bevinden. Het offensief is onderdeel van Netanyahu’s plan om de hele Gazastrook in handen te krijgen.
Familieleden van gijzelaars uitten vandaag scherpe kritiek op de Israëlische regering. ‘Het vooruitzicht op een plan om Gaza binnen te vallen terwijl er een deal op tafel ligt, is een steek in het hart van de families en het hele land’, zei Itzik Horn, vader van de vrijgelaten gijzelaar Iair Horn en van de gijzelaar Eitan Horn, tegen The Times of Israel.
Lees ook onze reportage: Weer weg uit Gaza-Stad? En waarheen dan?
Uma Kagenaar
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft in een verklaring ‘diepe spijt’ betuigd voor de aanval op een Gazaans ziekenhuis eerder vandaag. Daarbij kwamen zeker 20 mensen om het leven, onder wie vijf journalisten en vier hulpverleners.
In de verklaring spreekt Netanyahu verder over een ‘tragisch incident’. ‘Israël hecht veel waarde aan het werk van journalisten, medisch personeel en alle burgers’, zo valt verder te lezen. Westerse leiders, onder wie de Amerikaanse president Donald Trump, hebben gezegd geschokt te zijn door de aanval.
Het Israëlische leger erkende eerder vandaag verantwoordelijk te zijn voor de aanval. Journalisten en burgers zijn nooit bewust het doelwit van Israëlische aanvallen, beweert het leger. Er is een onderzoek aangekondigd, maar die hebben in het verleden zelden ergens toe geleid.
Wat het doelwit was van de aanval, heeft het leger niet officieel naar buiten gebracht. Volgens een anonieme legerfunctionaris die betrokken is bij het onderzoek zou het leger een camera op het dak van het ziekenhuis hebben geïdentificeerd, meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN. Die camera zou volgens het leger gebruikt worden door Hamas.
Het leger zou vervolgens toestemming hebben gekregen voor een droneaanval, aldus de bron. In plaats daarvan vuurde een tank twee granaten af. De eerste in de richting van de camera, en de tweede in de richting van de journalisten en hulpmedewerkers die op de inslag afkwamen.
Thom Canters
Vanuit het Westen regent het geschokte reacties op de Israëlische aanval op een ziekenhuis in Zuid-Gaza, waar zeker twintig mensen bij werden gedood. Zelfs president Donald Trump heeft gezegd ‘niet blij’ te zijn met zijn bondgenoot. ‘Dit is niet wat ik wil zien’, aldus Trump, die zei van tevoren niet op de hoogte te zijn gebracht van de aanval.
Bij de dubbele aanval op het Nasser-ziekenhuis kwamen volgens de Gazaanse autoriteiten zeker twintig mensen om het leven. Na een eerste aanval op een van de bovenste verdiepingen van het ziekenhuis, volgde volgens getuigen waar persbureau Reuters mee sprak een tweede aanval waarbij ook journalisten en hulpmedewerkers werden geraakt die naar plek van de eerste inslag waren gekomen
In totaal zijn zeker vijf journalisten gedood. Zij werkten onder meer voor de persbureaus Reuters en AP. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie bevinden zich ook vier hulpverleners onder de doden.
De Franse president Emmanuel Macron heeft de aanval 'onaanvaardbaar’ genoemd. Ook de Britse buitenlandminister David Lammy zegt ‘verbijsterd’ te zijn en roept op tot een onmiddelijk staakt-het-vuren. Philippe Lazzarini van de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) omschrijft de aanval op X als ‘het tot zwijgen brengen van de laatste stemmen die verslag doen van kinderen die in stilte sterven te midden van hongersnood’.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Duitsland, een trouwe bondgenoot van Israël, stelt op X ‘geschokt’ te zijn ‘door de dood van meerdere journalisten, hulpverleners en andere burgers’. Het ministerie wil dat de aanval moet worden onderzocht.
Het Israëlische leger heeft een onderzoek aangekondigd naar de aanval. Die onderzoeken leidden echter zelden tot vervolging van de verantwoordelijken. Wat het doelwit van de aanval was, heeft het leger niet officieel kenbaar gemaakt.
Thom Canters
In België rommelt het niet alleen binnen de federale regering, maar ook binnen die van Vlaanderen vanwege de aanhoudende oorlog in de Gazastrook. Twee van de drie partijen die deel uitmaken van de Vlaamse regering hebben zonder hun grootste coalitiepartner een resolutie ingediend die oproept tot extra maatregelen tegen Israël.
Het sociaaldemocratische Vooruit en de christendemocratische cd&v riepen onlangs al op tot strengere maatregelen tegen Israël vanwege het aanhoudende genocidale geweld in de Gazastrook. Tot hun ontevredenheid ging de Vlaamse premier Matthias Diependaele, van de Vlaams-nationalistische N-VA, vragen daarover tijdens een commissievergadering vorige week juist uit de weg.
De resolutie van de twee partijen roept de Vlaamse regering op zich hard te maken voor het opschorten van het Associatieverdrag tussen de Europese Unie en Israël. Bovendien zou België de Palestijnse staat moeten erkennen. Volgens de Vlaamse krant De Morgen is het in Vlaanderen nog nooit voorgekomen dat twee regeringspartijen een resolutie indienen zonder expliciete steun van de grootste coalitiepartner.
Volgens cd&v-fractieleider Peter Van Rompuy in het Vlaamse parlement hebben Vooruit en zijn eigen partij de tekst van de resolutie over Gaza voorgelegd aan coalitiepartner N-VA. ‘Maar zij waren van mening dat ze hun standpunt in de regering zouden kenbaar maken.’ In reactie op de resolutie stelde Vlaams parlementslid Philippe Muyters (N-VA) dat het aan de regering is ‘om de nodige maatregelen te nemen’. ‘Ik denk niet dat een resolutie indienen in het parlement daar iets aan bijdraagt, integendeel.’
Parallel aan de Vlaamse regering zijn ook op federaal niveau de verhoudingen op scherp komen te staan vanwege Gaza. Vooruit en cd&v zijn ook coalitiepartijen in de federale regering van premier Bart De Wever, eveneens van de N-VA, die van hen actie moet ondernemen tegen Israël.
De Belgische vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot, van de Waalse centrumpartij Les Engagés, waarschuwde gisteren voor een ‘grote crisis’ in het kabinet ‘als er geen strengere toon komt over de schendingen van mensenrechten door de Israëlische regering of als er geen stappen komen richting een erkenning van Palestina’.
Thom Canters
Bij de Israëlische aanval op het Nasser-ziekenhuis in het zuiden van de Gazastrook is een vijfde journalist omgekomen. Het gaat om Ahmed Abu Aziz, meldt de persdienst van de door Hamas geleide regering van Gaza. Aziz werkte onder meer voor het Palestijnse Quds Feed Network en de nieuwssite Middle East Eye.
Het Nasser-ziekenhuis werd eerder vandaag het doelwit van een dubbele luchtaanval van het Israëlische leger. De tweede aanval zou hebben plaatsgevonden hebben nadat journalisten en hulpmedewerkers naar de locatie waren gegaan van de eerste aanval, meldde persbureau Reuters op basis van getuigen.
Zeker twintig mensen zijn volgens de Gazaanse autoriteiten omgekomen bij de aanval. Het gaat onder anderen om journalisten die samenwerkten met Al Jazeera, persbureau AP en persbureau Reuters.
Volgens de Palestijnse Rode Halve Maan is een van haar hulpverleners gewond geraakt terwijl die gewonden verzorgde in het ziekenhuis. Op X deelt de organisatie beelden van een van haar ambulances met wat lijkt op kogelgaten in de voorruit.
Turkije heeft de Israëlische aanval in felle bewoordingen veroordeeld. In een verklaring stelt Ankara dat ‘de persvrijheid’ opnieuw onder vuur is komen te liggen. ‘Israël heeft opnieuw een hoofdstuk toegevoegd aan zijn misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.’
‘Israël blijft openlijk journalisten in Gaza doden, terwijl de wereld toekijkt en er niet in slaagt krachtig op te treden tegen de ernstigste aanvallen op de pers in de recente geschiedenis’, aldus Sara Qudah, regionaal directeur van de Committee to Protect Journalist (CPJ). Voor de aanvallen van vandaag zijn er volgens het CPJ 192 journalisten omgekomen gedurende de Gaza-oorlog.
Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waarbij volgens hem ook vier hulpverleners werden gedood, heeft de aanval eveneens veroordeeld. ‘Terwijl de mensen in Gaza worden uitgehongerd, verlammen aanhoudende aanvallen hun toch al beperkte toegang tot gezondheidszorg’, schrijft hij op X.
Israël heeft erkend de aanval te hebben uitgevoerd. Het Israëlische leger heeft gezegd een onderzoek te zullen uitvoeren, hoewel die vrijwel nooit tot vervolging leiden.
Thom Canters
Bij een Israëlische aanval op een ziekenhuis in het zuiden van de Gazastrook zijn zeker twintig Palestijnen omgekomen. Dat meldt het ministerie van Gezondheid, dat onder controle staat van Hamas.
Onder hen zouden vier journalisten zijn. Dat meldt Reuters, een van de journalisten werkte voor het persbureau. Ook persbureau AP en Al Jazeera stellen dat een journalist die voor hen werkten is omgekomen. Een andere journalist die voor Reuters werkt, is gewond geraakt. De oorlog in Gaza is een van de de dodelijkste oorlogen voor journalisten ooit.
Het gaat om het Nasser-ziekenhuis, dat met twee luchtaanvallen geraakt werd. De tweede aanval zou hebben plaatsgevonden hebben nadat journalisten en hulpmedewerkers juist naar de plaats waar de eerste aanval insloeg waren gegaan. Dat melden getuigen aan Reuters. Het ziekenhuis nabij Khan Younis is het grootste van Zuid-Gaza.
Israël heeft erkend een aanval te hebben uitgevoerd ‘in de buurt van’ het ziekenhuis en zegt te onderzoeken wat er gebeurd is. In dezelfde verklaring stelt het leger te ‘betreuren dat onschuldige burgers hierbij schade hebben opgelopen’, en dat journalisten niet het doelwit zijn.
Het leger stelt in het algemeen alleen doelen van Hamas aan te vallen, maar dat die bewering valt inmiddels niet meer vol te houden. Bij veel aanvallen op ziekenhuizen is er geen sluitend bewijs dat Hamas zich daar zou ophouden.
Dylan van Bekkum
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog tussen Israël en Hamas in de Gazastrook van afgelopen week:
• Een Israëlische planningcommissie heeft haar fiat gegeven voor de bouw van ruim drieduizend woningen op de Westelijke Jordaanoever. Het omstreden project splijt de Westoever doormidden, waardoor de kans op een Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad volgens vredesorganisaties verder zal slinken.
• Voor het eerst sinds het uitbreken van de oorlog tussen Israël en Hamas is er in delen van Gaza officieel sprake van hongersnood. Dat heeft de internationale voedselmonitor IPC geconstateerd. Voor de zuidelijker gelegen regio’s Deir al-Balah en Rafah dreigt eind volgende maand hetzelfde scenario, waarschuwt de organisatie.
• De Israëlische minister Israel Katz van Defensie heeft gedreigd Gaza-Stad te verwoesten, als Hamas niet instemt met de door Israël gestelde eisen voor een einde aan de oorlog. Anders zal de stad ‘worden als Rafah en Beit Hanoun’, verwijst Katz naar de Gazaanse steden die door het Israëlische leger grotendeels met de grond gelijk werden gemaakt. Israël zei vorige week te beginnen met de ‘volgende fase’ van het offensief om Gaza-Stad te bezetten.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Source: Volkskrant